25
grudnia
niedziela
Uroczystość Narodzenia Pańskiego
Rok liturgiczny: A/I
Pierwsze czytanie:
Iz 52, 7-10
Psalm responsoryjny:
Ps 98 (97), 1bcde. 2-3b. 3c-4. 5-6 (R.: por. 3cd)
Drugie czytanie:
Hbr 1, 1-6
Ewangelia:
J 1, 1-18

Patroni:

Liturgia na dzień 2022-12-25:

Pierwsze czytanie

Iz 52, 7-10
Czytanie z Księgi proroka Izajasza

O jak są pełne wdzięku na górach nogi zwiastuna radosnej nowiny, który ogłasza pokój, zwiastuje szczęście, który obwieszcza zbawienie, który mówi do Syjonu: «Twój Bóg zaczął królować».

Głos! Twoi strażnicy podnoszą głos, razem wznoszą okrzyki radosne, bo oglądają na własne oczy powrót Pana na Syjon. Zabrzmijcie radosnym śpiewem, wszystkie ruiny Jeruzalem! Bo Pan pocieszył swój lud, odkupił Jeruzalem. Pan obnażył już swe ramię święte na oczach wszystkich narodów; i wszystkie krańce ziemi zobaczą zbawienie naszego Boga.

Psalm responsoryjny

Ps 98 (97), 1bcde. 2-3b. 3c-4. 5-6 (R.: por. 3cd)
Ziemia ujrzała swego Zbawiciela

Śpiewajcie Panu pieśń nową, *
albowiem uczynił cuda.
zwycięstwo Mu zgotowała Jego prawica *
i święte ramię Jego.

Ziemia ujrzała swego Zbawiciela

Pan okazał swoje zbawienie, *
na oczach pogan objawił swą sprawiedliwość.
Wspomniał na dobroć i na wierność swoją *
dla domu Izraela.

Ziemia ujrzała swego Zbawiciela

Ujrzały wszystkie krańce ziemi *
zbawienie Boga naszego.
Wołaj z radości na cześć Pana, cała ziemio, *
cieszcie się, weselcie i grajcie.

Ziemia ujrzała swego Zbawiciela

Śpiewajcie Panu przy wtórze cytry, *
przy wtórze cytry i przy dźwięku harfy.
Przy trąbach i przy głosie rogu, *
na oczach Pana, Króla, się radujcie.

Ziemia ujrzała swego Zbawiciela

Drugie czytanie

Hbr 1, 1-6
Czytanie z Listu do Hebrajczyków

Wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał niegdyś Bóg do ojców naszych przez proroków, a w tych ostatecznych dniach przemówił do nas przez Syna. Jego to ustanowił dziedzicem wszystkich rzeczy, przez Niego też stworzył wszechświat.

Ten Syn, który jest odblaskiem Jego chwały i odbiciem Jego istoty, podtrzymuje wszystko słowem swej potęgi, a dokonawszy oczyszczenia z grzechów, zasiadł po prawicy Majestatu na wysokościach. On o tyle stał się większy od aniołów, o ile odziedziczył dostojniejsze od nich imię. Do którego bowiem z aniołów powiedział Bóg kiedykolwiek: «Ty jesteś moim Synem, Ja Cię dziś zrodziłem»? I znowu: «Ja będę Mu ojcem, a on będzie Mi Synem»?

A skoro ponownie wprowadzi Pierworodnego na świat, powie: «Niech Mu oddają pokłon wszyscy aniołowie Boży».

Werset przed Ewangelią (Alleluja)

Alleluja, alleluja, alleluja

Zajaśniał nam dzień święty,
pójdźcie, narody, oddajcie pokłon Panu, bo wielka światłość zstąpiła dzisiaj na ziemię.

Alleluja, alleluja, alleluja

Ewangelia

J 1, 1-18
Słowa Ewangelii według Świętego Jana

Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. Ono było na początku u Boga. Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, z tego, co się stało.

W Nim było życie, a życie było światłością ludzi, a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła.

Pojawił się człowiek posłany przez Boga, Jan mu było na imię. Przyszedł on na świadectwo, aby zaświadczyć o światłości, by wszyscy uwierzyli przez niego. Nie był on światłością, lecz został posłany, aby zaświadczyć o światłości.

