Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao


Ojcowie Kościoła: Jan Kasjan

Jan Kasjan

Wielorakie znaczenie Pisma Świętego



Jan Kasjan (+435) to jeden z najważniejszych starożytnych autorów z dziedziny duchowości. Urodzony na Bałkanach, w młodości wstąpił do klasztoru w Betlejem, później zaś przebywał wśród mnichów egipskich - ojców pustyni. Następnie kilka lat spędził w Konstantynopolu, później zaś w Rzymie i w Provenzie. Dzięki swojemu doświadczeniu monastycznemu przekazał zachodowi tradycję monastyczną ojców pustyni, zakładając jedne klasztory, doradzając innym, a także pisząc dzieła, w których opisał tę tradycję: Instytucje i Konferencje (Collationes patrum) . Według jego nauczania dar modlitwy pojawia się jako owoc ascezy - opanowania swoich złych skłonności, kształtowania charakteru i walki ze złudzeniami. Rozróżnia cztery typy modlitwy: początkujących - prośba o przebaczenie grzechów; postępujących - dobre postanowienia; wzrastających w miłości - modlitwa o zbawienie dusz; kontemplujących - modlitwa dziękczynienia, którą nazywa "modlitwą ognia". Prawdziwa wiedza duchowa nie oznacza poznania w sensie gnostyckim, ale mądrość zdobytą dzięki obcowaniu ze Słowem Bożym. Jeśli chodzi o jego interpretację - Jan Kasjan idzie za szkołą aleksandryjską, próbującą odkrywać rozmaite sensy alegoryczne, nierzadko odchodząc daleko od litery tekstu Biblii. [MG]

1. Dzięki podjętemu przez nas wysiłkowi zauważymy, że wraz ze zmianą naszej duszy będzie się nam również ukazywało nowe oblicze Pisma Świętego, to znaczy wraz z postępem będziemy coraz bardziej odkrywali piękno duchowego znaczenia tej Księgi. Musimy bowiem wiedzieć, że w zależności od stanu ludzkiej duszy Słowo Boże jest czymś ziemskim dla ludzi cielesnych i czymś Boskim dla duchowych. Może się więc zdarzyć, że ci, którzy dawniej postrzegali Je jakby okryte gęstą mgłą, teraz nagle nie będą mogli uchwycić wszystkich Jego subtelności, ani wytrzymać bijącego od Niego blasku. Aby lepiej ukazać to, o czym tutaj mówimy, przytoczę jedno świadectwo z Prawa. Na jego przykładzie postaram się dowieść, że choć przykazania Boże odnoszą się do całego rodzaju ludzkiego, to jednak do pojedynczego człowieka przemawiają w zależności od stopnia, jaki osiągnęła jego dusza.

2. Otóż napisane jest w Prawie: Nie będziesz cudzołożył. Człowiek, który jest jeszcze spętany cielesną wadą nieczystości, będzie zbawiennie zachowywał to przykazanie według brzmienia litery. Ten jednak, kto porzucił już brudne czyny i uczucia, będzie nadal je zachowywał, ale w sensie duchowym, zaprzestając nie tylko bałwochwalczych obrzędów, ale także wszelkich pogańskich zabobonów, a więc wróżb, przepowiedni i znaków. Nie będzie też zważał na przesądy dotyczące poszczególnych dni lub okresów roku ani nie będzie się wikłał w plamiące czystość naszej wiary wnioskowania z pewnych imion lub wyrazów.

3. Takim cudzołóstwem, na przykład, skalała się według słów Pisma Jerozolima, która chodziła na każdą wysoką górę i pod każde zielone drzewo i uprawiała tam nierząd, dlatego Pan czynił jej wyrzuty przez Proroka: Niechaj się stawią, by cię ocalić, owi opisywacze nieba, którzy badają gwiazdy, przepowiadają na każdy miesiąc, co ma się z tobą wydarzyć. O takie cudzołóstwo oskarża Pan swój lud także wtedy, gdy mówi: Duch nierządu omamił ich — opuścili swojego Boga, aby cudzołożyć.

4. Ktokolwiek jednak wyzbył się już tych dwóch rodzajów cudzołóstwa, będzie starał się unikać trzeciego, zawartego w przesądach judaizmu i Prawa. To właśnie ten rodzaj miał na myśli św. Paweł, mówiąc: Zachowujecie dni, święta nowiu i lata! oraz: Nie bierz ani nie kosztuj, ani nie dotykaj...!. Nie ulega wątpliwości, że jego słowa dotyczą przesądów Prawa, a ci, którzy dopuszczają się takich praktyk, zdradzają cudzołożnie Chrystusa i stają się niegodni słów Apostoła, który poślubił ich jednemu mężowi, by przedstawić Chrystusowi jako czystą dziewicę. Do takich ludzi można raczej odnieść następne zdanie z jego listu, w którym obawia się, aby umysły ich nie były odwiedzione od prostoty i czystości wobec Chrystusa w taki sposób, jak w swej chytrości wąż uwiódł Ewę.

5. Jeżeli komuś udało się uniknąć i tego rodzaju nieczystości, niech wie, że istnieje jeszcze czwarty, popełniany przez tych, którzy dopuszczają się „cudzołóstwa” z heretycką nauką. O tym rodzaju błogosławiony Apostoł wspomina w następujących słowach: Wiem, że po moim odejściu wejdą między was wilki drapieżne, nie oszczędzając stada. Także spośród was samych powstaną ludzie, którzy głosić będą przewrotne nauki, aby pociągnąć za sobą uczniów.

Kto zaś i przed tym zdołał się uchronić, niechaj baczy, aby nie dopuścił się cudzołóstwa przez grzech jeszcze subtelniejszy, polegający na bezładnym błądzeniu myśli. Mąż doskonały bowiem uważa za najgorsze cudzołóstwo nie tylko wszelkie brudne myśli, lecz także te bezużyteczne i oddalające go choć trochę od Boga”.





Jan Kasjan, Rozmowy z Ojcami, tom 2, Wydawnictwo Benedyktynów TYNIEC

opr. mg/mg



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: herezja poznanie Biblia interpretacja bałwochwalstwo Pismo Święte Słowo Boże cudzołóstwo szkoła aleksandryjska egzegeza Jan Kasjan sens duchowy nieczystość
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W