Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao


ks. prof. Michał Heller, abp Józef Życiński

Pasja wiedzy

Między nauką a filozofią

ISBN: 978-83-61533-02-3

wyd.: Wydawnictwo PETRUS 2008




W książce między innymi:
  1. Teologia na nauki przyrodnicze (Michał Heller)
  2. Metafizyka o smaku przygody (Józef Życiński)
  3. Pasja i filozofia (Józef Życiński)
  4. Mistyk wśród empirystów (Józef Życiński)
  5. Filozof niewidzialnego świata (Józef Życiński)
  6. A,. Einstein i teologowie (Michał Heller)
  7. Rozmowa ze współczesnością (Michał Heller)
  8. Zagadnienie nauka a wiara w kosmologicznym kontekście (Michał Heller)
  9. Wychodzenie z jaskini fizyków (Józef Życiński)
  10. Między przypadkiem i celowością (Józef Życiński)
  11. Poeta ewolucji (Józef Życiński)
  12. Metaphysica more biologio (Józef Życiński)
  13. Filozoficzne aspekty matematyczności przyrody (J. Życiński)
  14. Ewolucja pojęcia masy (Michał Heller)
  15. Znaczenie znaczenia (Michał Heller)
  16. Empiryzm konstruktywny a spór o istnienie świata (Józef Życiński)
  17. Doświadczenie granic (Michał Heller)
  18. Epistemologiczne aspekty związków filozofii z nauką (Józef Życiński, Michał Heller)

Złudzenia terapii filozoficznej

Znamienne jest, że niejednoznaczne sformułowania Wittgensteina spotykają się z dużym zainteresowaniem filozoficznym zwłaszcza w kręgu autorów, których intelektualne spotkanie z filozofią miało samotniczy charakter. Należy tu wymienić zwłaszcza powstałą w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku Szkołę ze Swansea, z tak znanymi przedstawicielami jak w Rush Rhees, Dewi Z. Phillips, Roy Holland, Norman Malcolm i Peter Winch. Pierwszy ze wspomnianych autorów, zafascynowany zarówno myślą religijną Simone Weil, jak i filozoficznymi poglądami autora Dociekań filozoficznych, opublikował pierwszą swą książkę dopiero po przejściu na emeryturę.

Podczas gdy Wittgenstein łączył na różnych etapach życia funkcje inżyniera z pracą ogrodnika, Rhees - obok cenionych przez studentów zajęć akademickich prowadzonych sukcesywnie w kilku brytyjskich uczelniach - pracował także jako spawacz i sprzedawca. Podobne łączenie obowiązków owocowało indywidualnym stylem rozwijania refleksji w sposób nieskrępowany przez wzorce dominujące w Akademii. Następstwem tej intelektualnej niezależności jest specyficzny sens wielu terminów funkcjonujących od dawna w filozofii. Kiedy więc w kręgu filozoficznych wpływów myśli Wittgensteina mówi się o "fideizmie religijnym" bardzo często z terminami "fideizm" i "religia" łączy się treści istotnie różne od tych, które znajdujemy w klasycznych opracowaniach dotyczących fideizmu. Treści te pozostają niewątpliwie istotne dla ukazania przestrzeni spotkania ateizmu z myślą religijną. Odmienność "fideizmu" Wittgensteina niejednokrotnie wynika jednak z tego, iż niewystarczająca znajomość treści chrześcijaństwa idzie w parze z radykalizmem zdroworozsądkowych wzorców interpretacyjnych. W perspektywie tej pojawia się więc wysoce specyficzne pojęcie cudu, kiedy autor jako przykład zdarzenia cudownego proponuje sytuację, w której człowiekowi nagle wyrasta głowa lwa.

Nie podejmując kwestii, czy z sytuacją tą można by łączyć jakiekolwiek treści teologiczne, Wittgenstein konkluduje w Wykładzie o etyce: "Gdy już ocknęlibyśmy się ze zdziwienia, zaproponowałbym, by sprowadzić doktora i zbadać ten przypadek naukowo". Sugerowany kierunek refleksji odchodzi daleko od wzorców podejmowanych w klasycznym teizmie. Filozofia religii w wersji rozwijanej przez Szkołę ze Swansea stanowiła u schyłku XX wieku egzotyczną alternatywę w stosunku do dominującego w tradycji anglosaskiej studium podobnej problematyki. Śmierć D.Z. Phillipsa w 2006 r. przyniosła podstawowe pytania o obecność i rolę dorobku Wittgensteina w przyszłej refleksji z dziedziny filozofii religii. W języku polskim wartościowe opracowanie tej tematyki zawiera praca doktorska Jakuba Gomułki obroniona w 2009 r. w Papieskiej Akademii Teologicznej pod kierunkiem ks. prof. Stanisława Wszołka. Jej tytuł, "Racjonalność rozmowy o Bogu - ,Wittgenteinowski fideizm' i próby jego przezwyciężenia", doskonale ukazuje rolę myśli Wittgensteina we współczesnych debatach wokół problemów filozofii religii i filozofii Boga. Równocześnie zaś rozprawa ta stanowi cenne źródło wiedzy o najnowszych publikacjach dotyczących sygnalizowanej problematyki.

opr. aw/aw



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: filozofia nauka wiedza pasja terapia filozoficzna
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W