Była światłość prawdziwa, która oświeca każdego człowieka, gdy na świat przychodzi. Na świecie było Słowo, a świat stał się przez Nie, lecz świat Go nie poznał. Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli. Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego – którzy ani z krwi, ani z żądzy ciała, ani z woli męża, ale z Boga się narodzili.

A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od ojca, pełen łaski i prawdy.

Jan daje o Nim świadectwo i głośno woła w słowach: «Ten był, o którym powiedziałem: Ten, który po mnie idzie, przewyższył mnie godnością, gdyż był wcześniej ode mnie». Z Jego pełności wszyscy otrzymaliśmy – łaskę po łasce.

Podczas gdy Prawo zostało dane za pośrednictwem Mojżesza, łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa.

Boga nikt nigdy nie widział; ten Jednorodzony Bóg, który jest w łonie ojca, o Nim pouczył.

Wersja krótsza: J 1, 1-5. 9-14

[Uwaga: niniejszy zestaw czytań obowiązuje podczas Mszy w dzień. Msza w Wigilię, w nocy i o poranku mają własne zestawy czytań]

Msza w nocy:

1. czytanie: Iz 9, 1-3. 5-6
Czytanie z Księgi proroka Izajasza

Naród kroczący w ciemnościach ujrzał światłość wielką; nad mieszkańcami kraju mroków światło zabłysło. Pomnożyłeś radość, zwiększyłeś wesele. Rozradowali się przed Tobą, jak się radują w żniwa, jak się weselą przy podziale łupu. Bo złamałeś jego ciężkie jarzmo i drążek na jego ramieniu, pręt jego ciemięzcy, jak w dniu porażki Madianitów.

Albowiem dziecię nam się narodziło, Syn został nam dany, na Jego barkach spoczęła władza. Nazwano Go imieniem: «Przedziwny doradca, Bóg Mocny, odwieczny ojciec, Książę Pokoju».

Wielkie będzie Jego panowanie w pokoju bez granic na tronie Dawida i nad jego królestwem, które on utwierdzi i umocni prawem i sprawiedliwością, odtąd i na wieki. Zazdrosna miłość Pana zastępów tego dokona.

Psalm (Ps 96 (95), 1-2a. 2b-3. 11-12. 13 (R.: por. Łk 2, 11))
Dziś się narodził Chrystus Pan, Zbawiciel

Śpiewajcie Panu pieśń nową, *
śpiewaj Panu, ziemio cała.
Śpiewajcie Panu, *
sławcie Jego imię.

Dziś się narodził Chrystus Pan, Zbawiciel

Każdego dnia głoście Jego zbawienie. *
Głoście Jego chwałę wśród wszystkich narodów,
rozgłaszajcie Jego cuda *
pośród wszystkich ludów.

Dziś się narodził Chrystus Pan, Zbawiciel

Niech się radują niebiosa i ziemia weseli, *
niech szumi morze i wszystko, co je napełnia.
Niech się cieszą pola i wszystko, co na nich rośnie, *
niech wszystkie drzewa w lasach wykrzykują z radości.

Dziś się narodził Chrystus Pan, Zbawiciel

Przed obliczem Pana, który już się zbliża, *
który już się zbliża, by osądzić ziemię.
on będzie sądził świat sprawiedliwie, *
a ludy według swej prawdy.

Dziś się narodził Chrystus Pan, Zbawiciel

2. czytanie Tt 2, 11-14

Czytanie z Listu Świętego Pawła Apostoła do Tytusa

Umiłowany:

Ukazała się łaska Boga, która niesie zbawienie wszystkim ludziom i poucza nas, abyśmy wyrzekłszy się bezbożności i żądz światowych, rozumnie i sprawiedliwie, i pobożnie żyli na tym świecie, oczekując błogosławionej nadziei i objawienia się chwały wielkiego Boga i Zbawiciela naszego, Jezusa Chrystusa, który wydał samego siebie za nas, aby odkupić nas od wszelkiej nieprawości i oczyścić lud wybrany sobie na własność, gorliwy w spełnianiu dobrych uczynków.

Alleluja, alleluja, alleluja

Zwiastuję wam radość wielką,
dziś narodził się nam zbawiciel, którym jest Jezus Chrystus.

