Wspólną deklarację 28 września ogłosili ambasadorowie, wysłannicy i rządy Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Islandii, Litwy, Luksemburga, Niderlandów, Norwegii, Hiszpanii i Szwecji. Dokument opublikował rząd Niderlandów 28 września, z okazji Międzynarodowego Dnia Bezpiecznej Aborcji. 

Sygnatariusze uznają dostęp do aborcji za istotny dla autonomii cielesnej, równości płci, praw człowieka, demokracji i powszechnej ochrony zdrowia. Wzywają do prawa i polityk wspierających dostęp do „safe abortion care” (bezpiecznej opieki aborcyjnej) oraz do ochrony środowisk działających na rzecz dekryminalizacji aborcji.

„Nie możemy przejść nad tym do porządku dziennego. Jedenaście państw występuje wspólnie właśnie w Międzynarodowy Dzień Bezpiecznej Aborcji i domaga się dalszego zwiększania dostępu do aborcji. Jednocześnie papież, na ziemi jednego z tych państw, przypomina o godności człowieka od początku jego życia. To niezwykle czytelny obraz dwóch wizji Europy” – mówi Jakub Bałtroszewicz, prezes Fundacji JEDEN Z NAS.

Aborcja jako element systemu ochrony zdrowia

Deklaracja 11 państw wpisuje się w szerszą kampanię. Tegoroczne wezwanie związane z Międzynarodowym Dniem Bezpiecznej Aborcji postuluje uznanie kompleksowej opieki aborcyjnej za „essential healthcare” (niezbędny element opieki zdrowotnej), włączanie jej do powszechnych systemów ochrony zdrowia, dekryminalizację oraz usuwanie barier prawnych, administracyjnych, finansowych i instytucjonalnych. 

Autorzy apelu wzywają także instytucje i darczyńców do długofalowego finansowania usług, badań, rzecznictwa i pomocy prawnej.

vaticannews.va/pl DODANE 30.09.2026

Papież o niemieszaniu się do francuskiej polityki: gdy Kościół broni życia, nie uprawia polityki

Kiedy Kościół mówi o obronie życia lub o kwestiach należących do nauki społecznej, nie uprawia polityki, lecz odnosi Ewangelię do życia ludzi – powiedział Leon XIV podczas konferencji prasowej w samolocie z Francji do Rzymu. Papież podkreślił, że doświadczenie Lourdes pokazuje, iż życie człowieka zachowuje sens również w cierpieniu. 

„Nie chodzi już tylko o granice dopuszczalności aborcji w poszczególnych państwach. Obserwujemy próbę zmiany samego sposobu jej definiowania: z problemu bioetycznego dotyczącego życia człowieka w standardowe świadczenie zdrowotne. Za taką zmianą języka mogą pójść konkretne konsekwencje prawne i finansowe” – ocenia Bałtroszewicz.

My Voice, My Choice i zbliżająca się konferencja w Barcelonie

Podobny kierunek widać w europejskiej inicjatywie obywatelskiej My Voice, My Choice (Mój Głos, Mój Wybór). W odpowiedzi z 26 lutego 2026 r. Komisja Europejska wskazała, że zainteresowane państwa mogą dobrowolnie, zgodnie z własnym prawem, wykorzystać istniejące środki Europejskiego Funduszu Społecznego Plus do poprawy dostępu do legalnie dostępnych usług aborcyjnych. Komisja nie zaproponowała w tym celu nowego instrumentu prawnego.

Kolejnym wydarzeniem, które Fundacja będzie monitorować, jest 16. konferencja FIAPAC – International Federation of Professional Abortion and Contraception Associates (Międzynarodowej Federacji Specjalistów ds. Aborcji i Antykoncepcji) – zaplanowana na 2–3 października w Barcelonie. Jej hasło brzmi „Beyond divisions: Rethinking contraception and abortion in a rapidly changing world” („Ponad podziałami: nowe spojrzenie na antykoncepcję i aborcję w szybko zmieniającym się świecie”). Na 1 października zapowiedziano wydarzenia poprzedzające konferencję, w tym forum o aktywizmie w systemach ochrony zdrowia oraz mobilizacji społecznej, prawnej i politycznej.

„My Voice, My Choice, deklaracja 11 państw i agenda spotkania w Barcelonie pokazują, dlaczego środowisko pro-life musi patrzeć szerzej niż na krajowe ustawy. Ten spór toczy się również poprzez język praw człowieka, politykę zdrowotną i mechanizmy finansowania. Sprawdzimy, jakie propozycje padną w Barcelonie, i będziemy o nich informować” – zapowiada prezes Fundacji.

Papież mówi o życiu właśnie we Francji

Szczególnie wymowny jest fakt, że tego samego 28 września Leon XIV wygłosił swoje przesłanie w Metzu, we Francji – państwie wymienionym wśród autorów deklaracji. Podczas spotkania „U korzeni Europy – dla pokoju i jedności” mówił o Robercie Schumanie, chrześcijańskich korzeniach kontynentu i centralnym miejscu osoby ludzkiej w europejskim projekcie.

Leon XIV o Europie w Centrum Schumana w Metz - wybrane fragmenty pic.twitter.com/7tXc9rY47K

— Vatican News PL (@VaticanNewsPL) September 28, 2026

Podczas pielgrzymki do Francji Leon XIV wielokrotnie mówił o obronie życia i godności człowieka, szczególnie w kontekście choroby, cierpienia i końca życia. W Lourdes stanowczo sprzeciwił się zadawaniu śmierci pod pozorem współczucia, podkreślając, że „nie wszystko, co jest zgodne z prawem, jest moralnie słuszne”. Apelował do pracowników ochrony zdrowia, by „otaczali troską człowieka cierpiącego, a nie pozbawiali go życia”, oraz wzywał do rozwijania opieki paliatywnej i towarzyszenia chorym. W Paryżu przypomniał natomiast, że ochrona prawa do życia jest fundamentem wszystkich innych praw człowieka, sprzeciwiając się m.in. aborcji, eutanazji i surogacji.

Wracając do Rzymu, Leon XIV został zapytany, czy podczas wizyty we Francji nie angażował się w politykę. Odpowiedział bardzo jednoznacznie: „Kiedy Kościół mówi o obronie życia, kiedy mówi o kwestiach nauki społecznej, nie wchodzimy w politykę, lecz stosujemy Ewangelię do życia ludzi”.

„Ten paradoks powinien dać Europie do myślenia. Papież mówi we Francji o obronie każdego człowieka od pierwszej chwili życia, a tego samego dnia przedstawiciele Francji uczestniczą w apelu wpisującym dostęp do aborcji w język praw człowieka, demokracji i ochrony zdrowia. Święty Jan Paweł II mówił o zmaganiu kultury życia z kulturą śmierci. Dziś widzimy, jak aktualne pozostaje to rozróżnienie” – mówi Jakub Bałtroszewicz.

Źródło: KAI, Vatican News, Fundacja JEDEN Z NAS

Ten artykuł powstał dzięki naszym Darczyńcom. Dziękujemy za Wasze wsparcie.