Katolicki chatbot czyta tysiące dokumentów Watykanu

Baza treningowa katolickiego chatbota znajduje się w rzymskim Kolegium Russicum. W czasie zimnej wojny kształcono tu przyszłych księży przeznaczonych do pracy w Związku Radzieckim. Niektórzy z nich ponieśli śmierć męczeńską, a wszyscy byli uważani za szpiegów Watykanu. Obecnie trzy sale prestiżowego kolegium wypełnia najnowsza technologia, komputery, skanery i duży biały stół, przy którym odbywa się codzienna burza mózgów. Obok leżą pudła pełne dokumentów watykańskich, pism teologicznych i przemówień papieży.

Wiarygodność Magisterium AI

Magisterium AI to chatbot stworzony przez amerykańską firmę Longbeard, który ma za zadanie udzielać odpowiedzi na pytania dotyczące wiary i nauki Kościoła katolickiego. Projekt powstał jako odpowiedź na problemy z wiarygodnością takich systemów, jak przykładowo Chat GPT-4, które mają tendencję do generowania nieprawdziwych informacji, czyli do halucynacji i nie podają przejrzystych źródeł. Twórcy Magisterium AI rozwiązują ten problem poprzez zastosowanie konkretnego podejścia do danych. W przeciwieństwie do modeli ogólnego przeznaczenia.

Zamiast internetu, prawdziwe księgi

Magisterium AI nie wykorzystuje wiedzy pozyskiwanej z internetu. Zamiast tego jego baza danych została ograniczona wyłącznie do oficjalnych dokumentów kościelnych. Należą do nich między innymi Katechizm Kościoła Katolickiego, Kodeks Prawa Kanonicznego oraz pisma soborowe i papieskie. Gdy użytkownik zadaje pytanie, system najpierw przeszukuje tę zamkniętą bazę w poszukiwaniu odpowiednich fragmentów. Dopiero na podstawie znalezionych cytatów model językowy formułuje odpowiedź, zawsze podając linki do wszystkich wykorzystanych źródeł.

Najlepsza na świecie wyszukiwarka nt. wiary katolickiej

Projekt jest ambitny już od samego początku. W swym założeniu Magisterium AI to „najlepsza na świecie wyszukiwarka poświęcona wierze katolickiej”. Jej twórca, 43-letni Matthew Harvey Sanders, wskazuje, że w rozwijającym się świecie sztucznej inteligencji wiarygodność i prawda, pozostają największym wyzwaniem. Idąc za tym rozumowaniem, pojawił się pomysł, aby skorzystać z archiwów watykańskich. Kanadyjczyk przeniósł się więc do Rzymu i nawiązał kontakty z uniwersytetami papieskimi, bibliotekami i instytucjami Stolicy Apostolskiej. I tak w Russicum powstało laboratorium high-tech z najnowocześniejszym sprzętem, który automatycznie przegląda książki i skanuje 1400 stron na godzinę.

Możemy pomóc ludziom stać się świętymi

Trzy tysiące tomów Acta Apostolicae Sedis z lat 1909–2023, swego rodzaju dziennika urzędowego Stolicy Apostolskiej, zostało załadowanych w ciągu dwóch tygodni. Do tego dochodzą pisma ojców Kościoła, od Tertuliana do Johna Henry'ego Newmana, wyroki Roty Rzymskiej, roczniki papieskie i statystyczne, żywoty świętych, ostatni chirograf papieża, teksty w języku aramejskim i syryjskim, starożytne kaligrafie i dokumenty pisane na papirusie. Trzydzieści tysięcy dokumentów zostało już zeskanowanych, a marzeniem jest osiągnięcie miliona. 

„Głosy, których nie słyszano od 700 lat, wchodzą w dialog z dzisiejszymi wiernymi. Możemy pomóc ludziom stać się świętymi” – podkreśla z entuzjazmem Benjamin Crockett. 35-latek z Kalifornii pracujący przy startupie, wskazuje, że twórcy katolickiego chatbota „nie chcą stworzyć postępowej ani konserwatywnej sztucznej inteligencji. Chodzi o to, by udostępnić informacje naprawdę zgodnie z tym, czego naucza Kościół”.

Dynamiczny rozwój

Magisterium AI rozwija się błyskawicznie: odpowiada na 40 tysięcy pytań dziennie w różnych językach, jest obecne w 185 krajach, a jego dane zasilają takie projekty jak Hallow, czyli największą aplikację modlitewną na świecie. Gdy użytkownik zadaje pytanie, system najpierw przeszukuje tę zamkniętą bazę w poszukiwaniu odpowiednich fragmentów nauczania. Dopiero na podstawie znalezionych cytatów model językowy formułuje odpowiedź, zawsze podając linki do wszystkich wykorzystanych źródeł. W projekt zaangażowani są nie tylko informatycy, ale i doradcy teologiczni, będący wybitnymi naukowcami. Katolicki chatbot dąży do doskonałości, dlatego Magisterium AI wciąż jest trenowane.

Wyznaczanie kierunku

Specjaliści podkreślają, że Magisterium AI stanowi ciekawy przykład trendu w rozwoju sztucznej inteligencji. Pokazuje on kierunek, w którym mogą podążać systemy AI przeznaczone dla branż wymagających maksymalnej precyzji i wierności źródłom, takich jak prawo czy medycyna. Narzędzie to nie jest „sztucznym teologiem” i nie tworzy nowych interpretacji. Jego rola polega na byciu zaawansowaną wyszukiwarką, która ułatwia dostęp do istniejącej, zweryfikowanej wiedzy. Jest to dowód na to, że przyszłość AI to nie tylko kreatywne, ale także wysoce wyspecjalizowane i bezpieczne rozwiązania przeznaczone dla konkretnej grupy odbiorców.

Źródło: KAI