4,5 tysiąca katechetów straciło pracę. MEN ujawniło skalę skutków ograniczenia lekcji religii

Minister Edukacji Barbara Nowacka przyznała, że po wejściu w życie rozporządzenia z 17 stycznia 2025 r., ograniczającego liczbę godzin religii z dwóch do jednej tygodniowo, w roku szkolnym 2025/2026 pracę straciło 4515 nauczycieli religii. Dane wynikają z Systemu Informacji Oświatowej i zostały przekazane Rzecznikowi Praw Obywatelskich.

Według Ministerstwa liczba nauczycieli religii spadła z 27 393 do 22 876, czyli o około 16,5 proc.

Zdaniem Stowarzyszenia Katechetów Świeckich przedstawione dane nie oddają pełnej skali skutków zmian wprowadzonych przez Ministerstwo Edukacji.

„4515 zwolnionych nauczycieli to jedynie wierzchołek góry lodowej. Naszym zdaniem co najmniej drugie tyle osób zostało wypchniętych z zawodu poprzez tzw. ukryte bezrobocie, przechodzenie na urlopy dla poratowania zdrowia, wcześniejsze emerytury czy nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. To również konsekwencje decyzji Ministerstwa Edukacji” – podkreśla Tomasz Sypniewski ze Stowarzyszenia Katechetów Świeckich.

W odpowiedzi przekazanej Rzecznikowi Praw Obywatelskich Minister Edukacji twierdzi jednocześnie, że zmiany „nie spowodowały masowych zwolnień nauczycieli tych przedmiotów”.

SKŚ zwraca uwagę, że ponad 4,5 tysiąca utraconych miejsc pracy w ciągu jednego roku szkolnego trudno uznać za zjawisko niemasowe, zwłaszcza że liczba ta nie obejmuje osób, które formalnie pozostały w systemie, lecz utraciły możliwość wykonywania zawodu w dotychczasowym wymiarze.

Stowarzyszenie przypomina również, że w lipcu 2025 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł niekonstytucyjność wspomnianego rozporządzenia MEN. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wyjaśnił, że Ministerstwo Edukacji Narodowej działało jednostronnie i wprowadziło przepisy bez odpowiedniego uzgodnienia ich z władzami Kościoła katolickiego oraz innych związków wyznaniowych. Według Trybunału narusza to zapisaną w Konstytucji RP zasadę konsensualnego regulowania relacji państwa z Kościołami, a także zapisy ustawy o systemie oświaty oraz Konkordatu.

„Państwo nie może ignorować skutków aktu prawnego, który został uznany za niekonstytucyjny. Za każdą z tych liczb kryją się konkretni nauczyciele, ich rodziny oraz uczniowie, którzy zostali pozbawieni doświadczonych pedagogów” – zaznacza Tomasz Sypniewski.

Stowarzyszenie Katechetów Świeckich apeluje o podjęcie działań zmierzających do naprawienia skutków niekonstytucyjnego rozporządzenia oraz o przywrócenie należnego miejsca edukacji aksjologicznej w polskiej szkole. W ocenie SKŚ przedstawione przez Ministerstwo dane powinny stać się impulsem do ponownej oceny skutków reformy oraz rozpoczęcia rzeczywistego dialogu z nauczycielami religii, których sytuacja zawodowa w ostatnich miesiącach znacznie się pogorszyła.