Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao


METODY  AKTYWIZUJĄCE  W  KATECHEZIE

Marek  Kosacz  OP

PRZYKAZANIE  ÓSME
Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu



SCENARIUSZ  KATECHEZY

1.  Dlaczego?

Wstęp. Niestety, kłamstwo jest obecne w naszym życiu... Wypadałoby spytać: Dlaczego właściwie ludzie kłamią?

Aktywizacja. Jeden z uczniów podchodzi do tablicy i dzieli tablicę na trzy kolumny. Środkowa może być węższa od pozostałych. W lewej kolumnie pisze na samej górze wielkimi literami napis: "Ludzie kłamią..." Poniżej wypisuje podawane przyczyny, dla których ludzie sięgają po kłamstwo. Następnie prowadzący stwierdza, że w zasadzie te kłamstwa pozwalają osiągnąć pewien zamierzony skutek. Z kolei uczeń pisze na tablicy w środku wielkimi literami słowo: Skutek. W trzeciej kolumnie zapisywane są inne, niż kłamstwo, sposoby osiągnięcia tych samych skutków.

Puenta. Każdy ze skutków kłamstwa jest pozorny, tymczasowy, chwilowy, kusi wręcz natychmiastowością osiągnięcia, nie zdaje sobie sprawy ze swojej nietrwałości. O prawdę nie jest łatwo, gdyż rozeznanie człowiecze nigdy nie jest zupełne, często bywa kalekie. Ludzką rzeczą jest błądzić, nieludzką trwać w błędzie, wiedząc, że jest kłamstwem. Grzechem nie jest błądzenie z powodu nieznajomości albo głupoty, ale lekceważenie prawdy i fałszu, obojętność na kłamstwo i prawdę albo przylgnięcie do kłamstwa. Chodzi o to, aby zawsze było nam źle z kłamstwem.

2.  Wariant A: Technika kłamania

Wstęp. Przedstawienie Simby i Mufasy, przygotowanie projekcji fragmentu filmu: "Król Lew" (rozmowa Simby ze Skazą).

Aktywizacja. Prowadzący prosi uczniów, aby podczas projekcji zwracali uwagę na chwyty, których używa Skaza, by wzbudzić ciekawość Simby. (Następuje projekcja video).

Puenta. Wykroczenia przeciw prawdzie to:

3.  Wariant B: Skojarzenia biblijne (jeśli nie ma video)

Wstęp. Biblia bardzo szanuje ludzkie słowa. Znalazłem w niej jeden wers, który będzie nam pomocny w dzisiejszej katechezie. Są to słowa z Księgi Przysłów: "Uderzenie rózgi wywołuje sińce, uderzenie języka łamie kości" (Prz 28,17).

Aktywizacja. Uczniowie pracują w grupach; każda otrzymuje formularz, prowadzący dokładnie czyta wszystkie polecenia. Następnie uczniowie zabierają się do pracy. Po zakończeniu - prezentacja na forum przez odczytanie lub karuzelę (przekazywanie formularzy z grupy do grupy).

Puenta. Jak w wariancie A.

RELACJA
Z  PRZEPROWADZONEJ  KATECHEZY

Katechezę zacząłem wprost od postawienia pytania: Dlaczego ludzie kłamią? Po dosłownie sekundzie zastanowienia uczniowie spontanicznie zaczęli odpowiadać: "bo muszą", "bo chcą uniknąć kary"... Poprosiłem jednego z uczniów do tablicy, aby podzielił ją według wskazówek na trzy kolumny (środkowa węższa). W lewej kolumnie zaczął spisywać uczniowskie spostrzeżenia. Sporo się tego uzbierało. Uczniowie z zainteresowaniem przyglądali się przykładom.

LUDZIE KŁAMIĄ OSIĄGAJĄ
PRZEZ TO...
INNY SPOSÓB JEGO OSIĄGNIĘCIA TO...
ze złości   szczerość
ze strachu   unikanie przyczyny strachu
bo się opłaca   praca
ze wstydu S akceptacja wstydu
z uprzejmości   prawda
dla szpanu K okazanie wartości
z konieczności   ???
"dla sportu" U zajęcie się czymś innym
z poczucia wyższości   "się widzi" okazanie siebie
dla uniknięcia kary T uniknięcie przyczyny strachu
bo tak jest łatwiej   wyjść z klasy i namoczyć gąbkę
aby ktoś się odczepił E powiedzieć po prostu: spadaj!
dla wprowadzenia w błąd   oblanie wodą
dla zdobycia kogoś K zaprosić do kina
bo "coś jest na rękę"   postarać się bardziej
bo się boją prawdy   ???
bo lubią   zmienić upodobania

Po spisaniu przyczyn kłamania powiedziałem, że rzeczywiście przynoszą one skutek. Omówiłem kilka wziętych z tablicy przykładów uzyskania poprzez kłamanie oczekiwanych rezultatów. Wszystko się zgadza. Ale... Następnie poprosiłem uczniów, aby zastanowili się, jak osiągnąć ten sam skutek innymi sposobami niż kłamanie. Zapadła cisza, troszeczkę konsternacji wkradło się, ale po chwili prawa kolumna na tablicy zaczęła się wypełniać. Powyżej podaję przykłady podane przez moich uczniów.

