NATO nie ma Centrum Doskonałości ds. AI. Mogłoby powstać w Polsce

Postulat uruchomienia w Polsce Centrum Doskonałości NATO ds. Sztucznej Inteligencji przedstawiła Fundacja SET Security-Energy-Technology podczas spotkania z szefem Biura Bezpieczeństwa Narodowego Bartosze Grodeckim. Spotkanie miało miejsce na krótko przed rozpoczynającym się 7 lipca szczytem NATO w Ankarze.

Nie ma centrum ds. AI

Centra Doskonałości NATO (NATO Centres of Excellence – COE) są wielonarodowymi instytucjami wojskowymi posiadającymi akredytację NATO. Jako ich cele wskazano dostarczanie wiedzy, wspieranie rozwoju doktryn, identyfikowanie wniosków z doświadczeń operacyjnych, poprawa interoperacyjności i zdolności operacyjnych oraz testowanie i walidacja koncepcji teoretycznych. COE specjalizują się zazwyczaj w jednym obszarze funkcjonalnym, działając poprzez: edukację, szkolenie i ćwiczenia, analizę i wyciąganie wniosków z doświadczeń, rozwój doktryny i standaryzację oraz rozwój koncepcji i eksperymentowanie.

Takich centrów jest trzydzieści. Dla żadnego z nich AI nie jest głównym zagadnieniem. 

„To strukturalna luka w ekosystemie NATO biorąc pod uwagę znaczenie AI, wymienianej przez NATO na pierwszym miejscu wśród zmieniających świat przełomowych technologii, a także w kontekście strategii Sojuszu dotyczącej AI, która zakłada zdecydowane przyspieszenie wdrażania sztucznej inteligencji w obronności dla utrzymania przewagi technologicznej”

– informuje płk rez. dr Karolina Grenda z Fundacji SET, inicjatorka koncepcji. 

Spośród trzydziestu akredytowanych przez NATO Centrów Doskonałości dwa działają już w Polsce, to Counter Intelligence (CI) COE w Krakowie oraz Military Police (MP) COE w Bydgoszczy. Warto przy tym zauważyć, że np. Niemcy są państwem ramowym dla trzech centrów, podobnie jak Włochy.  

Dlaczego NATO AI COE miałoby znaleźć się w Polsce? Jak przekonuje dr Karolina Grenda: „Polska dysponuje unikalną kombinacją przewag, tj. wyjątkowym kapitałem intelektualnym, plasującym polskich ekspertów w światowej czołówce w zakresie cyberbezpieczeństwa, IT, a szerzej nauk ścisłych i pogłębioną wiedzą operacyjną wynikającą z roli zwornika wschodniej flanki NATO. Polska jest też liderem NATO jeśli chodzi o wydatki obronne liczone jako procent PKB,  rozwój ekosystemu AI opierającego się na rosnącym zapleczu akademickim, a także ponadprzeciętnej adopcji AI w społeczeństwie”.

Polska ma możliwości

Podczas spotkania w Pałacu Prezydenckim, przedstawiciele środowisk technologicznych i obronnych zwrócili się o rozpoczęcie przez Polskę zabiegów dyplomatycznych ukierunkowanych na powołanie w Polsce NATO AI COE w trakcie zbliżającego się szczytu Sojuszu. Jak przekonywano, wzorem Estonii, która po cyberatakach z 2007 roku stworzyła globalny ośrodek cyberobrony w Tallinie Polska może wykorzystać swoją pozycję na wschodniej flance NATO oraz ambicje związane z obszarem technologicznym, do zbudowania trwałego instytucjonalnego zaplecza Sojuszu w zakresie sztucznej inteligencji, której znaczenie będzie rosło.

„Jesteśmy przekonani – z jednej strony o ogromnym potencjale naszego kraju do ogrywania wiodącej w ramach NATO roli w obszarze technologii przełomowych. Z drugiej strony także o tym, że z puli wszelkich możliwych do wykorzystania w tym celu narzędzi tj. utworzenie sojuszniczego centrum doskonałości jest najbardziej efektywnym rozwiązaniem, mogącym pozycjonować Polskę w gronie liderów” 

– wskazuje Tomasz Zdzikot, Przewodniczący Rady Fundacji SET i Zastępca Przewodniczącego Rady Bezpieczeństwa i Obronności przy Prezydencie RP, współautor koncepcji.

„Sztuczna inteligencja jest technologią definiującą charakter współczesnego konfliktu i przyszłość obronności. NATO potrzebuje dedykowanego centrum kompetencyjnego, które skonsoliduje wiedzę w tym obszarze, a Polska jest naturalnym kandydatem do roli gospodarza takiego centrum" – dodaje Tomasz Zdzikot.

Wyprzedzić Francję

Kroki, jakie powinna podjąć Polska w celu realizacji opisanej przez think-tanki koncepcji mają charakter zarówno dyplomatyczny, jak i operacyjny.

„Należy zbudować koalicję sojuszniczych państw zainteresowanych udziałem w tworzeniu takiego centrum, sformułować jego koncepcje instytucjonalną i misję, a finalnie przedstawić ofertę Sojuszniczemu Dowództwu ds. Transformacji (NATO ACT). Zdajemy sobie sprawę, że z podobną inicjatywą występuje Francja, ale podczas spotkania szeroko omówiliśmy dziś argumenty przemawiające za tym, aby to jednak Polska stała się państwem ramowym dla NATO AI COE” – mówi Wojciech Dąbrowski, prezes Fundacji SET.

Źródło: Fundacja SET

Dziękujemy za przeczytanie artykułu. Jeśli chcesz wesprzeć naszą działalność, możesz to zrobić tutaj.