RPO domaga się od MEN jasnego stanowiska i wyjaśnień w sprawie religii w szkołach
Rzecznik Praw Obywatelskich po raz drugi zwrócił się do Minister Edukacji Barbary Nowackiej w sprawie przepisów regulujących nauczanie religii w szkołach. Rzecznik wskazuje na poważne wątpliwości konstytucyjne dotyczące rozporządzeń MEN, m.in. przenoszenia kluczowych kwestii związanych z wolnością religijną z ustawy do aktu wykonawczego.
Ponieważ wcześniejsze wystąpienie z czerwca 2025 r. pozostało bez odpowiedzi, RPO przypomina o ustawowym obowiązku współpracy z jego urzędem. Rzecznik wskazuje na poważne wątpliwości konstytucyjne dotyczące rozporządzeń MEN, m.in. przenoszenia kluczowych kwestii związanych z wolnością religijną z ustawy do aktu wykonawczego.
„Prawo do pobierania nauki religii w szkole publicznej jest elementem wolności sumienia i religii, wyrażonej w art. 53 Konstytucji RP. W związku z tym regulacje prawne określające podstawowe zasady korzystania z tej wolności stanowią tzw. materię ustawową i nie mogą być przekazywane do uregulowania aktem wykonawczym do ustawy. Tym bardziej nie powinno to zatem być rozporządzenie oparte na blankietowym upoważnieniu ustawowym, niezawierającym wytycznych dotyczących treści rozporządzenia (o czym będzie mowa niżej). Dlatego też art. 12 ust. 2 u.s.o. budzi zasadnicze wątpliwości konstytucyjne, gdyż przekazuje do uregulowania w rozporządzeniu materie, które powinny znaleźć się bezpośrednio w ustawie” – pisał w ubiegłym roku do minister Barbary Nowackiej, Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek.
Zwrócił m.in też uwagę na skutki zmian organizacyjnych dla katechetów – redukcję godzin, ryzyko utraty pracy oraz brak realnych okresów przejściowych.
„Zmniejszenie liczby godzin religii, niepoprzedzone działaniami dostosowawczymi i osłonowymi, może rodzić wątpliwości w kontekście zasady ochrony pracy wynikającej z art. 24 Konstytucji RP” – pisze.
RPO domaga się od resortu jasnego stanowiska i wyjaśnień. Sprawa dotyczy nie tylko organizacji lekcji religii, lecz także standardów stanowienia prawa, ochrony wolności sumienia i religii oraz zasady ochrony pracy wynikającej z art. 24 Konstytucji RP.
