Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao


Etyczne aspekty głupoty

Damian Wojciechowski SJ

Głupota jest grzechem



Dobrze jest jeździć samochodem, bo przy okazji można posłuchać radia. Radio zaś przekazuje mnóstwo ciekawych informacji. 14 latka była zmuszana przez kolegę do uprawiania seksu. Zmuszana była przy pomocy internetu. Jak można zmusić do uprawiania seksu przy pomocy internetu? Można np. przy pomocy noża lub pałki, ale internetu? Otóż okazuje się, że kolega szantażował koleżankę jej gołymi zdjęciami. A skąd u niego były te zdjęcia? To już zostanie tajemnicą 14 latki.

Mężczyzna brutalnie zamordował swoich rodziców. Siekierą. Jak mówią sąsiedzi już dzień wcześniej chodził poddenerwowany: „- Zobaczyliśmy Ireneusza stojącego z psem na skrzyżowaniu. Zauważyliśmy, że ma ręce zakrwawione - mówi Adrian Ciećwierz, mieszkaniec wsi, w której doszło do mordu. - Pytamy się: "co ty Irek zrobiłeś?", a on powiedział: "zrobiłem to, zrobiłem to...". "Co zrobiłeś?". "Zabiłem ich" - wspomina rozmowę pan Adrian. Zaraz potem znalazł przy studni zakrwawioną siekierę, a następnie - już w domu - zwłoki dwojga starszych ludzi. Policja, która przybyła na miejsce, od razu zatrzymała domniemanego zabójcę. W chwili zatrzymania był spokojny, nie stawiał oporu, był trzeźwy.” Informacja zakończyła się stwierdzeniem, że „biegli psychiatrzy przeprowadzą badania, czy zabójca w chwili popełnienia czynu był poczytalny”, inaczej mówiąc czy był normalny. I to właśnie standardowe stwierdzenie wzbudziło moją dociekliwość. Czy człowiek, który z zimną krwią zabija toporem swoich rodziców jest normalny? Oczywiście, że nie! Normalny człowiek nie zabija siekierą swoich rodziców. To bez uczonych profesorów psychiatrii wie i mały Kaziu z 5a, i 76 letnia babcia Stefa. Człowiek mordujący swoich rodziców nie jest normalny.

Jeśli 14 latka rozbiera się przed kamerką internetową, to bez wątpienia powiemy, że jest głupia. Ale i ona powinna już wiedzieć, że nie należy się wszędzie i przed każdym rozbierać. Chociażby na katechezie powinna coś na ten temat słyszeć w ramach lekcji o 6 i 9 przykazaniu. Była głupia i teraz za swoją głupotę płaci. Jeśli dorośli ludzie zastanawiają się czy normalny jest człowiek, który morduje swoich rodziców, to to jest nie mniejsza głupota. Bo przecież problem nie jest w tym, czy jest normalny, tylko czy może ponosić odpowiedzialność za swoje czyny? Oczywiście, że może. Nie tylko może, ale musi. Zadaniem kary jest po pierwsze przywrócenie sprawiedliwości, po drugie element odstraszający, aby inni tego nie zrobili, a dopiero na koniec działanie wychowawcze. Czy Pan Irek był wzburzony przed popełnieniem morderstwa? Był. Tak samo jak był wzburzony i zdenerwowany Kain, kiedy zobaczył, że Bogu podoba się ofiara Abla, a nie jego. Kain był zły, ale Pan Bóg go przestrzegł: „grzech leży u wrót i czyha na ciebie”. Kain ostrzeżenia nie posłuchał, tylko hodował urazę do brata. Czy dlatego, że był wzburzony Pan Bóg go usprawiedliwił? Nie. Czy wzburzenie (niepoczytalność) Pana Irka może usprawiedliwić jego czyn i uchronić go od kary? Nie.

Jedną z chorób naszej cywilizacji jest przekonanie o braku wolnej woli człowieka i odpowiedzialności za swoje czyny. Wszystko można usprawiedliwić warunkami zewnętrznymi i wpływem środowiska. Kiedy pracowałem w więzieniu, to bez końca słyszałem od skazanych jak to oni mieli do szkoły pod górkę. Rzeczywiście często tak było — życia zazwyczaj lekkiego nie mieli, co nie zmienia faktu, że ponoszą odpowiedzialność za popełnione morderstwa, grabieże, gwałty. Tymczasem społeczeństwo, system prawny są skłonne dzisiaj lekko wszystkich i wszystko usprawiedliwić.

Często wydaje się nam, że głupota, czyli brak wiedzy i nieprawidłowe postępowanie nią powodowane, nie mogą być oceniane w kategoriach dobra i zła. Niewiedza według wielu nie może być oceniania w kategoriach moralnych. Tymczasem Jezus jednoznacznie nazywa głupotę grzechem i stawia ją obok zabójstwa lub cudzołóstwa. Cóż to za głupota? Jak mówi psalmista — „Powiedział głupi w sercu swoim: Nie ma Boga.” Nie uznanie istnienia Boga i prawdziwości zasad na których zbudowany jest świat i życie ludzkie jest fundamentalną głupotą, który niszczy życie ludzie i życie społeczeństwa. Konsekwencją tego są już pomniejsze głupoty, takie jak gimnazjalista rozbierająca się przed kamerką lub dorośli badający, czy normalny jest człowiek, który zabił swoich rodziców i czy można dać mu dożywocie, czy może lepiej posłać go na terapię? Fundamentalny wybór na którym opieramy swoje życie oraz jaką miarą mierzymy swoje czyny i czyny innych ludzi jest wyborem moralnym. Taki wybór może być dobry lub zły. To nie jest jedynie kwestia jakiegoś abstrakcyjnego poznania, lecz jest to wybór za który każdy z nas ponosi konsekwencję.

 


opr. mg/mg



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: internet grzech dojrzałość ignorancja świadomość usprawiedliwienie głupota niewiedza wybory życiowe
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W