9 kwietnia w Sądzie Najwyższym Białorusi odbyła się rozprawa w sprawie skargi parafii greckokatolickiej w Brześciu na orzeczenie Sądu Okręgowego w Brześciu dotyczące likwidacji parafii. Niestety, skarga nie została uwzględniona – zapadła ostateczna decyzja o pozbawieniu wspólnoty rejestracji jako organizacji religijnej.
Wierni dowiedzieli się o tym, ale ani struktury Kościoła katolickiego, ani organy państwowe nie poinformowały o likwidacji parafii Świętych Braci Apostołów Piotra i Andrzeja w Brześciu. Decyzją władz lokalnych zlikwidowano również greckokatolicką parafię św. Cyryla i Metodego w Baranowiczach. Wraz z parafią w Iwacewiczach, która wcześniej nie przeszła ponownej rejestracji, zlikwidowano w sumie wszystkie trzy organizacje religijne grekokatolików (unitów) w obwodzie brzeskim.
Parafie w Brześciu i Baranowiczach
Sytuacja wspólnot w Brześciu i Baranowiczach jest szczególna. Jeśli parafia w Iwacewiczach, podobnie jak wiele wspólnot rzymskokatolickich, nie przeszła ponownej rejestracji w 2025 roku i złożyła wniosek o likwidację, to w tym przypadku proces likwidacji odbywał się na drodze sądowej.
Wierni nie znają szczegółów. Wygląda jednak na to, że wspólnoty nie zgodziły się na likwidację, dlatego lokalne władze podjęły takie decyzje, a wierni zaskarżyli je w sądzie.
Dokładna oficjalna przyczyna likwidacji nie jest znana, jednak w jednej z decyzji wierni zauważyli sformułowanie o rzekomym „zagrożeniu dla interesów narodowych”.
Skargę złożyła również parafia w Baranowiczach, ale wynik nie jest znany wiernym – najprawdopodobniej również otrzymano odmowę. Obecnie wspólnota uczestniczy w mszach rzymskokatolickich w kościele.
Zakaz sprawowania liturgii w świątyniach greckokatolickich
Po likwidacji organizacji grekokatolicy nie mogą organizować nabożeństw w obrządku bizantyńskim ani samodzielnie gromadzić się na modlitwę w swoich świątyniach. Kwestia majątku parafii jest wciąż rozstrzygana – prawdopodobnie konieczne będzie zarejestrowanie budynków świątyń na osoby prywatne.
Grekokatolicy z obwodu brzeskiego mają nadzieję, że uda się osiągnąć porozumienie w sprawie odprawiania liturgii w obrządku bizantyjskim w lokalnych kościołach rzymskokatolickich. Nie tracą też nadziei, że w przyszłości będą mogli ponownie zarejestrować parafie.
Warto zauważyć, że procesy te miały miejsce za kadencji nowego nuncjusza apostolskiego Watykanu na Białorusi, arcybiskupa Ignazio Cefalii, który sam jest grekokatolikiem – kapłanem obrządku bizantyjskiego Kościoła katolickiego włosko-albańskiego.
Źródło: KAI