Pan Jezus przywołuje w swej mowie zasadę „oko za oko, ząb za ząb”, która do Izraela trafiła poprzez babilońskie Prawo Dwunastu Tablic, zwane Kodeksem Hammurabiego. Prawo odwetu jako forma zagwarantowania sprawiedliwości, zdaje się być rozwiązaniem prostym i skutecznym. Sprawca jakiegoś zła ponosi konsekwencje w założeniu symetryczne do wyrządzonej bliźniemu szkody. Wydaje się, że odpowiada to naszym pierwotnym instynktom. Można mieć natomiast wątpliwości, czy odpowiada rozumowi, który powinien moderować instynkt. Na przykład, jaką karę powinni ponieść sprawcy masowych ludobójstw? Ile milionów razy należałoby rozstrzelać Stalina? Jak ukarać psychopatę, który zadając cierpienie psychiczne, sam go nie odczuwa? Ponadto pojawia się pytanie, jaki pożytek ma jednooki z faktu, że sprawca kalectwa również straci oko? Można odpowiedzieć, że odwet przywróci mu poczucie bezpieczeństwa, a przede wszystkim, własnej godności. Rzeczywiście, reakcja innych na krzywdę, poprzez wymierzenie kary jej sprawcy, może obiektywnie pomóc komuś odzyskać poczucie godności i zaufania wobec ludzi. Jednak źródłem sprawiedliwości w tym przypadku nie jest cierpienie złoczyńcy, lecz fakt, że inni ludzie stanęli w obronie ofiary i chcą zapobiec kolejnym krzywdom. 

Odwet jako podstawa sprawiedliwości to fałszywa odpowiedź na zło czynione przez ludzi. Owszem, może mieć pewną użyteczność w prawie państwowym, jednak w założeniu, państwo i jego przedstawiciele nie powinni kierować się emocjami, takimi jak satysfakcja z cierpienia „złych”. Ostatnie lata, a w szczególności ostatnie miesiące, pokazują, jak niszcząca dla państwa i społeczeństwa jest żądza odwetu na przeciwnikach politycznych. Największe szkody zaś wyrządzają ci, którzy działają wiedzeni osobistą zemstą, a deklarowana troska o dobro wspólne jest tylko hasłem usprawiedliwiającym niskie motywacje. 

Pan Jezus w dzisiejszej Ewangelii mówi nam, że odwet nie jest drogą przywrócenia sprawiedliwości, przynajmniej nie w relacjach indywidualnych, bo do tego odnoszą się słowa Nauczyciela. „Odstąp płaszcz, idź dwa tysiące kroków…" Mamy przekupywać złoczyńców, aby nas zostawili w spokoju? Nie, mam raczej, jak pisał św. Josemaria, „zagłuszyć zło obfitością dobra”. Znamienne, że Pan Jezus podsumowuje swój dyskurs wezwaniem do bycia hojnym wobec ludzi, którzy nie czynią zła, lecz proszą o pomoc. Może miał przed oczyma tylu z nas, którzy prośbę o pomoc traktują jako akt agresji…

Boża sprawiedliwość nie oznacza tolerowania zła. Zło moralne psuje harmonię przez Boga ustanowioną i w ostatecznym rachunku będzie przez Niego usunięte ze świata. Jednak zło jest brakiem, naruszeniem właściwego porządku, więc sprawiedliwość służy jego naprawie. Bóg czyni to również poprzez karę wymierzaną grzesznikom, która jednak nie jest odwetem, a raczej sposobem, aby grzesznik odwrócił się od zła. Kary czyśćcowe służą oczyszczeniu, wyleczeniu grzesznika ze śladów grzechów już wybaczonych. Bóg, karząc w ten sposób, niczego człowiekowi nie odbiera, nie mści się, lecz przychodzi z pomocą. Nawet piekło, wieczne potępienie, nie jest zemstą Boga, lecz naturalną i przerażającą konsekwencją odrzucenia na zawsze dobra. 

Ta część Kazania na górze kończy się słowami: Bądźcie więc wy doskonali, jak doskonały jest wasz Ojciec niebieski. Bóg jest sprawiedliwy i my chcemy być sprawiedliwi. Ale Jego sprawiedliwością, a nie w oparciu kodeks Hammurabiego.