Były rzecznik episkopatu: Leon XIV widzi przewrót dokonujący się za sprawą sztucznej inteligencji

„Nastawienie papieża Leona XIV do AI jest bardzo realistyczne, zanurzone w tym, co dzieje się tu i teraz, a jednocześnie pozbawione uprzedzeń. Papież widzi zarówno zagrożenia, jak i szanse związane z AI” – stwierdził ks. prof. Józef Kloch. Profesor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie podsumował pierwszy rok pontyfikatu Leona XIV.

W rozmowie z KAI Ks. prof. Józef Kloch zwrócił uwagę, że Leon XIV mocno akcentuje społeczne skutki rozwoju sztucznej inteligencji, szczególnie od momentu upowszechnienia chatbotów i nowych narzędzi cyfrowych, które zaczęły wpływać na rynek pracy.

„Nastawienie papieża Leona XIV do AI jest bardzo realistyczne, zanurzone w tym, co dzieje się tu i teraz, a jednocześnie bez żadnych uprzedzeń. To jest istotne – podkreślił rozmówca KAI. Jak zaznaczył duchowny, papież regularnie podejmuje pytania dotyczące etycznego wdrażania sztucznej inteligencji, ochrony miejsc pracy oraz edukacji społeczeństwa w zakresie zagrożeń związanych z AI. W jego ocenie Leon XIV dostrzega wypierania części pracowników przez nowe technologie. – Tych zagadnień jest znacznie więcej. Papież Leon praktycznie od pierwszych spotkań dostrzegał temat sztucznej inteligencji i problemy, które się z nią wiążą. Trzyma rękę na pulsie i moim zdaniem robi to naprawdę bardzo dobrze”

– powiedział ks. prof. Kloch.

W opinii duchownego Leon XIV patrzy na AI podobnie jak Leon XIII patrzył na przemiany związane z rewolucją przemysłową w encyklice „Rerum novarum”.

„Tak jak Leon XIII dostrzegał problemy społeczne wynikające z rewolucji przemysłowej, tak dziś Leon XIV widzi ogromny przewrót dokonujący się za sprawą sztucznej inteligencji. To zmiana jeszcze szersza i dotycząca praktycznie wszystkich obszarów życia. Mogę powiedzieć, że jestem z tego powodu naprawdę zadowolony. To nie jest dla niego temat marginalny, ale jeden z ważniejszych problemów społecznych. Widać, że papież nie zostawia tego zagadnienia na boku i nie jest mu ono obojętne” – ocenił rozmówca KAI.

Wspaniała ludzkość

Duchowny zwrócił uwagę, że Leon XIV mówi o sztucznej inteligencji nie tylko w kontekście wielkich procesów społecznych, ale także codziennego życia młodych ludzi. Przywołał wydarzenie z listopada ubiegłego roku, kiedy Robert Prevost uczestniczył z Watykanu w połączeniu wideo z grupą 15 tys. amerykańskich nastolatków podczas spotkania młodych katolików w Indianapolis. Papież przestrzegał wówczas przed niewłaściwym wykorzystywaniem AI w edukacji.

„Nawet w tak codziennych sprawach jak prace domowe Leon XIV zabiera głos. Jednocześnie dostrzega pozytywne strony sztucznej inteligencji. Nie mówi, że AI jest wyłącznie zła czy niebezpieczna. Podkreśla raczej, że wszystko zależy od człowieka i od sposobu wykorzystania tej technologii” – zaznaczył ks. Kloch.

Profesor UPJPII przypomniał również, że zainteresowanie Ojca Świętego tematyką AI znajduje odzwierciedlenie w przygotowywanej pierwszej encyklice Leona XIV, która według medialnych zapowiedzi nosi roboczy tytuł „Magnifica humanitas” („Wspaniała ludzkość”) i ma dotyczyć rozwoju sztucznej inteligencji oraz jej konsekwencji społecznych.

Papież, który rozumie współczesne media

Pytany o relacje Leona XIV z mediami, ks. prof. Józef Kloch ocenił, że przekaz medialny dotyczący papieża jest obecnie bardzo pozytywny.

„Media widzą w nim człowieka uśmiechniętego, życzliwego, bardzo empatycznego i skromnego. Nie widać w nim potrzeby podkreślania własnej ważności. To mądry papież, zatroskany o duszpasterstwo i o ludzi”

– powiedział.

Duchowny odniósł się także do krytycznych wypowiedzi prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa pod adresem papieża Leona XIV. Jego zdaniem Ojciec Święty celnie zareagował na te komentarze.

„Leon XIV w mądry sposób nie podjął politycznej przepychanki, nie dał się sprowokować. Podkreślił, że nie zajmuje się polityką, ale jest duszpasterzem. Uważam, że bardzo dobrze wybrnął z tej sytuacji, co dostrzegły również media” – ocenił ks. prof. Kloch.

Profesor UPJPII podkreślił również, że Leon XIV potrafi sprawnie komunikować się ze współczesnym światem i dobrze wykorzystuje media do głoszenia Ewangelii. „Jego przemówienia są świetnie przygotowane. Potrafi mówić w sposób komunikatywny i nawiązywać kontakt z ludźmi. Widać, że wykorzystuje media do głoszenia Dobrej Nowiny, ale także do upominania się o człowieka i jego godność” – zauważył. Jako przykład wskazał niedawną podróż papieża do Afryki, która pokazała wyraźnie społeczną wrażliwość Leona XIV.

Ks. prof. Kloch porównał to podejście do doświadczenia św. Jana Pawła II, który szczególną uwagę przywiązywał do obecności Kościoła w mediach. „Jan Paweł II wraz ze swoimi współpracownikami analizował oddźwięk swoich wystąpień w mediach i zastanawiał się, czy dobrze zrozumiano najważniejsze treści jego nauczania. Kiedy patrzę na Leona XIV, widzę podobne podejście” – powiedział.

Jak zaznaczył, znaczenie ma również pochodzenie obecnego papieża. „To Amerykanin, człowiek wychowany w kulturze mediów i komunikacji. Jest dobrze wykształcony, zna współczesny świat i potrafi się w nim poruszać. To papież na współczesne czasy. W mediach rysuje się bardzo pozytywny obraz Leona XIV” – podsumował ks. prof. Józef Kloch.

***

Ks. dr hab Józef Kloch, prof. UPJPII – pionier zastosowań informatyki, a następnie internetu w misji Kościoła w Polsce. Doktoryzował się na podstawie dysertacji „Argument 'Chińskiego Pokoju’ w krytyce mocnej sztucznej inteligencji według Johna Searle’a” (promotor: bp prof. Józef Życiński). Stypendysta The Catholic University of America w Waszyngtonie. Po kilkunastu latach pracy w UKSW w Warszawie, od 1 października 2025 roku powrócił do swej macierzystej uczelni w UPJPII w Krakowie, gdzie na Wydziale Nauk o Komunikacji kieruje Katedrą Dziennikarstwa i Komunikacji Wizualnej.