Pekao
Strona główna
opoka.news opoka.photo opoka.org.pl


UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTYCH APOSTOŁÓW PIOTRA I PAWŁA, PATRONÓW KOŚCIOŁA RZYMSKIEGO


Benedykt XVI

Dramat i siła papiestwa

29 VI 2012 — Nałożenie paliuszy nowym metropolitom. Homilia podczas Mszy św. w uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła


Papież z metropolitą lubelskim
abpem Stanisławem Budzikiem

Tegoroczna uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła miała szczególny charakter, bowiem oprócz delegacji Ekumenicznego Patriarchatu Konstantynopola pod przewodnictwem metropolity Francji Emanuela Adamakisa — którą Papież przyjął na tradycyjnej audiencji 28 czerwca — uczestniczyła w niej także delegacja anglikańska z Johnem Hallem, dziekanem Opactwa Westminsterskiego, i chór Opactwa. W swojej homilii — wygłoszonej w dniu patronów Rzymu, 29 czerwca, w Bazylice Watykańskiej — Benedykt XVI wskazał na aktualność przykładu Piotra i Pawła oraz podkreślił to, że potrafili oni zapoczątkować «nowy sposób bycia braćmi», pomimo że «bardzo różnili się od siebie» i «w ich relacji nie brakowało konfliktów».Przed rozpoczęciem Mszy św. Papież nałożył paliusze 43 arcybiskupom. Byli to: patriarcha Wenecji Francesco Moraglia, metropolita Tarentu Filippo Santoro i metropolita Cagliari Arrigo Miglio — z Włoch; metropolita Sherbrooke Luc Cyr, metropolita Gatineau Paul-André Durocher i metropolita Montrealu Christian Lépine — z Kanady; metropolita Poitiers Pascal Wintzer — z Francji; metropolita Filadelfii Charles Joseph Chaput OFMCap, metropolita Pittsburgha obrządku bizantyjskiego William Charles Skurla, metropolita Baltimore William Edward Lori i metropolita Denver Samuel Joseph Aquila — z USA; metropolita Rabaulu Francesco Panfilo SDB — z Papui-Nowej Gwinei; metropolita Manili Luis Antonio G. Tagle, metropolita Capizu Jose F. Advincula, metropolita Davao Romulo Geolina Valles i metropolita Palo John F. Du — z Filipin; metropolita Dhaki Patrick D'Rozario CSC — z Bangladeszu; metropolita Port of Spain Joseph Harris CSSp — z Trynidadu i Tobago; metropolita Kasamy Ignatius Chama — z Zambii; metropolita Guwahati John Moolachira i metropolita Kalkuty Thomas D'Souza — z Indii; metropolita Perth Timothy Costelloe SDB i metropolita Brisbane Mark Benedict Coleridge — z Australii; metropolita Seulu Andrew Yeom Soo Jung — z Korei; metropolita Lagosu Alfred Adewale Martins — z Nigerii; metropolita Berlina kard.Rainer Maria Woelki — z Niemiec; metropolita Guadalajary kard. Francisco Robles Ortega i metropolita San Luis Potosí Jesús Carlos Cabrero Romero — z Meksyku; metropolita Tucumán Alfredo Horacio Zecca — z Argentyny; metropolitaLos Altos-Quetzaltenango-Totonicapán Mario Alberto Molina Palma OAR — z Gwatemali; metropolita Ayacucho lub Huamanga Salvador Pineiro García-Calderón — z Peru; metropolita Ciudad Bolívar Ulises Antonio Gutiérrez Reyes OdeM — z Wenezueli; metropolita Florianópolis Wilson Tadeu Jönck SCJ, metropolita Niterói José Francisco Rezende Dias, metropolita Porto Velho Esmeraldo Barreto de Farias, metropolita Natalu Jaime Vieira Rocha, metropolita Campinas Airton José dos Santos, metropolita Teresiny Jacinto Furtado de Brito Sobrinho i metropolita Uberaby Paulo Mendes Piexoto — z Brazylii; metropolita Malanje Benedito Roberto CSSp — z Angoli; metropolita lubelski Stanisław Budzik, metropolita częstochowski Wacław Depo i metropolita katowicki Wiktor Paweł Skworc — z Polski. Natomiast paliusze dla trzech metropolitów — Gabriela Justice'a Yaw Anokye, arcybiskupa Kumasi w Ghanie, Valéry'ego Vienneau, arcybiskupa Moncton w Kanadzie, i Josepha Couttsa, arcybiskupa Karaczi w Pakistanie — którzy nie mogli osobiście uczestniczyć w obrzędzie, odebrał sekretarz Kongregacji ds. Biskupów abp Lorenzo Baldisseri. Śpiewy liturgiczne wykonały chóry Kaplicy Sykstyńskiej i Opactwa Westminsterskiego.Po Mszy św. Benedykt XVI odmówił z wiernymi zebranymi na placu św. Piotra modlitwę «Anioł Pański», poprzedzając ją krótkim rozważaniem. 30 czerwca rano przyjął na audiencji arcybiskupów metropolitów, ich krewnych oraz wiernych przybyłych nauroczystość. Zamieszczamy homilię Papieża z uroczystości Świętych Apostołów, rozważanie przed modlitwą maryjną oraz przemówienie wygłoszone podczas audiencji dla metropolitów, którzy otrzymali paliusze.

Księża kardynałowie, czcigodni bracia w biskupstwie i kapłaństwie, drodzy bracia i siostry!

Zgromadziliśmy się wokół ołtarza, aby uroczyście uczcić świętych apostołów Piotra i Pawła, głównych patronów Kościoła rzymskiego. Obecni są wśród nas — i przed chwilą otrzymali paliusze — arcybiskupi metropolici, mianowani w ciągu minionego roku, do których zwracam się ze szczególnym, serdecznym powitaniem. Jest też obecna znakomita delegacja Ekumenicznego Patriarchatu Konstantynopola, wysłana przez Jego Świątobliwość Bartłomieja I, którą przyjmuję z braterskimi uczuciami i wdzięcznością. Z radością witam w duchu ekumenicznym — i mu dziękuję — chór Opactwa Westminsterskiego, który wraz z chórem Kaplicy Sykstyńskiej animuje liturgię. Witam również ambasadorów i przedstawicieli władz cywilnych: wszystkim dziękuję za obecność i modlitwę.

Jak wszyscy dobrze wiemy, przed Bazyliką św.Piotra stoją dwa imponujące posągi apostołów Piotra i Pawła. Są oni łatwo rozpoznawalni przez swoje atrybuty: klucze w rękach Piotra i miecz w rękach Pawła. Również na głównym portalu bazyliki św. Pawła za Murami są przedstawione sceny z życia i męczeństwa tych dwóch filarów Kościoła. Chrześcijańska tradycja zawsze uznawała Piotra i Pawła za nierozdzielnych: rzeczywiście, razem reprezentują oni całą Ewangelię Chrystusa. W Rzymie natomiast ich więź jako braci w wierze nabrała szczególnego znaczenia. Wspólnota chrześcijańska tego miasta uważała ich bowiem za swego rodzaju przeciwstawienie mitycznych Romulusa i Remusa, braci bliźniaków, którym przypisywano założenie Rzymu. Można by pomyśleć również o innej przeciwstawnej analogii w kwestii braterstwa, a mianowicie podczas gdy pierwsza biblijna para braci ukazuje nam skutek grzechu, z powodu którego Kain zabija Abla, to Piotr i Paweł, choć po ludzku bardzo różnią się od siebie i pomimo że w ich relacji nie brakowało konfliktów, ukazali konkretnie nowy sposób bycia braćmi, przeżywany zgodnie z Ewangelią, w sposób autentyczny, co było możliwe właśnie dzięki działającej w nich łasce Chrystusowej Ewangelii. Jedynie podążanie za Jezusem prowadzi do nowego braterstwa: to jest pierwsze fundamentalne przesłanie, jakie dzisiejsza uroczystość niesie każdemu z nas, a którego znaczenie znajduje odzwierciedlenie również w dążeniu do owej pełnej komunii, której pragną Patriarcha Ekumeniczny i Biskup Rzymu, a także wszyscy chrześcijanie.

We fragmencie Ewangelii św. Mateusza, którego wysłuchaliśmy przed chwilą, Piotr składa swoje wyznanie wiary wobec Jezusa, uznając w Nim Mesjasza i Syna Bożego. Czyni to także w imieniu pozostałych apostołów. W odpowiedzi Pan objawia mu misję, jaką zamierza mu powierzyć, to znaczy, że będzie «opoką», «skałą», widzialnym fundamentem, na którym wznosi się cały duchowy gmach Kościoła (por. Mt 16, 16-19). W jaki jednak sposób Piotr jest skałą? Jak powinien on korzystać z tej prerogatywy, której oczywiście nie otrzymał dla siebie? Relacja ewangelisty Mateusza mówi nam przede wszystkim, że uznanie tożsamości Jezusa, które Szymon wyraził w imieniu Dwunastu, nie pochodzi z «ciała i krwi», to znaczy z jego ludzkich zdolności, lecz wynika ze szczególnego objawienia Boga Ojca. Natomiast wkrótce po tym, jak Jezus zapowiada swoją mękę, śmierć i zmartwychwstanie, Szymon Piotr reaguje właśnie tak, jak dyktują mu «ciało i krew»: «począł robić Mu wyrzuty: Panie (...) Nie przyjdzie to nigdy na Ciebie» (16, 22). Jezus zaś odpowiedział: «Zejdź Mi z oczu, szatanie! Jesteś Mi zawadą» (w. 23). Uczeń, który dzięki Bożemu darowi może stać się mocną skałą, ukazuje siebie także jako to, czym jest w swojej ludzkiej słabości: kamieniem na drodze, kamieniem, o który można się potknąć — po grecku skandalon. Staje się tutaj wyraźnie widoczne napięcie istniejące między darem, który pochodzi od Pana, a ludzkimi możliwościami. W tej scenie, rozgrywającej się między Jezusem a Szymonem Piotrem, widzimy jakby zapowiedź dramatu historii samego papiestwa, którą cechuje właśnie jednoczesna obecność tych dwóch elementów: z jednej strony, dzięki światłu i mocy pochodzącym z wysoka papiestwo jest fundamentem Kościoła pielgrzymującego w czasie, z drugiej zaś, na przestrzeni wieków ujawnia się także słabość ludzi, którą może przemienić jedynie otwarcie na działanie Boga.

W dzisiejszej Ewangelii z mocą dochodzi do głosu wyraźna obietnica Jezusa: «a bramy piekielne», to znaczy siły zła, nie będą miały przewagi, «non praevalebunt» — «nie przemogą». Przychodzi na myśl opowiadanie o powołaniu proroka Jeremiasza, do którego Pan, powierzając mu misję, powiedział: «A oto Ja czynię cię dzisiaj twierdzą warowną, kolumną żelazną i murem ze spiżu przeciw całej ziemi, przeciw królom judzkim i ich przywódcom, ich kapłanom i ludowi tej ziemi. Będą walczyć przeciw tobie, ale nie zdołają cię [zwyciężyć] — non praevalebunt — gdyż Ja jestem z tobą (...) by cię ochraniać» (Jr 1, 18-19). W istocie obietnica, jaką Jezus składa Piotrowi, jest jeszcze większa niż obietnice czynione starożytnym prorokom. Im zagrażali bowiem jedynie ludzcy wrogowie, natomiast Piotr będzie musiał być broniony przed «bramami piekielnymi», przed destrukcyjną mocą zła. Jeremiasz otrzymuje obietnicę, która dotyczy jego osoby i jego posługi prorockiej. Piotr uzyskuje zapewnienie dotyczące przyszłości Kościoła, nowej wspólnoty, założonej przez Jezusa Chrystusa, która rozwija się przez wszystkie czasy, przetrwawszy osobiste życie samego Piotra.

Przejdźmy teraz do symbolu kluczy, o którym słyszeliśmy w Ewangelii. Nawiązuje on do przepowiedni proroka Izajasza, dotyczącej urzędnika Eliakima, o którym jest powiedziane: «Położę klucz domu Dawidowego na jego ramieniu; gdy on otworzy, nikt nie zamknie, gdy on zamknie, nikt nie otworzy» (Iz 22, 22). Klucz symbolizuje władzę nad domem Dawida. Natomiast w Ewangelii znajdujemy inne słowa Jezusa, skierowane do uczonych w Piśmie i faryzeuszów, którym Pan zarzuca, że zamykają królestwo niebieskie przed ludźmi (por. Mt 23, 13). Także te słowa pomagają nam zrozumieć obietnicę złożoną Piotrowi: do niego, jako wiernego szafarza orędzia Chrystusa, należy otwieranie bramy królestwa niebieskiego i osądzanie, czy przyjąć, czy odrzucić (por. Ap 3, 7). Te dwa obrazy — kluczy i związywania oraz rozwiązywania — wyrażają zatem podobne znaczenia i wzajemnie się potwierdzają. Wyrażenie «związać i rozwiązać» należy do języka rabinackiego i odnosi się z jednej strony do decyzji doktrynalnych, z drugiej zaś do władzy dyscyplinarnej, czyli uprawnienia do nakładania i znoszenia ekskomuniki. Paralelizm «na ziemi (...) w niebie» zapewnia, że decyzje Piotra podejmowane w ramach pełnienia tej jego funkcji kościelnej, mają wartość także przed Bogiem.

W rozdziale 18. Ewangelii według św. Mateusza, poświęconym życiu wspólnoty kościelnej, znajdujemy inne słowa Jezusa, skierowane do uczniów: «Zaprawdę, powiadam wam: Wszystko, cokolwiek zwiążecie na ziemi, będzie związane w niebie, a co rozwiążecie na ziemi, będzie rozwiązane w niebie» (Mt 18, 18). A św. Jan w relacji o ukazaniu się Chrystusa zmartwychwstałego apostołom w wieczór Paschy cytuje następujące słowa Pana: «Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane» (J 20, 22-23). W świetle tych paralelizmów staje się oczywiste, że władza rozwiązywania i związywania polega na władzy odpuszczania grzechów. I ta łaska, która odbiera moc siłom chaosu i zła, znajduje się w centrum tajemnicy i posługi Kościoła. Kościół nie jest wspólnotą osób doskonałych, lecz grzeszników, którzy powinni uznać, że potrzebują miłości Boga, że potrzebują oczyszczenia przez krzyż Jezusa Chrystusa. Słowa Jezusa, dotyczące władzy Piotra i apostołów, ukazują właśnie, że mocą Boga jest miłość, miłość, której światło promieniuje z Kalwarii. Dzięki temu możemy również zrozumieć, dlaczego w ewangelicznym opowiadaniu zaraz po wyznaniu przez Piotra wiary następuje pierwsza zapowiedź męki. Bowiem Jezus przez swoją śmierć zwyciężył moce piekielne, wraz ze swoją krwią rozlał na świat wielką rzekę miłosierdzia, która nawadnia swymi uzdrawiającymi wodami całą ludzkość.

Drodzy bracia, jak przypomniałem na początku, tradycja ikonograficzna przedstawia św. Pawła z mieczem, i wiemy, że jest to narzędzie, którym został on zabity. Czytając jednak pisma Apostoła Narodów, odkrywamy, że symbol miecza odnosi się do całej jego misji ewangelizatora. Na przykład czując, że zbliża się śmierć, pisze on do Tymoteusza: «W dobrych zawodach wystąpiłem» (2 Tm 4, 7). Na pewno nie chodzi o batalię wodza, ale głosiciela Słowa Bożego, wiernego Chrystusowi i Jego Kościołowi, któremu oddał całego siebie. I właśnie dlatego Pan dał mu koronę chwały i uczynił go, razem z Piotrem, filarem duchowej budowli Kościoła.

Drodzy metropolici, paliusz, który wam nałożyłem będzie wam zawsze przypominał, że zostaliście ustanowieni w wielkiej tajemnicy i dla wielkiej tajemnicy komunii, jaką jest Kościół, duchowa budowla wzniesiona na Chrystusie, kamieniu węgielnym, a w jego wymiarze ziemskim i historycznym na skale Piotrowej. Umacniani tą pewnością, czujmy się wszyscy razem współpracownikami prawdy, która jest, jak wiemy, jedna i «symfoniczna», i wymaga od każdego z nas i od naszych wspólnot nieustannego wysiłku nawracania do jednego Pana w łasce jednego Ducha. Niech nas prowadzi i zawsze nam towarzyszy na drodze wiary i miłości Święta Matka Boża. Królowo Apostołów, módl się za nami! Amen.


opr. mg/mg



 
Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: ewangelizacja papież św. Paweł papiestwo św. Piotr metropolita paliusz bramy piekielne miecz władza kluczy władza wiązania klucze św. Piotra cokolwiek zwiążecie