Polskie dziedzictwo na emigracji. W Rzymie obradowali przedstawiciele muzeów, archiwów i bibliotek

Fotografie jako świadectwa życia Polaków na emigracji, pamięć historyczna i odpowiedzialność za zachowanie dziedzictwa dla przyszłych pokoleń – to główne tematy 48. Sesji Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie. Spotkanie odbyło się w dniach 15–19 listopada w Rzymie. Z uczestnikami konferencji spotkał się m.in. kard. Grzegorz Ryś.

W niedzielę uczestnicy konferencji wzięli udział w spotkaniu „Sztuczna inteligencja oczami prawnika", podczas którego wystąpili prof. Hanna Suchocka i prof. Marek Zubik. Oficjalne obrady rozpoczęły się następnego dnia Mszą Świętą przy grobie św. Jana Pawła II w Bazylice Watykańskiej. Liturgii przewodniczył bp Robert Chrząszcz, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej.

W homilii, nawiązując do tematu tegorocznej sesji, bp Chrząszcz mówił:

„Jest coś, czego żadna fotografia do końca nie uchwyci. To tęsknota za domem, cicha modlitwa matki o dzieci pozostawione w Polsce, samotność człowieka, który przez wiele lat nie mógł wrócić do ojczyzny, ale także nadzieja, dzięki której budował życie od nowa. Zdjęcie zatrzymuje obraz. Wiara pomaga dostrzec sens, archiwum ocala świadectwo, ale to miłość pozwala zobaczyć osobę. Dlatego przechowywanie polskiego dziedzictwa jest nie tylko pracą nad przeszłością — jest także odpowiedzialnością za ludzi i za przyszłość".

Uczestnicy MABPZ spotkali się również z kard. Grzegorzem Rysiem, arcybiskupem metropolitą krakowskim. Kardynał podkreślił znaczenie pracy osób opiekujących się zbiorami archiwów, bibliotek i muzeów. Zaznaczył, że ich zaangażowanie służy zachowaniu pamięci i przekazywaniu dziedzictwa kolejnym pokoleniom.

„Archiwa są najważniejszym miejscem pamięci. Bez pamięci jesteśmy bez korzeni. To, co robicie, jest bezcenne i nie dajcie sobie tego nigdy odebrać. Nie dajcie sobie wmówić, że to jest nieważne. Jest takie zdanie św. Jana Pawła II, które często powtarzam: można mieć wyśmienitą historię — i co z tego, jeśli nie ma się pamięci? Europa ma fantastyczną historię, ale bardzo często o niej nie pamięta".

Kardynał przestrzegał także przed wykorzystywaniem historii do uzasadniania z góry przyjętych poglądów:

„Jak historia jest polityczna, to już nie jest historią, tylko pretekstem. Można interpretować Pismo Święte tak, że jest albo tekstem, albo pretekstem. Pretekstem jest wtedy, gdy mam własny pomysł na to, co chcę powiedzieć, i szukam w Piśmie Świętym potwierdzenia, że Pan Bóg ma dokładnie takie samo zdanie jak ja. W podobny sposób możemy zniekształcać pamięć historyczną".

Podziękował też uczestnikom za ich pracę: „Bardzo państwu gratuluję tego, co robicie. To ważne dla Polski i Polaków. Jesteście stróżami pamięci, czyli tak naprawdę korzeni". Zachęcił ich również do refleksji nad tym, jak sprawić, by zachowana pamięć służyła przyszłości: „Jest pytanie, jak korzystać z tego, co robicie, żeby te korzenie były żywe, żeby życie docierało aż do listków na drzewie i tam owocowało".

Uroczyste otwarcie konferencji odbyło się w Auli Jana Pawła II przy Kościele św. Stanisława BM. Wzięli w nim udział przedstawiciele polskich placówek dyplomatycznych i instytucji wspierających działalność MABPZ. Głos zabrali m.in. ks. Paweł Ptasznik, rektor Kościoła i Hospicjum, ks. Tomasz Jarosz, administrator placówki, Ewelina Brudnicka, chargé d'affaires Ambasady RP przy Stolicy Apostolskiej, Bartosz Skwarczyński, konsul RP w Rzymie, oraz dr Paweł Pietrzyk, naczelny dyrektor Archiwów Państwowych. Instytut Polonika reprezentowały dyrektor Katarzyna Sokołowska i Anna Rudek-Śmiechowska.

