W dniu świętej Katarzyny Sieneńskiej czytamy Ewangelię, w której Pan Jezus przeciwstawia „mądrych i roztropnych” prostaczkom. Trochę może nas to dziwić. Mądrość jest darem Ducha, zaś roztropność cnotą kardynalną. Prostactwo zaś to nie powód do dumy, oznacza przecież brak kultury i lekceważenie dla niej. O czym mówi więc Pan Jezus? Czyżby był rewolucyjnym agitatorem, wzywającym masy do buntu przeciw elitom?

W tamtej sytuacji, gdy Jezus mówi o „mądrych i roztropnych”, chodzi przede wszystkim o członków elity żydowskiej. Byli w niej faryzeusze i uczeni w Piśmie, już sam tytuł wskazywał, że mieli dobrą znajomość Pisma i tradycji. Niestety, utracili zmysł nadprzyrodzony. Prawo mojżeszowe stało się dla nich zbiorem zasad i zwyczajów, których przestrzeganie zapewniało przychylność Jahwe, a także spójność i porządek społeczny. Wśród faryzeuszy i uczonych w Piśmie było wielu świetnych prawników. Z kolei pomiędzy przywódcami Sanhedrynu znajdowało się wielu wytrawnych polityków, kierujących się roztropnością, która jednak bardziej przypomina spryt niż cnotę kształtującą rozum. Znali sztukę zdobycia i utrzymania władzy, ale nie rozumieli czemu ta władza ma służyć.

Prostacy to ludzie nieuczeni, to nie znaczy, że głupi lub wulgarni. Dziś zresztą to często członkowie elit i twórcy kultury promują wulgarność i są zdumiewająco bezmyślni. Greckie słowo nēpiois oznacza zarówno niemowlę jak i człowieka niewykształconego. Człowiek niewykształcony, jeśli jest pokorny, umie słuchać. Wykształcony, jeśli jest pokorny, również słucha, gdyż wie jak mało wie. I wobec Boga przyjmuje postawę małego dziecka, bo ta postawa ma sens. Wobec Boga wszyscy możemy być „prostaczkami” i „niemowlętami”. Jeśli zaś próbujemy stać się „mądrzy i roztropni”, wiedząc lepiej niż On, nie słuchając Go, wychodzimy na głupców.

Św. Katarzyna była osobą słabo wykształconą. Dzieciństwo i wczesna młodość był dla niej czasem ciężkiej pracy, gdy pomagała matce w opiece nad dwudziestką rodzeństwa. Równocześnie miała wielkie pragnienie i dar modlitwy kontemplacyjnej. Mimo oporu rodziców wstępuje do trzeciego zakonu dominikanów i kilka lat żyje skupiona niemal wyłącznie na modlitwie. Słuchała głosu Boga z ufnością i prostotą. A kiedy, z Bożego natchnienia, zaczęła mówić i pisać (raczej dyktować, bo pisać nie umiała), jej głos był tak mocny i zdecydowany, że słuchali go z szacunkiem biskupi i papieże. Czasy zaś w Kościele były trudne. Następcy Piotra rezydowali w Awinionie, gdyż Rzym był ogarnięty chaosem. „Życzliwą” opiekę roztaczali nad nimi królowie Francji, przy okazji starając się podporządkować Kościół swoim interesom. Między innymi pod wpływem Katarzyny papież Grzegorz XI powrócił do Rzymu. Niestety, wkrótce potem doszło do sporu, w wyniku którego wybrano dwóch papieży i rozpoczął się ponury czas Schizmy Zachodniej.

Poczucie niepokoju panowało w całym świecie i dotyczyło nie tylko Kościoła. Zachód pustoszyły wojny i nawroty epidemii Czarnej Śmierci. Gdy czytamy historię, spokojniej patrzymy na teraźniejszość. Nic nowego pod słońcem. Święta Katarzyna, którą św. Jan Paweł II ogłosił patronką Europy, przypomina nam, co jest podstawą wszelkiej reformy Kościoła i świata: wsłuchać się z pokora w głos Boga. Niestety, dziś wielu „reformatorów” Kościoła wsłuchuje się w siebie samych, a ich umysły kształtuje „mądrość tego świata”, często będąca przejściową modą intelektualną. Rzekomo udowodnione naukowo hipotezy, za kilka lat zostaną odrzucone lub zapomniane i zastąpione przez kolejne. Prośmy św. Katarzynę o pokorę i prostotę serca, która niezależnie od posiadanej wiedzy, pozwoli nam otworzyć się na prawdziwą mądrość, aby czynić Kościół bardziej świętym, a świat trochę lepszym.