Alleluja, alleluja, alleluja

Ewangelia (Łk 2, 1-14)

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

W owym czasie wyszło rozporządzenie Cezara Augusta, żeby przeprowadzić spis ludności w całym świecie. Pierwszy ten spis odbył się wówczas, gdy wielkorządcą Syrii był Kwiryniusz. Podążali więc wszyscy, aby się dać zapisać, każdy do swego miasta.

Udał się także Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i rodu Dawida, żeby się dać zapisać z poślubioną sobie Maryją, która była brzemienna.

Kiedy tam przebywali, nadszedł dla Maryi czas rozwiązania. Powiła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie.

W tej samej okolicy przebywali w polu pasterze i trzymali straż nocną nad swoją trzodą. Wtem stanął przy nich anioł Pański i chwała Pańska zewsząd ich oświeciła, tak że bardzo się przestraszyli. I rzekł do nich anioł: «Nie bójcie się! Oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem całego narodu: dziś bowiem w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz, Pan. A to będzie znakiem dla was: znajdziecie Niemowlę owinięte w pieluszki i leżące w żłobie».

I nagle przyłączyło się do anioła mnóstwo zastępów niebieskich, które wielbiły Boga słowami:

«Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom, w których sobie upodobał».

Msza o świcie:
1. czytanie Iz 62, 11-12
Czytanie z Księgi proroka Izajasza

Oto, co Pan obwieszcza wszystkim krańcom ziemi:

«Mówcie do Córy Syjońskiej: oto twój Zbawca przychodzi. Oto Jego nagroda z Nim idzie i zapłata Jego przed Nim. Nazywać ich będą Ludem Świętym, odkupionymi przez Pana. A tobie dadzą miano: „Poszukiwane”, „Miasto nie opuszczone”».

Psalm (Ps 97 (96), 1 i 6. 11-12)
Światło zabłyśnie, bo Pan się narodził

Pan króluje, wesel się, ziemio, *
radujcie się, liczne wyspy!
Jego sprawiedliwość rozgłaszają niebiosa *
i wszystkie ludy widzą Jego chwałę.

Światło zabłyśnie, bo Pan się narodził

Światło wschodzi dla sprawiedliwego *
i radość dla ludzi prawego serca.
Weselcie się w Panu, sprawiedliwi, *
i sławcie Jego święte imię.

Światło zabłyśnie, bo Pan się narodził

2. czytanie (Tt 3, 4-7)

Czytanie z Listu Świętego Pawła Apostoła do Tytusa

Umiłowany:

Gdy ukazała się dobroć i miłość Zbawiciela naszego, Boga, do ludzi, nie ze względu na sprawiedliwe uczynki, jakie spełniliśmy, lecz z miłosierdzia swego zbawił nas przez obmycie odradzające i odnawiające w Duchu Świętym, którego wylał na nas obficie przez Jezusa Chrystusa, Zbawiciela naszego, abyśmy usprawiedliwieni Jego łaską stali się w nadziei dziedzicami życia wiecznego.

Aklamacja (Łk 2, 14)
Alleluja, alleluja, alleluja

Chwała Bogu na wysokościach,
a na ziemi pokój ludziom, w których sobie upodobał.

Alleluja, alleluja, alleluja

Ewangelia (Łk 2, 15-20)

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

Gdy aniołowie odeszli od nich do nieba, pasterze mówili między sobą: «Pójdźmy do Betlejem i zobaczmy, co się tam zdarzyło i o czym nam Pan oznajmił».

Udali się też pośpiesznie i znaleźli Maryję, Józefa oraz leżące w żłobie Niemowlę. Gdy Je ujrzeli, opowiedzieli, co im zostało objawione o tym dziecięciu. a wszyscy, którzy to słyszeli, zdumieli się tym, co im pasterze opowiedzieli.

Lecz Maryja zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu. A pasterze wrócili, wielbiąc i wysławiając Boga za wszystko, co słyszeli i widzieli, jak im to zostało przedtem powiedziane.

