Pekao
Strona główna
opoka.news opoka.photo opoka.org.pl



Zbigniew Igielski

SIKHIZM

ISBN: 978-83-7505-045-5

Copyright © Wydawnictwo WAM 2008




Spis treści

Wstęp 5
Uwagi dotyczące transliteracji 6
I. Wprowadzenie 9
II. Zarys historii 12
2.1 Nauczyciele sikhijscy 13
2.2. Banda Singh Bahadur (1670-1716) i Konfederacja Sikhijska (1716-1799) 27
2.3. Maharadża Randźit Singh (1780-1839) i wojny brytyjsko-sikhijskie (1845-1846, 1848-1849) 28
2.4. Singh Sabha 30
2.5. Śromani Gurdwara Parbandhak Committee 30
2.6. Sikhizm po 1947 roku 31
III. Sikhijskie materiały hagiograficzne 33
3.1. Tradycja ustna i pisemna 33
3.2. Klasyfikacja i opis materiałów hagiograficznych 35
3.3. Życie i działalność Nanaka na podstawie dźanam-sakhi 39
IV. Kanoniczne księgi sikhizmu 44
4.1. Adi Granth 44
4.2. Dasam Granth 53
4.3. Adi Granth a Dasam Granth 59
4.4. Waran Bhai Gurdas Dźi 60
V. Doktryna sikhizmu 62
5.1. Filary sikhizmu 62
5.2. Koncepcja Boga 66
5.3. Koncepcja stworzenia świata 68
5.4. Dusza (jīva, rūhu) 69
5.5. Grzech 70
5.6. Koncepcja choroby duszy71
5.7. Choroba duszy a maja (māyā) — „iluzja” 80
VI. Życie religijne sikha 83
6.1. Świątynia sikhijska 83
6.2. Liturgia i stan kapłański 86
6.3. Symbole sikhijskie 88
.4. Modlitwa 91
6.5. Obrzędy 99
VII. Kasty, sekty i odłamy w sikhizmie 107
VIII. Zakończenie 118
Stosowane skróty 123
Materiały źródłowe 124
Literatura na temat sikhizmu w języku polskim 125
Literatura obcojęzyczna 125
Ryciny129

Wstęp

Religia sikhów, jedna z najmłodszych na świecie, nie została jeszcze wystarczająco zbadana i opisana. Wielorakość nurtów występujących w samym sikhizmie ogranicza w znaczny sposób możliwość prezentowania jednoznacznych opisów, z którymi zgodziliby się wszyscy sikhowie. Niniejsza książka jest wprowadzeniem do studiów nad sikhizmem i próbą usystematyzowania pojęć związanych z religią, do badania której najwłaściwszym punktem wyjścia są źródła indyjskie. W książce, w rozdziałach poświęconych kanonicznym księgom oraz podstawom religijnym sikhizmu, wykorzystane zostały wyniki badań zaprezentowane w mojej pracy doktorskiej zatytułowanej Sikhijska koncepcja choroby duszy (haumai) i jej miejsce w poszukiwaniu ideału. Rozdział pierwszy i drugi niniejszej książki pokaże czytelnikowi historyczne źródła dotyczące powstania i rozwoju sikhizmu. Drugi rozdział ma na celu ukazanie różnicy między źródłami historycznymi a materiałami hagiograficznymi dotyczącymi początków religii sikhijskiej. Z tego powodu analiza tych materiałów została umieszczona przed opisem ksiąg kanonicznych. Przed przybliżeniem podstaw religijnych sikhizmu (rozdział piąty) i samej religijności sikhów (rozdział szósty), koniecznym okazało się omówienie w rozdziale czwartym materiałów źródłowych, którymi są sikhijskie księgi kanoniczne. Próbę przedstawienia rozbieżności w obrębie samego sikhizmu znajdzie Czytelnik w rozdziale siódmym — poświęconym sektom i odłamom. W podsumowaniu dokonane zostały krótkie analizy porównawcze z wybranymi koncepcjami chrześcijańskimi. Głównym celem książki jest przybliżenie polskiemu Czytelnikowi koncepcji sikhijskiej wspólnoty oraz próba odpowiedzi na pytanie, kim są sikhowie.

Uwagi dotyczące transliteracji

Kanoniczne teksty sikhizmu zapisano znakami gurmukhi (gurmukhi — dosł. „z ust nauczyciela”), którymi posługuje się współczesny język pendżabski — jeden z głównych języków Indii1. Cytaty pochodzące z tych źródeł zapisano zgodnie z zasadami uproszczonej transliteracji znaków gurmukhi. Nazwy własne oraz tytuły hymnów i modlitw zapisano w wersji spolszczonej lub, tam gdzie było to możliwe, podano tłumaczenie, po którym następuje uproszczona transliteracja. Nazwy własne pochodzenia indyjskiego znane w pisowni polskiej zapisano w formie już ustalonej, natomiast pozostałe określenia podano zgodnie z zasadami transliteracji.

1 Język pendżabski jest również jednym z głównych języków w Pakistanie, ale tam jest zapisywany zmodyfikowanym alfabetem arabsko-perskim.

opr. aw/aw



 
Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: Indie hinduizm islam księgi kanoniczne Sikhizm język pendżabski Pendżab religia monoteistyczna muzułmanie hinduiści Bhakti Nanak