W związku z 20. rocznicą śmierci Jana Pawła II Biuro Współpracy Międzynarodowej IPN zaprezentowało film opowiadający o roli, jaką papież wraz z prezydentem USA Ronaldem Reaganem odegrali w walce z reżimem komunistycznym w czasach zimnej wojny. Jest dostępny po polsku, angielsku i włosku.
„Wstańcie, nie lękajcie się. Jan Paweł II i Ronald Reagan to dwie postacie, które istotnie przyczyniły się do obalenia komunizmu w Europie Środkowej i Wschodniej w drugiej połowie XX wieku. Dwóch charyzmatycznych przywódców, którzy z niezachwianą wiarą umiłowali wolność, potrafili nazywać zło po imieniu, nieustraszenie bronić dobra i stawać w obronie prawdy” – takimi słowami zaczyna się film.
Pokazuje, w jaki sposób Jan Paweł II stał się duchowym przywódcą ruchu oporu przeciwko reżimom komunistycznym, zwłaszcza za sprawą pielgrzymki do Polski w 1979 r., która okazała się inspiracją do powstania „Solidarności”. Wsparcie papieża wzmocniło opór przeciwko opresyjnym rządom. Lata 80. to decydująca dekada, w której kryzysy gospodarcze w ZSRR zbiegły się z papieskimi przesłaniami, które zachęcały ludność do wolności, do której wciąż wszyscy powinniśmy dążyć.
„20 lat temu odszedł od nas Jan Paweł II, był nie tylko najwybitniejszym Polakiem swego pokolenia, ale również całych ponad tysiącletnich dziejach naszej ojczyzny. Poprzez swoje nauczanie i świadectwo miał olbrzymi wpływ na powstanie »Solidarności«, a w konsekwencji na demontaż systemu komunistycznego w Polsce, a nawet na rozpad Związku Sowieckiego. Bardzo kochał Polskę i jej historię. Jak bardzo, pokazuje to jedna z jego ostatnich publikacji »Pamięć i Tożsamość«” – podkreślił dr Mateusz Szpytma, zastępca prezesa IPN.
W latach 80. XX wieku kryzys gospodarczy w ZSRR zbiegł się z duchowym przebudzeniem inspirowanym przez Jana Pawła II. Papież, głosząc wartości wolności i odpowiedzialności, stał się moralnym przewodnikiem dla społeczeństw żyjących pod jarzmem reżimów. Jego pielgrzymka do Polski w 1979 r. rozbudziła nadzieję i dała impuls do powstania „Solidarności” – ruchu, który pokazał, że wiara może przekształcić się w polityczną siłę.
Równolegle Ronald Reagan, amerykański prezydent, prowadził twardą politykę wobec ZSRR. Inwestycje w zbrojenia, w tym program „Gwiezdnych Wojen” (SDI), oraz ostra retoryka wobec komunizmu osłabiły sowiecką potęgę. Choć działania Watykanu i Białego Domu nie były oficjalnie koordynowane, ich wspólny cel – wsparcie antykomunistycznej opozycji – przyspieszył zmiany.
Współpraca dyplomatyczna, finansowa i duchowa stworzyła warunki, w których upadek systemu stał się nieunikniony. Przesłanie Jana Pawła II o godności człowieka i odpowiedzialnej wolności pozostaje aktualne także dziś, w obliczu nowych wyzwań.
Jan Paweł II i Ronald Reagan w walce z komunizmem.
Źródło: vaticannews.va