Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao


Nabożeństwo pasyjne: Gorzkie Żale

Gorzkie Żale

Gorzkie żale to typowo polskie nabożeństwo wielkopostne. Oparte jest częściowo na średniowiecznych misteriach pasyjnych, częściowo zaś jego struktura przypomina dawną Jutrznię (Zachęta - Hymn - dwie Pieśni). Na ich podstawie ks. Wawrzyniec Benik ze Zgromadzenia Misjonarzy ułożył tekst nowego nabożeństwa, które pierwszy raz odprawione zostało w kościele Świętego Krzyża w Warszawie 13 marca 1707 r. Pierwotnie przeznaczone było ono dla Bractwa Świętego Rocha, szybko jednak rozpowszechniło się wœród wiernych w całej Polsce. W każdą niedzielę Wielkiego Postu odprawia się jedną część, Zachęta natomiast jest zawsze ta sama.



Zachęta (śpiewana zawsze)

  1. Gorzkie żale przybywajcie, *
    Serca nasze przenikajcie.
  2. Rozpłyńcie się, me źrenice, *
    Toczcie smutnych łez krynice.
  3. Słońce, gwiazdy omdlewają, *
    Żałobą się pokrywają.
  4. Płaczą rzewnie Aniołowie, *
    A któż żałość ich wypowie?
  5. Opoki się twarde krają, *
    Z grobów umarli powstają.
  6. Cóż jest, pytam, co się dzieje? *
    Wszystko stworzenie truchleje!
  7. Na ból męki Chrystusowej *
    Żal przejmuje bez wymowy.
  8. Uderz, Jezu, bez odwłoki *
    W twarde serc naszych opoki!
  9. Jezu mój, we krwi ran swoich *
    Obmyj duszę z grzechów moich!
  10. Upał serca swego chłodzę, *
    Gdy w przepaść męki Twej wchodzę.

Część I, odprawiana w pierwszą i czwartą niedzielę Wielkiego Postu

INTENCJA

Przy pomocy łaski Bożej przystępujemy do rozważania męki Pana naszego Jezusa Chrystusa.

Ofiarować ją będziemy Ojcu niebieskiemu na cześć i chwałę Jego Boskiego Majestatu, pokornie Mu dziękując za wielką i niepojętą miłość ku rodzajowi ludzkiemu, iż raczył zesłać Syna swego, aby za nas wycierpiał okrutne męki i śmierć podjął krzyżową. To rozmyślanie ofiarujemy również ku czci Najświętszej Maryi Panny, Matki Bolesnej, oraz ku uczczeniu Świętych Pańskich, którzy wyróżniali się nabożeństwem ku Męce Chrystusowej.

W pierwszej części będziemy rozważali, co Pan Jezus wycierpiał od modlitwy w Ogrójcu aż do niesłusznego przed sądem oskarżenia. Te zniewagi i zelżywości temuż Panu, za nas bolejącemu, ofiarujemy za Kościół święty katolicki, za najwyższego Pasterza z całym duchowieństwem, nadto za nieprzyjaciół krzyża Chrystusowego i wszystkich niewiernych, aby im Pan Bóg dał łaskę nawrócenia i opamiętania.

HYMN

  1. Żal duszę ściska, serce boleść czuje, *
    Gdy słodki Jezus na śmierć się gotuje; *
    Klęczy w Ogrójcu, gdy krwawy pot leje, *
    Me serce mdleje.
  2. Pana świętości uczeń zły całuje, *
    Żołnierz okrutny powrozmi krępuje! *
    Jezus tym więzom dla nas się poddaje, *
    Na śmierć wydaje.
  3. Bije, popycha tłum nieposkromiony, *
    Nielitościwie z tej i owej strony, *
    Za włosy targa: znosi w cierpliwości *
    Król z wysokości.
  4. Zsiniałe przedtem krwią zachodzą usta, *
    Gdy zbrojną żołnierz rękawicą chlusta; *
    Wnet się zmieniło w płaczliwe wzdychanie *
    Serca kochanie.
  5. Oby się serce we łzy rozpływało, *
    Że Cię, mój Jezu, sprośnie obrażało! *
    Żal mi, ach, żal mi ciężkich moich złości *
    Dla Twej miłości!

