Homilie do błogosławieństw

Datacja dzieła i spis treści

Homilie do błogosławieństw

Grzegorz z Nyssy

HOMILIE DO BŁOGOSŁAWIEŃSTW

Copyright © Wydawnictwo WAM 2005
ISBN: 83-7318-504-6
Redakcja: Henryk Pietras SJ



SPIS TREŚCI
WSTĘP5
1. Datacja dzieła5
2. Dzieło Grzegorza na tle literatury patrystycznej6
3. Interpretacja Grzegorza z Nyssy oraz Klemensa Aleksandryjskiego7
4. Miejsce Homilii do błogosławieństw w twórczości Grzegorza12
5. Błogosławieństwa jako stopnie do doskonałości13
6. Epektaza18
7. Wydania i tłumaczenia24
WYKAZ SKRÓTÓW25
BIBLIOGRAFIA27
HOMILIA I31
Błogosławieni ubodzy duchem, ponieważ do nich należy królestwo niebios.31
HOMILIA II40
Błogosławieni łagodni, ponieważ oni odziedziczą ziemię. 40
HOMILIA III47
Błogosławieni, którzy się smucą, ponieważ oni będą pocieszeni47
HOMILIA IV55
Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, ponieważ oni będą nasyceni. 55
HOMILIA V65
Błogosławieni miłosierni, ponieważ oni miłosierdzia dostąpią.65
HOMILIA VI76
Błogosławieni czystego serca, ponieważ oni Boga oglądać będą.76
HOMILIA VII84
Błogosławieni czyniący pokój, ponieważ oni będą nazwani synami Bożymi.84
HOMILIA VIII92
Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, ponieważ do nich należy królestwo niebios.92
indeks biblijny99

WSTĘP

1. Datacja dzieła

Nie znamy dokładnego czasu powstania Homilii do błogosławieństw. Uczeni podają różne daty. J. Daniélou zalicza je do najwcześniejszego okresu twórczości Grzegorza1. Za podstawę do takiego stwierdzenia uważa on wspólne z innymi wczesnymi dziełami motywy, między innymi motyw jaskini jako obrazu życia ludzkiego na ziemi, czy motyw życia człowieka na ziemi jako wygnania ze świata aniołów. Daniélou zauważa, że w późniejszych dziełach Grzegorz tłumaczy przebywanie człowieka na ziemi raczej doskonałością planu Boga, który nie chciał pozbawiać świata materialnego obecności pierwiastka duchowego. Wczesne dzieła charakteryzuje także duży wpływ nauki platońskiej, choć sam Daniélou zauważa jej wpływ także w pismach późniejszych. Przekonuje ponadto, że fragment, w którym Grzegorz mówi o bóstwie Ducha Świętego2 jest śladem wpływu na twórczość Grzegorza polemiki Bazylego z Eustacjuszem z Sebasty. Na podstawie tych przesłanek twierdzi, że Homilie powstały albo w latach 374-376 albo w roku 378, przy czym skłania się do tej drugiej daty.

A. Meredith jest skłonny przesunąć datę powstania dzieła bliżej Soboru Konstantynopolitańskiego (381r.), na przełom 378 i 3793. Podstawą ma być niezwykły obraz, użyty przez Grzegorza tylko dwukrotnie: w VI Homilii do błogosławieństw (GNO 7, 2, s. 137, 10) i w VIII Homilii do Eklezjastesa (GNO 5, s. 414, 5). Chodzi mianowicie o użycie czasownika "liggiŁw (być oszołomionym, mieć zawroty głowy) na określenie reakcji człowieka na próbę zgłębienia Bożej natury. Podobieństwo języka ma wskazywać na bliskość chronologiczną z Homiliami do Eklezjastesa, powstałymi około 381r.

Jedno, co jesteśmy w stanie stwierdzić na pewno to fakt, że Homilie do błogosławieństw są jednym z wcześniejszych dzieł Grzegorza.

1 Por. Chronologie des oevres de Grégoire de Nysse, w: Studia Patristica 7, t. 1, Berlin 1966, 159-162.

2 Por. Homilie do błogosławieństw, hom V, GNO 7, 2; 125.

3Por. Gregory of Nyssa, De beatudinibus, oratio I, Blessed are the poor in spirit, for theirs is the kingdom of heaven, w: Gregory of Nyssa, Homilies on the beatitude. An English Version with Commentary and Supporting StudieProceedings of the Eighth International Colloquium on Gregory of Nyssa (Padeborn, 14-18 September 1998), Brill 2000, 94n.

opr. aw/aw

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

reklama

reklama

reklama

reklama