Presja zadziałała. Muzeum podaje, że usunęło część skandalicznych memów

Na wystawie Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie znalazły się memy kpiące m.in. z męki Chrystusa. Po tym, jak sprawę nagłośniono, placówka informuje, że usunęła część ekspozycji. Z oświadczenia nie wynika, by autorzy wystawy widzieli w niej coś niewłaściwego. Tłumaczą jednak, że „uszanowali zdanie odbiorców”.

Jakub Jałowiczor

dodane 24.02.2026 16:32

„Ikonografia z tamtej epoki (średniowiecza) jest traktowana często w kulturze masowej jako memy, co ilustruje właśnie ta część naszej wystawy – czytamy na facebookowym profilu muzeum. – Jednym z najpowszechniejszych tematów była wówczas religia, gdzie specyficzny sposób przedstawienia postaci, odbierany dziś wręcz jako karykaturalny współgra ze humorem internetowym. W pewnym sensie jest to nawiązanie do dawnej tradycji wśród skrybów i iluminatorów, umieszczania na marginesach średniowiecznych ksiąg religijnych (modlitewników, psałterzy, Biblii) scen komicznych, groteskowych, a nawet rubasznych, w niczym nie przystających do religijnych tekstów którym towarzyszyły. Dokładnie odwrotnie jak w memach groteskowe teksty towarzyszą oryginalnym miniaturom” (cała pisownia oryginalna – red.).

Przedstawiciele muzeum dodają, że „wsłuchując się w głos odbiorców” usunęli część wystawy w porozumieniu z autorką, Zofią Załęską. Nie doprecyzowano, które obrazki zniknęły z ekspozycji.

Interwencja

Wystawa, której częścią były oburzające memy nosi tytuł „Re: średniowiecze. 1000 lat, 1000 wersji”. W założeniu ma ona pokazywać, że średniowiecze nie jest zamkniętym rozdziałem historii, ale epoką wpływającą na współczesność.

Częścią ekspozycji są jednak utrzymane w konwencji memów obrazki składające się ze średniowiecznych miniatur i współczesnych ironicznych podpisów. Niektóre są ewidentnie obraźliwe. Obrazek przedstawiający chrzest Jezusa podpisano: „kiedy chciałeś iść na plażę nudystów, ale jednak trochę się wstydzisz”. Obok wizerunku ubiczowanego Chrystusa napisano: „kiedy próbujesz wykąpać kota”.

Sprawę nagłośniły media, a także wielkopolski rady Łukasz Grabowski, który zapowiedział, że zawnioskuje o kontrolę komisji rewizyjnej w gnieźnieńskim muzeum oraz złoży interpelację do marszałka województwa Marka Woźniaka.

Oświadczenie ws. wystawy wydał także rzecznik prasowy archidiecezji gnieźnieńskiej ks. Remigiusz Malewicz. „Dla osób wierzących przedstawione obrazy nie są jedynie elementem kulturowego przekazu, lecz stanowią wyraz najgłębszych prawd wiary oraz przestrzeń przeżycia duchowego. Wykorzystywanie ich w kontekście humorystycznym, opatrzonym komentarzami prezentowanymi na wystawie, budzi ból oraz poczucie braku należnego szacunku wśród wiernych” – podkreślił.