LAMENT DUSZY NAD CIERPIĄCYM JEZUSEM

  1. Jezu, na zabicie okrutne, *
    Cichy Baranku od wrogów szukany, *
    Jezu mój kochany!
  2. Jezu, za trzydzieści srebrników *
    Od niewdzięcznego ucznia zaprzedany, *
    Jezu mój kochany!
  3. Jezu, w ciężkim smutku żałością, *
    Jakoś sam wyznał, przed śmiercią nękany, *
    Jezu mój kochany!
  4. Jezu, na modlitwie w Ogrójcu *
    Strumieniem potu krwawego zalany, *
    Jezu mój kochany!
  5. Jezu, całowaniem zdradliwym *
    Od niegodnego Judasza wydany, *
    Jezu mój kochany!
  6. Jezu, powrozami grubymi *
    Od swawolnego żołdactwa związany, *
    Jezu mój kochany!
  7. Jezu, od pospólstwa zelżywie *
    Przed Annaszowym sądem znieważany, *
    Jezu mój kochany!
  8. Jezu, przez ulice sromotnie *
    Przed sąd Kajfasza za włosy targany, *
    Jezu mój kochany!
  9. Jezu, od Malchusa srogiego *
    Ręką zbrodniczą wypoliczkowany, *
    Jezu mój kochany!
  10. Jezu, od fałszywych dwóch świadków *
    Za zwodziciela niesłusznie podany, *
    Jezu mój kochany!

Bądź pozdrowiony, bądź pochwalony, *
Dla nas zelżony i pohańbiony. *
Bądź uwielbiony! Bądź wysławiony! *
Boże nieskończony!

ROZMOWA DUSZY Z MATKĄ BOLESNĄ

  1. Ach! Ja Matka tak żałosna! *
    Boleść mnie ściska nieznośna. *
    Miecz me serce przenika.
  2. Czemuś, Matko ukochana, *
    Ciężko na sercu stroskana? *
    Czemu wszystka truchlejesz?
  3. Co mię pytasz? Wszystkam w mdłości, *
    Mówić nie mogę z żałości, *
    Krew mi serce zalewa.
  4. Powiedz mi, o Panno moja, *
    Czemu blednieje twarz Twoja? *
    Czemu gorzkie łzy lejesz?
  5. Widzę, że Syn ukochany *
    W Ogrójcu cały zalany *
    Potu krwawym potokiem.
  6. O Matko, źródło miłości, *
    Niech czuję gwałt Twej żałości! *
    Dozwól mi z sobą płakać.

Któryś za nas cierpiał rany, *
Jezu Chryste, zmiłuj się nad nami!

Któryś za nas cierpiał rany, *
Jezu Chryste, zmiłuj się nad nami!

Któryś za nas cierpiał rany, *
Jezu Chryste, zmiłuj się nad nami!


Część II, odprawiana w II i V niedzielę Wielkiego Postu

INTENCJA

W drugiej części rozmyślania męki Pańskiej będziemy rozważali, co Pan Jezus wycierpiał od niesłusznego przed sądem oskarżenia aż do okrutnego cierniem ukoronowania. Te zaś rany, zniewagi i zelżywości temuż Jezusowi cierpiącemu ofiarujemy, prosząc Go o pomyślność dla Ojczyzny naszej, o pokój i zgodę dla wszystkich narodów, a dla siebie o odpuszczenie grzechów, oddalenie klęsk i nieszczęść doczesnych, a szczególnie zarazy, głodu, ognia i wojny.

HYMN

  1. Przypatrz się, duszo, jak cię Bóg miłuje, *
    Jako dla ciebie sobie nie folguje. *
    Przecież Go bardziej, niż katowska, dręczy, *
    Złość twoja męczy.
  2. Stoi przed sędzią Pan wszego stworzenia, *
    Cichy Baranek, z wielkiego wzgardzenia; *
    Dla białej szaty, którą jest odziany, *
    Głupim nazwany.
  3. Za moje złości grzbiet srodze biczują; *
    Pójdźmy, grzesznicy, oto nam gotują *
    Ze Krwi Jezusa dla serca ochłody *
    Zdrój żywej wody.
  4. Pycha światowa niechaj, co chce, wróży, *
    Co na swe skronie wije wieniec z róży, *
    W szkarłat na pośmiech, cierniem Król zraniony, *
    Jest ozdobiony!
  5. Oby się serce we łzy rozpływało, *
    Że Cię, mój Jezu, sprośnie obrażało! *
    Żal mi, ach, żal mi ciężkich moich złości, *
    Dla Twej miłości!

