Rocznica Powstania Warszawskiego: marsz w Warszawie, w całym kraju obchody w miejscach pamięci

W sobotę 1 sierpnia po godzinie 17.00 z ronda Dmowskiego ruszył Marsz Powstania Warszawskiego, który Alejami Jerozolimskimi i Traktem Królewskim dotarł na plac Krasińskich.

Marsz zorganizowany został przez środowiska narodowe. Jego uczestnicy nieśli biało-czerwone flagi i opaski na rękach. Widać było sztandary Ruchu Obrony Granic i Ruchu Narodowego. Na czele marszu znajdował się baner z hasłem „Nie będzie Niemiec pluł nam w twarz”. Za nim uczestnicy nieśli 630-metrową biało-czerwoną flagę.

Wcześniej odśpiewano hymn Polski i piosenkę „Sen o Warszawie”. Głos zabrał też lider nieformalnej inicjatywy Ruch Obrony Granic Robert Bąkiewicz, który podkreślił, że w Polsce powinny zostać wypłacane reperacje. 

Również w całym kraju o godzinie 17 zawyły syreny, oddawano hołd powstańcom warszawskim, odbyły się apele pamięci, zorganizowano rekonstrukcje historyczne oraz koncerty, podczas których śpiewano powstańcze piosenki.

Kraków

W Krakowie najważniejsze rocznicowe wydarzenia rozpoczęły się o godz. 17. Wówczas na Rynku Głównym, przed bazyliką mariacką, zapanowała minuta ciszy. Tradycyjnie na minutę zatrzymały się wszystkie tramwaje i autobusy. W bazylice mariackiej odprawiona została msza w intencji ojczyzny i poległych żołnierzy. Odbędą się też uroczystości z udziałem Wojska Polskiego przy Grobie Nieznanego Żołnierza na Placu Matejki. Tutaj w programie znalazły się apel pamięci i złożenie kwiatów przed pomnikiem. Tę uroczystość zorganizowały, oprócz urzędu wojewódzkiego, krakowski oddział IPN oraz okręg małopolski Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Wieczorem w dawnej stolicy podświetlone w biało-czerwonych barwach zostaną Tauron Arena Kraków i Kładka ojca Bernatka. Patriotyczna iluminacja pojawi się również na wieży telewizyjnej na Krzemionkach. W Muzeum AK odbędzie się koncert piosenek z Powstania Warszawskiego w wykonaniu góralskiej kapeli „Dziewięćsił” z Czarnej Góry koło Bukowiny Tatrzańskiej.

Tradycyjnie flagami państwowymi udekorowane zostały budynki urzędu miasta, a także autobusy i tramwaje. Po południu na trasie linii nr 1 kursował „patriotyczny tramwaj”, oznaczony grafiką Muzeum Armii Krajowej. Obecni w nim wolontariusze muzeum oraz członkowie grup rekonstrukcyjnych informowali pasażerów o rocznicy i rozdawali przypinki ze znakiem Polski Walczącej.

Kielce

W Kielcach uroczystości upamiętniające 82. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego rozpoczęły się w samo południe na Cmentarzu Starym. Na grobie Wacława Wilka-Wilczyńskiego, powstańca warszawskiego, przedstawiciele władz miasta i IPN złożyli kwiaty z zapalili znicze. Mogiła została odnowiona przez Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Krakowie.

„Duża rzesza naszych rodaków była heroiczna, poświęcała się, byśmy dziś mogli poczuć wolność. To był akt momentami desperacki, ale dawał zniewolonym nadzieję. A bez niej nie można żyć, to ona napędza nasze działanie. Powinniśmy wspominać tamte wydarzenia, żeby historia nigdy się nie powtórzyła” – mówiła prezydent Kielc Agata Wojda.

W Kościele Garnizonowym pw. Najświętszej Maryi odbyła się msza św. w intencji powstańców. Po nabożeństwie jego uczestnicy przeszli na Skwer im. Szarych Szeregów, gdzie odbyła się główna część uroczystości. O godz. 17 jej uczestnicy wspólnie wysłuchali dźwięku syren, które symbolicznie upamiętniły godzinę „W”.

Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej 4. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach na ulicy Sienkiewicza ustawiło powstańczą barykadę z cekaemem. Rekonstruktorzy wcielili się w rolę powstańców.

Łódź

W Łodzi IPN zorganizował obchody na Starym Cmentarzu, przy mogile Barbary Nazdrowicz „Wiewiórki”. To jeden z najbardziej znanych grobów powstańczych w Łodzi, przy którym już w czasach PRL-u spotykano się, by oddać hołd poległym. Barbara Nazdrowicz zginęła w powstaniu mając zaledwie 15 lat. Na początku pochowano ją na Polu Mokotowskim. Jednak jej rodzice, którzy powrócili do Łodzi po wojnie, ekshumowali ciało córki i pochowali na Cmentarzu Starym w części rzymskokatolickiej. Na tej samej nekropolii znajduje się jeszcze pięć grobów uczestników powstania warszawskiego. Również na nich zapalono w sobotę znicze.

Przy łódzkim pomniku Powstańców Warszawskich – którego budowę zainicjował ekonomista Henryk Gołębiowski wraz z żoną Marią, znaną w Łodzi pediatrą – organizowane są społeczne obchody rocznicy powstania. W tym roku organizatorzy w szczególny sposób pochylili się nad losem kobiet w powstaniu. W uroczystości wzięła udział powstańcza sanitariuszka Aleksandra Skowrońska „Lusia”. Przypomniano też postać zmarłej w tym roku łączniczki Marii Turowskiej „Myszki”, po wojnie wybitnej profesor chemii na Uniwersytecie Łódzkim.

