Pekao
Strona główna
opoka.news opoka.photo opoka.org.pl


ks. Tomasz Jelonek

Biblia w kuturze świata

ISBN: 978-83-60703-20-5

wyd.: Salwator 2007




Inspiracje biblijne u polskich poetów i pisarzy

Zarówno problemy biblijne, jak i formy biblijne znalazły swój oddźwięk u licznych przedstawicieli literatury polskiej. W wielkim skrócie, wspominając tylko o kilku przykładach, zajmiemy się wielkimi postaciami z dziejów naszej literatury. Adam Mickiewicz w swym Hymnie na dzień Zwiastowania N. P. Maryi nawiązuje wyraźnie do motywów biblijnych, które przetwarza, malując obraz Matki Boga. Oto fragment tego obrazu:

A któż to wschodzi?— Wschodzi na Syjon dziewica.
Jak ranek z morskiej kąpieli
I jutrznia — Maryi lica;
Śnieży się obłok, słońce z ukosa
Smugiem złota po nim strzeli;
Taka na śniegu, co szaty bieli,
Powiewnego jasność włosa.
Pójrzał Jehowah i w Niej upodobał sobie;
Pękły niebios zwierciadła,
Biała gołąbka spadła
I nad Syjonem w równi trzyma skrzydła obie,
I srebrzystej pierzem tęczy
Niebianki skronie uwięczy.
Grom, błyskawica!
Stań się, stało:
Matką dziewica,
Bóg ciało!197

Nie tyle do treści, ile do formy biblijnej nawiązują Księgi narodu i księgi pielgrzymstwa polskiego Mickiewicza. J. Krzyżanowski nazywa to dzieło „swoistą biblią polską”, która ma wykazywać rolę Polski analogiczną do roli Chrystusa. U Juliusza Słowackiego inspiracje biblijne dochodzą najbardziej do głosu w Anhellim, który wyrósł na podłożu Biblii i Boskiej komedii Dantego.

Kornel Ujejski rozczytywał się w Biblii, na jej tle stworzył w latach 1845—1850 cykl Z melodii biblijnych, wśród których znajdujemy historię Hagar. W tym samym czasie pod wpływem wydarzeń z roku 1846 powstał cykl Ze skarg Jeremiego, w którym autor jak tragiczny prorok Jeremiasz ubolewa nad nieszczęściem Ojczyzny w słowach Chorału:

Z dymem pożarów, z kurzem krwi bratniej
Do Ciebie, Panie bije ten głos;
Skarga to straszna, jęk to ostatni,
Od takich modłów bieleje włos198.

Henryk Sienkiewicz napisał przepiękną nowelę Pójdźmy za Nim, w której nawiązuje do opisu Męki i zmartwychwstania Chrystusa, przedstawiając literacką wersję ewangelicznej opowieści. Można by w tym miejscu znów mówić o wielu, o dziesiątkach lub nawet setkach twórców, którzy w różny sposób czerpali z ksiąg Pisma Świętego, niech jednak wystarczy tych kilka przykładów, aby zorientować się, jak bardzo nasza narodowa literatura związana jest z Biblią.

Nie od rzeczy jednak będzie wskazanie niektórych pozycji z literatury przedmiotu, które pozwolą na rozszerzenie poruszanego tu zagadnienia.

197 Adam Mickiewicz, Pisma poetyczne, wydał T. Pini, Kraków 1925, s. 41 n.

198 K. Ujejski, Maraton oraz wybór poezyj, opracował J. Kijas (Biblioteka Arcydzieł Poezji i Prozy, nr 38), Kraków 1948, s. 18.

opr. aw/aw



 
Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: kultura chrześcijaństwo Biblia Judaizm Pismo Święte poeta pisarz Stary Testament Nowy Testament inspiracja Adam Mickiewicz poeci Pisarze oddziaływanie wpływ twórczość artystyczna Kornel Ujejski