LAMENT DUSZY NAD CIERPIĄCYM JEZUSEM

  1. Jezu, od pospólstwa niewinnie *
    Jako łotr godzien śmierci obwołany, *
    Jezu mój kochany!
  2. Jezu, od złośliwych morderców *
    Po ślicznej twarzy tak sprośnie zeplwany, *
    Jezu mój kochany!
  3. Jezu, pod przysięgą od Piotra *
    Po trzykroć z wielkiej bojaźni zaprzany, *
    Jezu mój kochany!
  4. Jezu, od okrutnych oprawców *
    Na sąd Piłata, jak zabójca szarpany, *
    Jezu mój kochany!
  5. Jezu, od Heroda i dworzan, *
    Królu niebieski, zelżywie wyśmiany, *
    Jezu mój kochany!
  6. Jezu, w białą szatę szydersko *
    Na większy pośmiech i hańbę ubrany, *
    Jezu mój kochany!
  7. Jezu, u kamiennego słupa *
    Niemiłosiernie biczmi wysmagany, *
    Jezu mój kochany!
  8. Jezu, przez szyderstwo okrutne *
    Cierniowym wieńcem ukoronowany, *
    Jezu mój kochany!
  9. Jezu, od żołnierzy niegodnie *
    Na pośmiewisko purpurą odziany, *
    Jezu mój kochany!
  10. Jezu, trzciną po głowie bity, *
    Królu boleści, przez lud wyszydzany, *
    Jezu mój kochany!

Bądź pozdrowiony, bądź pochwalony, *
Dla nas zelżony, wszystek wykrwawiony. *
Bądź uwielbiony! Bądź wysławiony! *
Boże nieskończony!

ROZMOWA DUSZY Z MATKĄ BOLESNĄ

  1. Ach, widzę Syna mojego *
    Przy słupie obnażonego, *
    Rózgami zsieczonego!
  2. Święta Panno, uproś dla mnie, *
    Bym ran Syna Twego znamię *
    Miał na sercu wyryte!
  3. Ach, widzę jako niezmiernie *
    Ostre głowę rani ciernie! *
    Dusza moja ustaje!
  4. O Maryjo, Syna swego, *
    Ostrym cierniem zranionego, *
    Podzielże ze mną mękę!
  5. Obym ja, Matka strapiona, *
    Mogła na swoje ramiona *
    Złożyć krzyż Twój, Synu mój!
  6. Proszę, o Panno jedyna, *
    Niechaj krzyż Twojego Syna *
    Zawsze w sercu swym noszę!

Któryś za nas cierpiał rany, *
Jezu Chryste, zmiłuj się nad nami!

Któryś za nas cierpiał rany, *
Jezu Chryste, zmiłuj się nad nami!

Któryś za nas cierpiał rany, *
Jezu Chryste, zmiłuj się nad nami!


Część III, odprawiana w III i VI niedzielę (tj. Niedzielę Palmową) Wielkiego Postu

INTENCJA

W tej ostatniej części będziemy rozważali, co Pan Jezus wycierpiał od chwili ukoronowania aż do ciężkiego skonania na krzyżu. Te bluźnierstwa, zelżywości i zniewagi, jakie Mu wyrządzano, ofiarujemy za grzeszników zatwardziałych, aby Zbawiciel pobudził ich serca zbłąkane do pokuty i prawdziwej życia poprawy oraz za dusze w czyśćcu cierpiące, aby im litościwy Jezus krwią swoją świętą ogień zagasił; prosimy nadto, by i nam wyjednał na godzinę śmierci skruchę za grzechy i szczęśliwe w łasce Bożej wytrwanie.

