Nowe otwarcie po wyroku TK: właściciele nieruchomości wygrywają w sądach i wznawiają dawne procesy.

Nowe wyroki potwierdzają sukces właścicieli

Skala tego zjawiska jest najlepiej widoczna w najnowszych rozstrzygnięciach sądów powszechnych z 2026 roku. Sądy przestały traktować roszczenia firm przesyłowych jako oczywiste, a zaczęły rzetelnie analizować interesy poszkodowanych właścicieli. Doskonałym przykładem jest sprawa tocząca się przed Sądem Rejonowym w Świdnicy (sygn. akt I Ns 2/22), gdzie sąd orzekł o ustanowieniu odpłatnej służebności przesyłu. Zamiast darmowego korzystania z cudzego gruntu, sąd nakazał wypłatę wynagrodzenia, które realnie rekompensuje właścicielowi ograniczenia w korzystaniu z jego własności.

Równie istotne są rozstrzygnięcia dotyczące wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu, czego przykładem jest wyrok w sprawie o sygnaturze I C 675/23. Sąd uznał w nim, że firma przesyłowa musi zapłacić za czas, w którym korzystała z nieruchomości bez ważnego tytułu prawnego. Z kolei Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpatrując sprawę o sygnaturze V ACa 662/17, potwierdził, że firmy energetyczne muszą przedstawić niepodważalne dowody na nabycie praw do gruntu. Brak precyzyjnej dokumentacji sprzed lat nie jest już problemem właściciela, lecz ryzykiem podmiotu profesjonalnego, co otwiera drogę do dochodzenia roszczeń.

Kolejnym potwierdzeniem ewolucji orzecznictwa są konkretne, prawomocne rozstrzygnięcia, w których sądy – z pełnym poszanowaniem dla prawa własności – oddalają zarzuty zasiedzenia. Sądy coraz częściej i odważniej wskazują, że ograniczenie korzystania z prywatnej ziemi musi wiązać się ze sprawiedliwym ekwiwalentem, co kończy czas niepewności i przywraca należny porządek. Przykładem takiego rozstrzygnięcia jest orzeczenie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z marca 2026 roku (sygn. akt V Ca 1043/24). W sprawie dotyczącej infrastruktury elektroenergetycznej, sąd w duchu najwyższych standardów konstytucyjnych utrzymał w mocy postanowienie o ustanowieniu odpłatnej służebności przesyłu.

Wznowienie starych spraw po wyroku Trybunału Konstytucyjnego

Niezwykle budującym aspektem obecnej sytuacji prawnej jest fakt, że droga do dochodzenia roszczeń nie została zamknięta nawet dla tych właścicieli nieruchomości, którzy przed laty przegrali sprawy dotyczące służebności przesyłu. Dzięki mechanizmowi wznowienia postępowania, sprawy uznane niegdyś za przegrane wracają na wokandę.

Sądy coraz częściej analizują, czy wcześniejsze rozstrzygnięcia nie opierały się na niekonstytucyjnej wykładni prawa. W praktyce oznacza to możliwość ponownego dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu, ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu lub zakwestionowania wcześniejszych zarzutów zasiedzenia. Dzisiejsze orzecznictwo znacznie mocniej akcentuje ochronę prawa własności oraz obowiązek odpowiedniej rekompensaty dla właścicieli gruntów obciążonych urządzeniami przesyłowymi.

Dlaczego zmiana orzecznictwa jest tak ważna?

Obecna zmiana linii orzeczniczej to przełom, który wykracza poza ramy zwykłych odszkodowań, stanowiąc przede wszystkim przywrócenie równowagi między właścicielami nieruchomości a przedsiębiorstwami przesyłowymi. Sukcesy odnoszone w sądach oznaczają, że właściciele gruntów mogą dziś liczyć na godziwe, rynkowe wynagrodzenie za obecność infrastruktury przesyłowej na ich działkach, przy jednoczesnym pełnym uregulowaniu stanu prawnego nieruchomości. Co istotne, każdy właściciel ma obecnie realną szansę na pozytywny wynik sprawy, o ile zdecyduje się na podjęcie odpowiednich kroków prawnych.

Dzisiejsza sytuacja prawna stanowi jasny komunikat dla wszystkich osób posiadających urządzenia przesyłowe, np. gazociągi czy słupy energetyczne na swoich gruntach: prawo stoi po stronie właściciela. Korzystne rozstrzygnięcia oraz wznawianie postępowań jest najlepszym dowodem na to, że era darmowego korzystania z prywatnej własności dobiega końca. Sprawiedliwość przestała być jedynie teoretycznym pojęciem, a stała się dostępnym prawem, po które wystarczy sięgnąć.

Artykuł, który Państwo przeczytali, jest sponsorowany przez Kancelarię Adwokatów i Radców Prawnych Łebek, Madej i Wspólnicy sp. k. z siedzibą we Wrocławiu. Jednocześnie informujemy, że niniejszy materiał stanowi informowanie o wykonywaniu zawodu radcy prawnego w rozumieniu art. 31 ust. 2 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego oraz informację handlową w rozumieniu § 23 ust. 2 Kodeksu Etyki Adwokackiej.