Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao

Wacław Hryniewicz OMI

"CHARTA OECUMENICA" KOŚCIOŁÓW EUROPY

W jednym z końcowych dokumentów II Europejskiego Zgromadzenia Ekumenicznego w Grazu (23-29 czerwca 1997) polecono Kościołom opracowanie wspólnego dokumentu, który stanowiłby swego rodzaju europejską kartę praw i obowiązków ekumenicznych. Dokument ten byłby pomocny Kościołom w działaniach ekumenicznych, zawierałby bowiem szereg wytycznych, reguł i kryteriów postępowania. Obecne trudności w ruchu ekumenicznym domagają się środków zaradczych. Współistnienie i współpraca chrześcijan potrzebuje pewnych norm i zobowiązań, zwłaszcza w obliczu takich negatywnych tendencji jak fundamentalizm, prozelityzm i niewłaściwe relacje między Kościołami większościowymi i mniejszościowymi.

Pierwszy krok w kierunku powstania tego rodzaju dokumentu podjęty został przez mieszaną komisję teologiczną, powołaną przez Konferencję Kościołów Europejskich (Konferenz Europäischer Kirchen - KEK) oraz Radę Konferencji Biskupów Europy (Consilium Conferentiarum Episcoporum Europae - CCEE). W skład dziesięcioosobowej komisji weszło po pięciu przedstawicieli (przedstawicielek) z obydwu stron, łącznie z sekretarzami generalnymi obydwu organizacji kościelnych. Pierwsze spotkanie robocze miało miejsce w Cartigny k. Genewy (22 - 24 października 1998).

Dane mi było uczestniczyć w pracy tejże komisji mieszanej. Owocem obrad był pierwszy zarys europejskiej "Charta Oecumenica". Zróżnicowanie wyznaniowe strony niekatolickiej (pastor z Kościoła baptystów, luteranin, pastorka z Kościoła waldensów, dwóch duchowych prawosławnych) sprzyjało żywej wymianie poglądów. Momentami dyskusja napotykała jednak na trudności, odzwierciedlające w dużej mierze te napięcia i konflikty, które przeżywają obecnie Kościoły, zwłaszcza w Europie Środkowo-Wschodniej.

Czym jest "Karta ekumeniczna"?

Po wiekach trudnej historii nauczyliśmy się odkrywać na nowo to, co jest nam wspólne w wierze i w tym świetle rozpatrywać konfesyjne różnice. Dążenie do większej jedności służyć ma równocześnie sprawie pokoju i pojednania ludzi w całej Europie. Podpisując kartę, Kościoły zobowiążą się zachować ekumeniczną wspólnotę i popierać ją. A jest to wspólnota Kościołów wyznających Jezusa Chrystusa jako Boga i Zbawiciela, głoszących ku chwale Trójjedynego Boga Dobrą Nowinę o zbawieniu jako podstawę eschatologicznej nadziei dla wszystkich ludzi.

Skandal podziałów czyni to świadectwo niewiarygodnym. Dlatego właśnie chrześcijanie i Kościoły mają zobowiązać się, aby dążyć do większej wspólnoty, do pogłębiania ekumenicznej duchowości, do kontynuacji dialogu, oficjalnej recepcji jego wyników oraz do wspólnego działania. Rzecz jasna, iż wymaga to ekumenicznej otwartości, przezwyciężania samowystarczalności i odizolowania, wzajemnego szacunku i zaufania oraz ustawicznego wysiłku odnowy własnego Kościoła. Aby Kościoły mogły wiarygodnie głosić światu uzdrowienie, muszą same najpierw dać się uzdrowić, wspólnie słuchając głosu Chrystusa,

Dlatego właśnie chrześcijanie i Kościoły mają zobowiązać się przez "Kartę ekumeniczną" do rozwijania ekumenicznej duchowości. Nie chodzi jedynie o wspólną modlitwę i poznawanie życia duchowego innych Kościołów celem własnego ubogacenia. Duchowość ekumeniczna uczy nowego spojrzenia na dzieje naszych Kościołów, często znaczone konfliktami i wrogością. Kościoły zobowiązują się zatem do wzajemnego przebaczenia, gdyż tylko w ten sposób można uzdrowić rany pamięci historycznej. Duchowość ekumeniczna jest szkołą uczenia się od siebie nawzajem, wychodzenia naprzeciw drugiemu bez oczekiwania na jego pierwszy krok. Trzeba także uczyć się dostrzegania w drugim Kościele tego, co dobre, a nie tylko wytykać sobie błędy. Zobowiązanie do dialogu wymaga wyjaśnienia, w jakich podstawowych formułach wiary zgodność jest konieczna, a jakie różnice i przeciwieństwa nie rozbijają wspólnoty.

Projekt karty ekumenicznej mówi o zobowiązaniu się Kościołów do wspólnego działania i regularnej współpracy, do popierania wspólnych inicjatyw, instytucji i struktur w skali lokalnej, regionalnej i narodowej. Na szczególną uwagę zasługuje zobowiązanie do poszanowania sumienia w odniesieniu do małżeństw mieszanych, aby poprzez ekumeniczne duszpasterstwo mogły stawać się one więzią między poszczególnymi wyznaniami.