Jeżeli chcesz, aby codzienne czytania były dostępne na Twojej stronie, umieść w niej następujący kod:

Wybierz dzień:

Święta na straży pamięci

ks. Antoni Bartoszek ks. Antoni Bartoszek

Święta na straży pamięci   pixabay.com

Choć Kościół stale zachęca, by regularnie czytać Biblię, to jednak w wielu domach chrześcijańskich tak się nie dzieje. Na tym tle wyjątkiem jest wieczór wigilijny, kiedy to rzeczywiście wyciąga się z półek księgę Pisma Świętego i w rodzinach jest czytany opis narodzenia Jezusa z Ewangelii św. Łukasza. Fragment ten czyta się też w kościołach. Pierwszą jego część – opowiadającą o samym narodzeniu i zwiastowaniu nowiny o narodzeniu Mesjasza pasterzom – słyszymy w czasie Pasterski. Drugą część – o pokłonie pasterzy – czyta się w kościołach rzadziej, bo jest przewidziana na tzw. „Mszę św. o świcie”. Przez całe zaś pierwsze święto zasadniczo słuchamy Prologu Ewangelii św. Jana, czyli Hymnu o Logosie. Jest pewne grono duszpasterzy, którzy Ewangelię o pokłonie pasterzy czytają przez całe pierwsze święto. To ciekawa inicjatywa. Wychodzą oni bowiem z następujących  duszpasterskich założeń. Mówią, że Prolog Ewangelii św. Jana jest trudnym traktatem teologicznym, będącym pogłębioną refleksją nad tajemnicą Wcielenia. Równocześnie duszpasterze ci wiedzą, że w Uroczystość Narodzenia Pańskiego przychodzą na Mszę nieraz osoby rzadko uczestniczące w niedzielnych Mszach świętych. Więc warto czytać te fragmenty Ewangelii, które są najprostszym przypomnieniem historii narodzenia Jezusa. 

Łukaszowy opis narodzenia jest podstawowym obrazem przedstawiającym narodzenie Jezusa, obrazem – oczywiście także teologicznym, ale obrazem, który może pojąć nawet małe dziecko, obrazem, w którym występują liczne postaci i w którym jest dużo ruchu. Zatrzymajmy się na drugiej części Łukaszowego opisu – tej ze świątecznej „Mszy o świcie”. Choć jest to krótki opis, a jednak zawiera w sobie aż trzy obrazy. Pierwszy – to pasterze biegnący do Betlejem; drugi – to Święta Rodzina Maryi, Józefa i Dzieciątka oraz pasterze opowiadający o aniołach; trzeci – to pasterze wracający z Betlejem. W drugim z tych obrazów – bez wątpienia centralnym – mamy Świętą Parę Maryi i Józefa, przypominającą, że małżeństwo jest nierozerwalnym związkiem mężczyzny i kobiety i że każdy taki związek jest święty poprzez sakrament małżeństwa. Pośrodku pary małżeńskiej leży Dzieciątko, przypominające prawdę o tym, że owocem miłości małżeńskiej jest dziecko. We wszystkich trzech obrazach jest dużo ruchu i gwaru, przede wszystkim za sprawą pasterzy, którzy swoim zachowaniem potwierdzają, że narodziny każdego dziecka są naprawdę dobrą nowiną dla świata, a tym bardziej  narodziny Mesjasza Pana. Tej nowiny nie można nie przekazywać wszem i wobec. Entuzjazm pasterzy powinien i nam się udzielać.     

Wszystkie te ewangeliczne sceny, zapisane w Słowie Bożym, zostały przeniesione na dwie niezwykłe formy przekazu międzyludzkiego. Zbudowane w naszych kościołach szopki oddziałują na nasz wzrok. Możemy na to wszystko po prostu patrzeć i pokazywać ręką dzieciom, objaśniając znaczenie poszczególnych postaci. Jakże to ważne we współczesnej kulturze obrazkowej. Stworzone zaś przez tradycję ludową kolędy oddziałują na nasz słuch. Możemy wsłuchać się w pieśni, opowiadające o wydarzeniach z Ewangelii, a i sami te pieśni możemy wyśpiewać. Ewangelia, szopki i kolędy to potężne nośniki prawdy o tym, że „Słowo stało się Ciałem i zamieszkało między nami”. Ewangelię czytamy w domach i kościołach, szopki budujemy w kościołach, czasem i w domach (za to w domach stawiamy zawsze choinki – też symbol Jezusa), kolędy śpiewamy w kościołach i oby jak najwięcej w domach. Siła takiego wielowymiarowego przekazu ma szansę dotknąć ludzkie serca i umysły.

