Piotruś pyta o Boga. Zachęta do ekumenizmu wewnątrzmałżeńskiego

„Wiara i rozum (Fides et ratio) są jak dwa skrzydła, na których duch ludzki unosi się ku kontemplacji prawdy” – pisał Jan Paweł II. Czy małżeństwo, w którym żona porusza jednym skrzydłem, a mąż drugim, poderwie się w ogóle do lotu?

Nieco podkoloryzowana historyjka z życia wzięta. Wracamy z ogniska, jest ciemno, idziemy przez las, tupią młodziutkie, młode i nieco starsze nóżki po pagórkach. Piotruś z tyłu z mamusią, tatuś z przodu z bratem Piotrusia, starsze rodzeństwo chodzi własnymi drogami. Wcześniej były śpiewy biesiadne i rozmowy z gatunku luźno-rodzinnych, pewnie też drobne żarty i jakaś piosenka religijno-ogniskowa. A teraz nagle jak błyskawica pada pytanie ośmiolatka: A skąd wy właściwie wiecie, że ten Bóg istnieje na pewno?

„Ten Bóg”, pyta w „tym kraju” i w „tej rodzinie” niepodejrzewany o takie wątpliwości i w granicach normalności religijnie indoktrynowany brzdąc. Żona, jak przystało na żonę chowaną niemal od dziecka we wspólnotach czy to parafialnych czy to charyzmatycznych, odwołuje się do osobistego świadectwa. Wielokrotnie słyszane przez innych, powtarzane przed szeroką publicznością, teraz dobiega do uszu pojedynczego odbiorcy. Czy przekona małolata?

Mąż, jak przystało na jego intelektualne zamiłowania, pozostaje z niedosytem. Cieszy się, że ma chwilę czasu na przygotowanie odpowiedzi. Zanim żona skończy, odgrzebie w pamięci pięć dróg św. Tomasza z Akwinu. Trzeba coś bardziej obiektywnego przeciwstawić tym nazbyt jego zdaniem subiektywnym „dowodom”, które słyszy za plecami. Wywody Akwinaty, choć mają swoich krytyków, o których cicho sza, doskonale sprawdzają się nawet po tylu wiekach od ich sformułowania. Nie straciły swojej siły przekonywania, ale czy przekonają Piotrusia? Zwłaszcza że trzeba będzie argumentację sprowadzić na poziom ośmiolatka.

W tym miejscu przerwijmy, bo trzeba wiedzieć, kiedy zejść ze sceny. Nie mamusia nazbyt chyba skłonna do fideizmu czy tatuś o tendencjach, które przy odrobinie złej woli można by określić mianem racjonalistycznych, są tutaj najważniejsi. I nawet nie Piotruś, który pyta o Pana. Najważniejsze są pytania, które zamierzam skierować do czytelników niniejszego felietonu. Niech to będzie felieton ćwiczebny, felieton dający do myślenia. Felieton dla małżonków katolickich.

Pytania do dialogu między małżonkami

1. Czy małżeństwo opisane w powyższej dykteryjce można nazwać małżeństwem katolickim? Cechą wyróżniającą katolicyzmu jest jednoczenie wiary i rozumu, fides et ratio. Czy fides mamusi i ratio tatusia składają się na jedność? Czy wiara + rozum = wiara i rozum?

2. Od drugiej strony: Czy jedność wiary i rozumu daje się rozłożyć na poszczególne składowe: wiarę i rozum? Czy małżeństwo daje się podzielić na męża i żonę, czy też są oni „jednym ciałem” nieredukowalnie złożonym? Czy średnia z wiary i rozumu równa się „wiara i rozum”? Czy raczej powstaje coś w rodzaju: „Ni pies, ni wydra, coś na kształt świdra”.

3. Pamiętne sformułowanie Jana Pawła II otwierające encyklikę o relacjach między wiarą a rozumem: „Wiara i rozum (Fides et ratio) są jak dwa skrzydła, na których duch ludzki unosi się ku kontemplacji prawdy”. Czy małżeństwo, w którym żona porusza jednym skrzydłem, a mąż drugim, poderwie się w ogóle do lotu? A może małżonkowie zaczną się kręcić w kółko (samych siebie)?

4. Co ma zrobić biedny Piotruś z tak różnymi odpowiedziami, które usłyszał? Czy on sam nie będzie również podzielony? Postawiony w sytuacji wyboru między tym, co mówi mama, a tym, co przekazuje mu tata? Czy ośmiolatek będzie w stanie dokonać w sobie samym tej syntezy, której brakło w powyższym (katolickim?) małżeństwie?

5. Czy w takim razie jest tak, że to mąż i żona z naszej z życia wziętej anegdotki powinni najpierw dokonać w swoim małżeństwie katolickiej syntezy? Czy takie pojednanie wiary żony i rozumu męża jest w ogóle możliwe bez wcześniejszego pojednania wiary i rozumu osobno w żonie i mężu? Czy też, zadając takie pytanie, znów dzielimy niepodzielną jedność małżeńską?

Odpowiedzi proszę przesyłać na adres redakcji, w przypadkach domagających się interwencji z zewnątrz – na adres mediatorów rodzinnych.

Katolicka synteza

Kościół katolicki mówi wiele o ekumenizmie i dialogu. Zwykle zaangażowanie takie postrzega się jako skierowane na zewnątrz: do chrześcijan-niekatolików czy też do ludzi wyznających inną religię. Być może jednak zadanie poszukiwania jedności powinno być realizowane wewnątrz samego Kościoła katolickiego? Jeśli pamiętać, że małżeństwo jest znakiem przymierza Chrystusa z Kościołem (KKK 1617), dialog należałoby zacząć od samych małżonków katolickich.

Być może pytania powyższe wolno potraktować jako zachętę do takiego poszukiwania jedności, która byłaby czymś innym niż zwykłe „uśrednienie”. Średnio wychodzi, gdy żona i mąż tworzą katolickie małżeństwo, sami nie będąc pojednanymi w sobie katolikami. Powyższe pytania dotyczyły jedynie relacji wiary i rozumu, a przecież tematów do rozmów między małżonkami, którzy chcieliby w swoim małżeństwie odzwierciedlać katolickie przekonania, jest bez liku.

Co jednak zrobić, gdy mężowi i żonie pomimo szczerych chęci i podejmowanych prób nie udaje się dojść do katolickiej syntezy? Wtedy pozostaje jeszcze miłość do małżonka pomimo różnic. Sakrament małżeństwa udziela bowiem „małżonkom łaski miłowania się wzajemnie tą miłością, jaką Chrystus umiłował swój Kościół” (KKK 1661). Ostatecznie to właśnie miłość jednoczy, a w przypadku małżeństwa katolickiego – jest to miłość Chrystusa udzielona w sakramencie małżeństwa.

Ten artykuł powstał dzięki naszym Darczyńcom. Dziękujemy za Wasze wsparcie.

« ‹ 1 › »