Karta formułuje również pewne konkretne zasady postępowania chrześcijan i Kościołów. Zobowiązuje do uznania różnorodności tradycji kulturowych i religijnych oraz do kształtowania właściwych relacji między Kościołami większościowymi i mniejszościowymi. Wiadomo, iż jest to zagadnienie trudne. Potrzeba wzajemnego poznania, dialogu, przezwyciężania nieporozumień, uprzedzeń i zastrzeżeń, obrony praw mniejszości oraz ich dostępu do życia publicznego. Chrześcijanie i Kościoły zobowiązują się także do odrzucania wszelkich praktyk zasługujących na miano prozelityzmu, czyli nakłaniania do nawrócenia lub zmiany przynależności kościelnej przez użycie przemocy, moralnego przymusu, psychicznego nacisku lub bodźców materialnych. Podobne zobowiązanie dotyczy również przeciwstawiania się tendencjom fundamentalistycznym oraz przezwyciężania wewnętrznych napięć i konfliktów w życiu własnego Kościoła. Szczególną uwagę poświęca karta rozwiązywaniu poprzez dialog kontrowersyjnych zagadnień etycznych w duchu Ewangelii i w poczuciu wzajemnej przynależności. Chrześcijanie i Kościoły zobowiązują się ponadto do ochrony osobowej godności każdego człowieka i jego praw, do unikania wszelkiej formy dyskryminacji i przemocy (zwłaszcza wobec kobiet i dzieci), do propagowania sprawiedliwości społecznej oraz do ochrony środowiska.

Wszystko to ma duże znaczenie dla kształtu przyszłej koegzystencji narodów, kultur i religii w Europie. Kościoły mają wspierać procesy demokratyczne, uznawać takie wartości jak wolność, pokój, sprawiedliwość, solidarność, uczestnictwo i równość wszystkich ludzi (ta ostatnia domaga się umocnienia pozycji kobiet we wszystkich dziedzinach życia). Ze względu na rozbieżność stanowisk członków komisji, do listy tych wartości w czasie spotkania nie włączono tolerancji.

Europa ponosi szczególną odpowiedzialność za losy świata. Powinna pozostać otwarta dla wszystkich przybyszów, uciekinierów i azylantów. Stąd Kościoły powinny uznać nacjonalizm za grzech, gdy miłość do własnego narodu prowadzi do niesprawiedliwego traktowania innych narodów lub mniejszości narodowych. Chrześcijanie i Kościoły mają zobowiązać się poprzez kartę ekumeniczną do kształtowania w dialogu właściwych relacji do innych religii i światopoglądów, zwłaszcza do narodu żydowskiego, z którym łączy nas wiara w Boga Abrahama. Każdy człowiek ma prawo do szukania prawdy i świadczenia o niej zgodnie ze swoim sumieniem.

Przyszłość "Karty ekumenicznej"

Pierwszy zarys karty ekumenicznej czeka teraz dalsza droga uściśleń i uzupełnień. W marcu 1999 r. zweryfikuje go mieszany komitet CCEE-KEK, w maju tegoż roku ponownie zajmie się nim w Grazu komisja mieszana w poszerzonym składzie. Następnie tekst karty zostanie przesłany Kościołom Europy do dyskusji i oceny. W razie potrzeby znowu pracę podejmie nad nim w 2000 r. komisja mieszana, a całość prac oceni komitet mieszany CCEE-KEK. Proklamowanie "Charta Oecumenica" przewidziane zostało na Wielkanoc 2001 r., która przypadnie wówczas tego samego dnia dla chrześcijan Wschodu i Zachodu.

Przez trzy dni pracowaliśmy intensywnie nad pierwszym zarysem karty, rozpoczynając i kończąc każdy dzień wspólną modlitwą, czytaniem Pisma Świętego i śpiewem. Zdawaliśmy sobie sprawę z tego, że powierzono nam trudne zadanie do spełnienia. Karta ma być czymś więcej niż listą życzeń i apelów. Powinna stać się ekumenicznym zobowiązaniem, wynikającym z samego ducha Ewangelii i zachętą dla Kościoła, by dalej kroczyły drogą pojednania. Ktoś nazwał ją pewną formą ekumenicznych błogosławieństw, dających nadzieję na osiągnięcie pełniejszej jedności. Być może przybierze ona taki kształt, który upodobni ją do ducha błogosławieństw ewangelicznych. Ekumenia nie ma alternatywy. Jest koniecznością dziejową, błogosławieństwem dla Kościołów, religii, Europy i świata - procesem nieodwracalnym, w którym widzieć należy działanie Bożego Ducha, odnawiającego oblicze ziemi.


Copyright © by Tygodnik Powszechny

 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: ekumenizm Charta Oecumenica II Europejskie Zgromadzenie Ekumeniczne Graz Konferencja Kościołów Europejskich Konferenz Europäischer Kirchen Rada Konferencji Biskupów Europy Consilium Conferentiarum Episcoporum Europae Karta ekumeniczna małżeństwa mieszane
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W