A jest to szczególnie ważne w obliczu systematycznego usuwania z przestrzeni publicznej religijnego charakteru świąt Bożego Narodzenia, a nawet samych świąt. Po pierwsze: przedświąteczny czas został tak mocno zdominowany przez handel, że same święta niektórym kojarzą się jedynie z odpoczynkiem po zakupach, a nie są świętowaniem narodzenia Pana. Po drugie, coraz częściej w wielu miejscach mówi się o usuwaniu choinek i szopek z przestrzeni publicznej, by „nie ranić” przekonań niewierzących lub wierzących inaczej. Po trzecie: coraz częściej składane są niereligijne, a nawet nieświąteczne życzenia. Choć Boże Narodzenie jest świętem głęboko religijnym, to jednak w życzeniach brakuje nierzadko odniesień religijnych, coraz częściej nie ma w nich życzenia Bożego błogosławieństwa. Mało tego: coraz częściej nie wypowiada się nazwy święta, która w języku polskimi brzmi wyjątkowo teologicznie. Mówi się ogólnie „o świętach”. A jeszcze, jakby i tego było mało, w wielu życzeniach zakłada się, że nie wszyscy w ogóle cokolwiek świętują, więc nie mówiąc nic o święcie życzy się im odpoczynku. Taki styl składania życzeń pojawia się u niewierzących, co samo w sobie jest smutnym zjawiskiem, gdyż pokazuje dużą liczbę ludzi niewierzących i to niewierzących w najbardziej podstawową prawdę Bożą. Tak formułowane życzenia pojawiają się też niestety w ustach ludzi wierzących, którzy stosują tzw. neutralne formuły przy składaniu życzeń, by w ich mniemaniu „nie ranić” ludzi niewierzących. Boże błogosławieństwo jest czymś obiektywnie dobrym, bo wyprasza Bożą przychylność, w co głęboko wierzę i dlatego życzę tego każdemu, nawet temu, który w to nie wierzy. Neutralizowanie języka wprowadza pustkę semantyczną, która szybko zostaje zapełniona różnymi ideologiami.

Wszystkie te przejawy rugowania religijnego wymiaru świąt wpisują się w tzw. „cancel culture”, czyli w „kulturę unieważnienia”, tzn. usuwania z przestrzeni publicznej osób i symboli w imię ich słabości etycznych. W imię kultury unieważnienia niszczy się pomniki wielkich ludzi, oskarżanych na przykład o rasizm. W imię tej samej kultury unieważnienia usuwa się symbole związane z Kościołem, oskarżanym o ciężkie grzechy i wykroczenia. Dodajmy tu, że ludzkie grzechy obecne w Kościele nie dyskredytują Kościoła jako wspólnoty prowadzącej do zbawienia, która jak wierzymy jest Mistycznym Ciałem Jezusa. Bo tak jak Syn Boży przyjął ludzkie ciało z jego ograniczeniami, tak też Jego Mistyczne Ciało wcieliło się w ludzką wspólnotę z jej słabościami.

W tradycji żydowskiej istnieje następujący zwyczaj: przed rozpoczęciem dorocznej uczty paschalnej najmłodszy członek rodziny pyta „czym różni się ta noc od innych nocy?” Wówczas ktoś z dorosłych opowiada Hagadę, historię wyjścia Izraelitów z niewoli egipskiej, połączoną z uwielbieniem Boga. Wszystko po to, by nie zatraciła się pamięć o najważniejszym wydarzeniu z początków Izraela. Dokładnie takie znaczenie ma czytanie – zarówno w domach podczas wigilii, jak i w kościele podczas liturgii – ewangelicznego opisu narodzenia Jezusa. Chodzi o to, byśmy nie zapomnieli, po co jest świętowanie. Stajemy się wówczas strażnikami pamięci o tym, że Mesjasz Pan się narodził. A jeśli czytanie Ewangelii jest połączone z modlitwą i ze śpiewem kolęd, to wówczas stajemy się nie tylko strażnikami pamięci o wydarzeniach przeszłych, ale także ludźmi chwalącymi Boga za aktualną obecność pośród ludu.