Po wypisaniu innych sposobów osiągnięcia celu okazało się, że przy dwóch postawiliśmy znaki zapytania. Nie robiłem z tego powodu dramatu, ani na siłę nie szukaliśmy uzupełnienia. Stwierdziliśmy, że tak czasem bywa i przeszliśmy dalej. Pomyślałem sobie tylko, że w przyszłości będzie warto do tego jeszcze wrócić i odnotowałem sobie tę potrzebę w notesie.

W puencie tej części katechezy powiedziałem o nietrwałości skutków kłamania, zresztą w kilku grupach uczniowie już wcześniej na to wpadli, więc wywiązała się chwila rozmowy. Pytałem ich, dlaczego człowiek, który kłamie nie myśli o tymczasowości skutków? Co zyskujemy, a co tracimy chwilowo, kłamiąc? Nawiązywałem też do niektórych elementów z uzupełnionej przez nas tabeli.

W drugiej części katechezy posłużyłem się fragmentem filmu: "Król Lew" oraz pomysłem Rafała Szymkowiaka OFM Cap. Fragment filmu ukazuje rozmowę małego Simby z wujem Skazą oraz wyprawę Simby i Nali na cmentarzysko słoni. Fragment ten podzieliłem jeszcze na dwie części, przed którymi wyraźnie, dwukrotnie powtórzyłem polecenie, które miało uczniom towarzyszyć przy oglądaniu filmu. Trzeba było to zrobić ze szczególnym naciskiem, bowiem uczniowie rozradowani projekcją filmu gotowi byli natychmiast puścić w niepamięć polecenie. Brzmiało ono następująco: Proszę wychwycić wszystkie sposoby, jakich używa Skaza w celu zwiedzenia Simby na złą drogę. Przed drugim fragmentem poleciłem, aby wychwycić te sztuczki, których używa z kolei Simba, aby mama pozwoliła mu na małą wyprawę z Nalą.

Uczniowie z wielkim skupieniem przeżywali projekcję filmu. Po każdym wyłączeniu następował jęk zawodu. Obiecałem kilka dalszych minut filmu pod warunkiem, że nastąpi dyskusja. Uczniowie bez problemu wyłuskali sposoby użyte przez Skazę: udawanie troski, wchodzenie na ambicję, namawianie do tajemnicy przez rodzicami, udawanie pomyłki. Nie było problemów z wychwyceniem sztuczek Simby: kłamstwo, podlizywanie się, chęć pozbycia się Zazu.

Po chwili rozmowy powiedziałem jeszcze o kilku sposobach przekroczenia 8 przykazania. Szybko zapisaliśmy notatkę, bo uczniowie chcieli obejrzeć jeszcze przez kilka minut film. Do końca katechezy panowała absolutna cisza...

Katecheza miała dobre tempo. Uczniowie cieszyli się, że obejrzeli kawałek bajki, a ja byłem pewien, że coś z tego zostanie im w głowach.

Nie zawsze jednak miałem do dyspozycji magnetowid. W kilku przypadkach w drugiej części katechezy posłużyłem się wymyślonym przez siebie formularzem. Puenta była taka sama, jak w wersji z wykorzystaniem filmu.

Oto przykładowe wypowiedzi moich uczniów na pytania zawarte na formularzu:

FORMULARZ

I.

W Biblii zawarte są takie słowa: "Uderzenie rózgi wywołuje sińce, uderzenie języka łamie kości" (Prz 28,17).

Odpowiedz na następujące pytania:

1)  Co oznacza ta metafora?

2)  Jak możemy ją odnieść do życia rodzinnego?

.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

3)  Poniżej wypisz inne metafory, oddające sens metafory zaczerpniętej z Biblii.

Uderzenie rózgi wywołuje sińce, uderzenie języka...

.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

II.

W Biblii zawarte są takie słowa: "Uderzenie rózgi wywołuje sińce, uderzenie języka łamie kości" (Prz 28,17).

Odpowiedz na następujące pytania:

1)  Co oznacza ta metafora?

2)  Jak możemy ją odnieść do życia politycznego?

.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

3)  Poniżej wypisz inne metafory, oddające sens metafory zaczerpniętej z Biblii.

Uderzenie rózgi wywołuje sińce, uderzenie języka...

.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

III.

W Biblii zawarte są takie słowa: "Uderzenie rózgi wywołuje sińce, uderzenie języka łamie kości" (Prz 28,17).

Odpowiedz na następujące pytania:

1)  Co oznacza ta metafora?

2)  Jak możemy ją odnieść do środowiska młodzieży?

.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

3)  Poniżej wypisz inne metafory, oddające sens metafory zaczerpniętej z Biblii.

Uderzenie rózgi wywołuje sińce, uderzenie języka...

.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

opr. mg/ab



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: krzywoprzysięstwo kłamstwo oszczerstwo dekalog obmowa VIII przykazanie pochlebstwo
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W