Juwal Harari: sztuczna inteligencja przejmie kontrolę nad religią

Mówiąc o zmianach, jakie spowoduje na świecie AI, Harari odniósł się do kwestii religii. Jego zdaniem algorytmy staną się w przyszłości głównym interpretatorem treści religijnych.

„Jeśli książki są kompilacją słów, to AI przejmie książki. Jeśli religia jest zbudowana ze słów, to AI przejmie kontrolę nad religią. To prawda zwłaszcza w odniesieniu do religii opartych na księgach, jak chrześcijaństwo, islam i judaizm”

– powiedział Juwal Harari.

Niska inteligencja

Czy groźnie brzmiące zapowiedzi Harariego się spełnią? Po pierwsze, trzeba pamiętać o tym, że choć wszyscy robimy różne plany i prognozy, to jednak tego, co będzie w przyszłości – choćby za 5 minut – nie wie nikt, poza jedną Osobą (i ewentualnie tym, komu ta Osoba coś objawi). Harari żyje z pisania o tym, co zdarzy się w przyszłości, ale nie jest wcale powiedziane, że jego prognozy okażą się bliższe prawdy niż te przypadkowego Kowalskiego.

W swoim wykładzie w Davos Harari mówił zresztą rzeczy, które nie świadczą o wybitnej głębi myślenia. Stwierdził np., że o ile to my decydujemy, czy nożem pokroimy sałatę, czy kogoś zabijemy, to AI jest nożem, który sam o tym decyduje i jeszcze tworzy kolejne noże. Porównanie trafne, ale niezbyt odkrywcze – tyle wie każdy.

Później izraelski filozof powiedział, że ostatnie lata pokazują, iż sztuczna inteligencja nauczyła się kłamać i myśli lepiej niż człowiek. Teza mocno dyskusyjna, bo o ile AI „myśli” zdecydowanie szybciej od nas i może analizować o nieporównanie większy zasób danych (zwykły komputer też ma nad nami taką przewagę), to na razie jest dość głupia. Nie potrafi znaleźć łatwo dostępnych informacji, robi mnóstwo błędów w odpowiedziach, rysuje potworki zamiast ludzi, czasem dosłownie kopiuje wpisy czy obrazki, zamiast je tworzyć itp.

To może się zmienić, ale na razie się nie zmieniło.

Sztuczna herezja

Co do religii, to oczywiście istnieje ryzyko, że z lenistwa czy naiwnego zachwytu technologią będziemy korzystać np. z interpretacji Biblii podsuwanej przez AI. Łatwiej napisać pytanie „o co chodzi z tym Samarytaninem?” niż pytać o to biblisty czy choćby wysłuchać od początku do końca homilii. A w takiej sytuacji AI może podsunąć cokolwiek.

Jednak, wbrew temu, co twierdzi Harari, chrześcijaństwo nie jest kompilacją słów. Jest relacją z Chrystusem. Nieprawdziwe informacje podsunięte przez AI mogą tę relację zaburzać, tak samo jak mogą ją zaburzać herezje wymyślone przez człowieka, ale jeśli mam doświadczenie działania Boga w swoim życiu, to kłamstwo tak łatwo tego nie zniszczy. A jeśli nie mam, to i bez herezji z wiarą może być kiepsko.

Jeden z anonimowych komentatorów skwitował zresztą słowa Juwala Harariego stwierdzeniem: „sztuczna inteligencja nie ma szans z Duchem Świętym”.

AI is no match for the Holy Spirit.🔥

— Operation Heal America (@OperHealAmerica) January 20, 2026

I w tę prognozę jestem gotów uwierzyć.

Ks. Paweł Siedlanowski DODANE 17.09.2024 AKTUALIZACJA 17.09.2024

Marks, wersja 2.0. To się dzieje tu i teraz. My tymczasem, zamiast dać opór totalitaryzmowi, „dialogujemy” z nim

„W XXI w. będziemy tworzyli potężniejsze fikcje i bardziej totalitarne religie niż w jakiejkolwiek wcześniejszej epoce. Z pomocą biotechnologii oraz algorytmów komputerowych te religie będą nie tylko na bieżąco kontrolowały nasze istnienie, ale będą w stanie kształtować nasze ciała, mózgi i umysły oraz tworzyć całe wirtualne światy wraz z różnymi odmianami nieba i piekła” – pisał Yuval Noah Harari w „Homo deus”.  

Dziękujemy za przeczytanie artykułu. Jeśli chcesz wesprzeć naszą działalność, możesz to zrobić tutaj.