HYMN

  1. Duszo oziębła, czemu nie gorejesz? *
    Serce me, czemu całe nie truchlejesz? *
    Toczy twój Jezus z ognistej miłości *
    Krew w obfitości.
  2. Ogień miłości, gdy Go tak rozpala, *
    Sromotne drzewo na ramiona zwala; *
    Zemdlony Jezus pod krzyżem uklęka, *
    Jęczy i stęka.
  3. Okrutnym katom posłuszny się staje, *
    Ręce i nogi przebić sobie daje, *
    Wisi na krzyżu, ból ponosi srogi *
    Nasz Zbawca drogi!
  4. O słodkie drzewo, spuśćże nam już Ciało, *
    Aby na tobie dłużej nie wisiało! *
    My je uczciwie w grobie położymy, *
    Płacz uczynimy.
  5. Oby się serce we łzy rozpływało, *
    Że Cię, mój Jezu, sprośnie obrażało! *
    Żal mi, ach, żal mi ciężkich moich złości, *
    Dla Twej miłości!
  6. Niech Ci, mój Jezu, cześć będzie w wieczności *
    Za Twe obelgi, męki, zelżywości, *
    Któreś ochotnie, Syn Boga jedyny, *
    Cierpiał bez winy!

LAMENT DUSZY NAD CIERPIĄCYM JEZUSEM

  1. Jezu, od pospólstwa niezbożnie *
    Jako złoczyńca z łotry porównany, *
    Jezu mój kochany!
  2. Jezu, przez Piłata niesłusznie *
    Na śmierć krzyżową za ludzi skazany, *
    Jezu mój kochany!
  3. Jezu, srogim krzyża ciężarem *
    Na kalwaryjskiej drodze zmordowany, *
    Jezu mój kochany!
  4. Jezu, do sromotnego drzewa *
    Przytępionymi gwoźdźmi przykowany, *
    Jezu mój kochany!
  5. Jezu, jawnie pośród dwu łotrów *
    Na drzewie hańby ukrzyżowany, *
    Jezu mój kochany!
  6. Jezu, od stojących wokoło *
    I przechodzących szyderczo wyśmiany, *
    Jezu mój kochany!
  7. Jezu, bluźnierstwami od złego, *
    Współwiszącego łotra wyszydzany, *
    Jezu mój kochany!
  8. Jezu, gorzką żółcią i octem *
    W wielkim pragnieniu swoim napawany, *
    Jezu mój kochany!
  9. Jezu, w swej miłości niezmiernej *
    Jeszcze po śmierci włócznią przeorany, *
    Jezu mój kochany!
  10. Jezu, od Józefa uczciwie *
    I Nikodema w grobie pochowany, *
    Jezu mój kochany!

Bądź pozdrowiony, bądź pochwalony, *
Dla nas zmęczony i krwią zbroczony. *
Bądź uwielbiony! Bądź wysławiony! *
Boże nieskończony!

ROZMOWA DUSZY Z MATKĄ BOLESNĄ

  1. Ach, Ja Matka boleściwa, *
    Pod krzyżem stoję smutliwa, *
    Serce żałość przejmuje.
  2. O Matko, niechaj prawdziwie, *
    Patrząc na krzyż żałośliwie, *
    Płaczę z Tobą rzewliwie.
  3. Jużci, już moje Kochanie *
    Gotuje się na skonanie! *
    Toć i ja z Nim umieram!
  4. Pragnę, Matko, zostać z Tobą, *
    Dzielić się Twoją żałobą *
    Śmierci Syna Twojego.
  5. Zamknął słodką Jezus mowę, *
    Już ku ziemi skłania głowę, *
    Żegna już Matkę swoją!
  6. O Maryjo, Ciebie proszę, *
    Niech Jezusa rany noszę *
    I serdecznie rozważam.

Któryś za nas cierpiał rany, *
Jezu Chryste, zmiłuj się nad nami!

Któryś za nas cierpiał rany, *
Jezu Chryste, zmiłuj się nad nami!

Któryś za nas cierpiał rany, *
Jezu Chryste, zmiłuj się nad nami!

opr. mg/mg



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: Wielki Post krzyż pobożność Matka Boża Bolesna Męka Pańska pasja zachęta GORZKIE ŻALE Lament Duszy nabożeństwo pasyjne
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W