Do uczestników konferencji listy skierowały marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska oraz Agnieszka Jędrzak, podsekretarz w Kancelarii Prezydenta RP odpowiedzialna za relacje z Polonią i Polakami za granicą.

W sesji sprawozdawczej uczestniczyli przedstawiciele instytucji członkowskich MABPZ: Biblioteki Polskiej POSK w Londynie, Biblioteki Polskiej w Paryżu, Fundacji Rzymskiej im. Janiny Zofii Umiastowskiej, Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku, Instytutu Piłsudskiego w Londynie, Kościoła i Hospicjum św. Stanisława BM w Rzymie, Muzeum Pamięci 2. Korpusu Polskiego na Monte Cassino, Muzeum Polskiego w Ameryce w Chicago, Muzeum Tadeusza Kościuszki w Solurze, Polish Music Center w Los Angeles, Polskiego Instytutu Badawczego i Muzeum w Budapeszcie, Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce (PIASA), Polskiego Instytutu Naukowego i Biblioteki im. W. Stachiewicz, Polskiego Ośrodka Kultury i Badań Naukowych w Orchard Lake, Porta Polonica – Centrum Kultury i Historii Polaków w Niemczech, Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce oraz Zamku Montresor.

Wśród zaproszonych instytucji z Polski znalazły się Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Instytut Polonika, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, Instytut Pamięci Narodowej i Muzeum Historii Polski. W obradach uczestniczyli także przedstawiciele Ambasady RP we Włoszech oraz Ambasady RP przy Stolicy Apostolskiej.

Tematem tegorocznej sesji były fotografie w zbiorach polskich instytucji emigracyjnych. Referenci przedstawiali kolekcje i omawiali zagadnienia związane z ich archiwizacją, konserwacją, digitalizacją oraz identyfikacją osób i miejsc uwiecznionych na zdjęciach. Rozmawiali również o roli fotografii w dokumentowaniu historii emigracji i kształtowaniu pamięci o Polonii. Sesja stała się okazją do wymiany doświadczeń dotyczących ochrony i udostępniania tego dziedzictwa.

Ks. Tomasz Jarosz, administrator Kościoła i Hospicjum św. Stanisława BM oraz główny organizator wydarzenia, podkreślił, że ponowne goszczenie przedstawicieli instytucji dbających o polskie dziedzictwo poza granicami kraju było dla organizatorów wielką radością. Zwrócił uwagę, że fotografie są nie tylko dokumentami, lecz także świadectwami życia Polaków i ważną częścią wspólnego dziedzictwa. Jak zaznaczył, rozmowy o ich opracowaniu, ochronie i udostępnianiu pomagają zachować pamięć o przeszłości dla kolejnych pokoleń. Podziękował uczestnikom, gościom i współorganizatorom za obecność oraz zaangażowanie.

W programie znalazły się również wizyty w Ambasadzie RP we Włoszech i Ambasadzie RP przy Stolicy Apostolskiej. Uczestników przyjęli gospodarze placówek: ambasador Ryszard Schnepf i chargé d'affaires Ewelina Brudnicka. Goście zwiedzili także Muzea Watykańskie.

Ważną częścią sesji były zamknięte obrady członków MABPZ, poświęcone sprawom organizacyjnym, finansowym i statutowym oraz planom konferencji na przyszłość. Uczestnicy spotkali się również z przedstawicielami polskich instytucji.

Konferencję dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego za pośrednictwem Instytutu Polonika.

Kolejna, 49. Sesja MABPZ odbędzie się w Londynie w dniach 12–16 września 2027 roku. Głównym gospodarzem wydarzenia będzie Biblioteka Polska POSK w Londynie.

Źródło: Kościół i Hospicjum św. Stanisława BM w Rzymie

Ten artykuł powstał dzięki naszym Darczyńcom. Dziękujemy za Wasze wsparcie.

« ‹ 1 › »