Śląsk

Rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego uczcili również mieszkańcy woj. śląskiego; uroczystości upamiętniające bohaterów zorganizowano m.in. w Jaworznie. W programie znalazł się wykład w Muzeum Miasta Jaworzna na temat wydarzeń sprzed 82 lat, złożenie kwiatów przy Pomniku Niepodległości, msza św. oraz występy artystyczne. Około godz. 17 mieszkańcy utworzyli na Rynku żywy znak Polski Walczącej – symbol pamięci, jedności i szacunku dla bohaterów Powstania Warszawskiego. Przy znaku "kotwicy" rozciągnięto dużych rozmiarów flagę Polski. Wydarzenie odbywało się pod honorowym patronatem prezydenta Jaworzna Pawła Silberta.

Pomorze Zachodnie

W Szczecinie 82. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego uczczono uruchomieniem o godz. 17 syren alarmowych. Mieszkańcy, jak co roku, spotkali się też na pl. Szarych Szeregów w centrum miasta, gdzie na parę minut wstrzymano ruch i odpalono race. W Świnoujściu można było usłyszeć sygnały tyfonów i syren statków oraz okrętów. W Koszalinie uroczystości upamiętniające rozpoczęły się o godz. 17 przy pomniku gen. Władysława Sikorskiego, gdzie odegrano hymn państwowy i złożono kwiaty. Obchodom towarzyszyły przemówienia okolicznościowe i Apel Pamięci.

O godz. 18 przy budynku dawnej siedziby Państwowej Straży Pożarnej przy ul. Kazimierza Wielkiego odbędzie się inscenizacja zdobycia Poczty Głównej przez Powstańców Warszawskich.

Hołd Powstańcom Warszawskim oddano też podczas 32. Pol'and'Rock Festival, który trwa w na lotnisku w Broczynie koło Czaplinka. Punktualnie w Godzinę „W” zawyły syreny, a uczestnicy rozwinęli przed sceną flagę sektorową oraz odśpiewali hymn państwowy.

Podkarpackie

Rzeszów uczcił 82. rocznicę wybuchu przed pomnikiem żołnierzy AK Podokręgu „Rzeszów”. Odbyły się tam oficjalne uroczystości patriotyczne w tym m.in. apel pamięci, salwę honorową i złożenie kwiatów. Podobne uroczystości z udziałem Kompanii Honorowej Wojska Polskiego i pocztów sztandarowych odbyły się o godz. „W” także w Przemyślu przy Pomniku Orląt Przemyskich. Po apelu pamięci i salwie honorowej zaplanowano uroczystą zbiórkę harcerską.

Mieszkańcy Tarnobrzega utworzyli żywy symbol Polski Walczącej – wyjątkowy znak pamięci, jedności i szacunku dla tych, którzy walczyli o wolną Polskę, po czym wspólnie będą śpiewać patriotyczne piosenki. Później odbędzie się bieg „Dzieci dla Niepodległej”. Na sportowo hołd bohaterom Powstania Warszawskiego oddali mieszkańcy Stalowej Woli, którzy po godz. 17 i wspólnym odśpiewaniu hymnu państwowego wyruszyli w XV rowerowym Rajdzie Honoru. Rajd poprzedziła prelekcja na temat historii przebiegu powstania warszawskiego.

Kujawsko-Pomorskie

W Bydgoszczy przedstawiciele władz wojewódzkich i miejskich, organizacji, instytucji, wojska i służb złożyli kwiaty pod pomnikiem Powstania Warszawskiego. W czasie uroczystości m.in. uczczono pamięć zmarłej w lipcu płk Urszuli Tauer ps. „Ala", która była ostatnią mieszkającą w Bydgoszczy uczestniczką powstania. Odczytano też okolicznościowy list od wicepremiera Krzysztofa Gawkowskiego.

Rocznicowe uroczystości w Toruniu odbyły się przed obeliskiem Ku Czci Żołnierzy Armii Krajowej, gdzie złożono wieńce i wiązanki kwiatów. W sąsiedztwie obelisku od piątku czynna jest wystawa plenerowa „Powstanie Warszawskie 1944. Bitwa o Polskę", którą przygotował IPN. Z kolei w siedzibie Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej w sobotę otwarto wystawę, na której prezentowane muzealia związane z powstaniem m.in. prasa powstańcza, biało-czerwone opaski.

Wielkopolska

W Poznaniu główna uroczystość, poprzedzona mszą św., odbyła się przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. O 17, w godzinę „W”, uczestnicy uroczystości oddali hołd powstańcom, zaś po zakończeniu głównych uroczystości złożono kwiaty także pod tablicą Armii Krajowej w krużgankach Kościoła oo. Dominikanów. Uroczystości upamiętniające 82. rocznicę zrywu zorganizowano także w innych wielkopolskich miastach, m.in. w Lesznie, Gnieźnie i Pile.

Gdańsk

W Gdańsku uroczystości odbyły się na Targu Rakowym, u stóp Pomnika Polskiego Państwa Podziemnego. Podczas uroczystości minutą ciszy uczczono pamięć Adama Borowskiego ps. „Nikita”, ostatniego mieszkającego w Gdańsku powstańca warszawskiego, żołnierza Oddziału Osłonowego Wojskowych Zakładów Wydawniczych, który zmarł na początku lipca br. Uroczystości odbyły się także w innych miastach woj. pomorskiego, m.in. w Kościerzynie, Słupsku, Tczewie, Malborku, Sopocie, Gdyni i Kwidzynie

Źródło: