TK jutro zdecyduje ws. transkrypcji związków jednopłciowych. Podpisz petycję

Na naszych oczach toczy się jeden z najważniejszych sporów dotyczących rozumienia małżeństwa, rodziny i kompetencji państwa. Zdaniem przeciwników transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw osób tej samej płci, obecne działania instytucji publicznych prowadzą do faktycznego uznawania takich związków w polskim porządku prawnym – mimo że Konstytucja RP definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny.

Najważniejsze wydarzenia 

W listopadzie 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał orzeczenie dotyczące obowiązku uznawania przez państwa członkowskie określonych skutków prawnych zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci. Krytycy tego rozstrzygnięcia wskazywali, że może ono prowadzić do ingerencji w kompetencje państw członkowskich w zakresie prawa rodzinnego.

20 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał rozstrzygnięcie, które – zdaniem przeciwników transkrypcji – otworzyło drogę do uznawania takich aktów w polskich rejestrach stanu cywilnego.

14 maja 2026 r. warszawski Urząd Stanu Cywilnego dokonał pierwszej transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa dwóch mężczyzn. W wyniku tej decyzji dane jednego z nich zostały wpisane w rubryce przeznaczonej dla kobiety, co wywołało szeroką debatę publiczną. Według informacji przekazywanych przez stołeczny urząd, w kolejnych tygodniach wpłynęło około 180 podobnych wniosków.

18 maja 2026 r. we Wrocławiu kolejne osoby otrzymały przetranskrybowany akt małżeństwa. Procedura została przeprowadzona na podstawie złożonego wniosku. Przed Urzędem Stanu Cywilnego pojawili się również przedstawiciele środowisk sprzeciwiających się takim działaniom, w tym dolnośląski oddział Fundacji Życie i Rodzina, który wyraził swój sprzeciw wobec uznawania związków jednopłciowych za małżeństwa.

22 maja 2026 r. ministrowie rządu Donalda Tuska – Krzysztof Gawkowski i Marcin Kierwiński – podpisali rozporządzenie zmieniające wzory dokumentów stanu cywilnego. Zgodnie z nowymi regulacjami od 23 sierpnia 2026 r. tradycyjne oznaczenia „kobieta” i „mężczyzna” w formularzach mają zostać zastąpione wspólnym oznaczeniem „kobieta/mężczyzna”.

Presja na instytucje państwa

Obecnie trwa spór o konsekwencje prawne transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci. Organizacje LGBT oraz wspierające je środowiska domagają się, aby osoby po dokonaniu transkrypcji były traktowane na równi z małżeństwami kobiety i mężczyzny – m.in. w zakresie świadczeń społecznych, prawa podatkowego czy kwestii dziedziczenia.

Przeciwnicy tych zmian wskazują, że oznaczałoby to stopniowe rozszerzanie skutków prawnych transkrypcji poza samą czynność administracyjną i prowadziłoby do faktycznej zmiany definicji małżeństwa w polskim systemie prawnym.

Z tego powodu sprawa przed Trybunałem Konstytucyjnym ma fundamentalne znaczenie. Jej przedstawiciele apelują do sędziów o ochronę konstytucyjnego modelu małżeństwa i rodziny.

Spór o adopcję i ochronę dzieci

Jednym z najważniejszych elementów debaty pozostaje kwestia adopcji dzieci. Uznanie związków jednopłciowych za małżeństwa może w przyszłości prowadzić do zmian w przepisach dotyczących adopcji. Fundacja Życie i Rodzina wskazuje, że priorytetem państwa powinna być ochrona dobra dziecka oraz zapewnienie mu prawa do wychowania w rodzinie opartej na relacji kobiety i mężczyzny.

Fundacja Życie i Rodzina złożyła do Trybunału Konstytucyjnego opinię przyjaciela sądu (amicus curiae), w której argumentuje, że wpisywanie zagranicznych aktów małżeństw osób tej samej płci do polskich rejestrów stanu cywilnego narusza Konstytucję RP.

W opinii wskazano szczególnie na art. 7, 10, 18, 87 i 90 ustawy zasadniczej.

Art. 7 Konstytucji stanowi, że organy władzy publicznej działają „na podstawie i w granicach prawa”. Oznacza to, że decyzje administracji publicznej muszą znajdować oparcie w obowiązujących przepisach.

Art. 10 określa zasadę podziału i równowagi władz – ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Zwolennicy takiej interpretacji wskazują, że zmiana definicji małżeństwa powinna należeć do kompetencji ustawodawcy, a nie następować poprzez decyzje administracyjne czy orzeczenia sądowe.

Art. 87 wskazuje katalog źródeł powszechnie obowiązującego prawa w Polsce, obejmujący Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Zdaniem Fundacji Życie i Rodzina oznacza to, że zagraniczne regulacje dotyczące małżeństwa nie mogą automatycznie zmieniać polskiego porządku prawnego.

Kluczowe znaczenie ma art. 18 Konstytucji, który stanowi: „Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej”. Przeciwnicy transkrypcji wskazują, że skoro polska ustawa zasadnicza definiuje małżeństwo w ten sposób, nie można poprzez procedury administracyjne nadawać takiego statusu innym związkom.

Art. 90 Konstytucji reguluje możliwość przekazywania kompetencji organizacjom międzynarodowym. Zwolennicy ograniczonej interpretacji tego przepisu podkreślają, że prawo rodzinne pozostaje w kompetencji państw członkowskich i nie zostało przekazane Unii Europejskiej.

Apel o obronę konstytucyjnego modelu rodziny

Fundacja Życie i Rodzina apeluje o zaangażowanie obywateli w obronę konstytucyjnego rozumienia małżeństwa i rodziny. Jej przedstawiciele zachęcają do podpisania petycji skierowanej do sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz do przekazywania jej dalej wśród rodzin, znajomych i wspólnot.

Źródło: Fundacja Życie i Rodzina, ratujzycie.pl