Przyjęty w 2024 r. pakt migracyjny ma stworzyćmechanizm zarządzania migracją w przez Komisję Europejską. Obejmuje m.in. obowiązkową rejestrację i kontrole bezpieczeństwa migrantów nielegalnie przekraczających granice Unii, szybsze procedury graniczne dla osób, które mają małe szanse na uzyskanie azylu, a także nowe zasady powrotów i mechanizm solidarnościowy, jak określono system nakładania kar na państwa odmawiające przyjęcia imigrantów.

W ramach mechanizmu solidarnościowego każde państwo UE musi przyjąć określoną liczbę cudzoziemców. Jeśli tego nie zrobi, płaci 20 tys. euro za każdą nieprzyjętą osobę. Może też wesprzeć operacyjnie kraj zmagający się z presją migracyjną, wysyłając mu ludzi i sprzęt, ale na to musi się zgodzić wspierane państwo. W tej chwili za kraje pod presją uznano Grecję, Hiszpanię, Włochy i Cypr. O tym, który kraj znajduje się pod presją zdecyduje Komisja Europejska.

Pakt migracyjny zwalnia z mechanizmu solidarnościowego niektóre kraje. Dzisiaj zwolnienie dotyczy sześciu państw: Polski, Austrii, Bułgarii, Chorwacji, Czech i Estonii.

Nasz kraj został zwolniony z mechanizmu solidarnościowego do końca roku. O dalszej sytuacji zdecyduje KE.

Komisja zadowolona

Komisja Europejska, która poprzez pakt zyskuje nowe formy wpływania na państwa, podkreśla, że pakt ma zapewnić „równowagę między solidarnością a odpowiedzialnością”. Szefowa KE Ursula von der Leyen skomentowała w czwartek, że „migracja jest europejskim wyzwaniem wymagającym europejskiego rozwiązania”.

„Pakt o migracji i azylu zapewnia bezpieczniejsze granice zewnętrzne, solidarność między państwami członkowskimi i skuteczniejsze procedury azylowe i powrotowe” – powiedziała polityk. Komisja już przekonuje, że część efektów nowego podejścia jest już widoczna – liczba nielegalnych przekroczeń granicy UE spadła według Brukseli o 55 proc. w porównaniu z sytuacją sprzed dwóch lat.

Rzecznik KE Markus Lammert przyznał w czwartek w Brukseli, że „przy tak dużej reformie nie wszystko może być idealne” i zaznaczył, że pakt składa się z aż 10 powiązanych ze sobą aktów prawnych.

„Państwa członkowskie będą nadal dopracowywać nowe procedury, a KE będzie je nadal wspierać” – zapewnił dodając, że KE będzie też monitorowała wdrażanie paktu przez kraje Unii.

Problem z Białorusią

Tymczasem Warszawa obiecuje, że nie wdroży wszystkich przepisów paktu.

„Będziemy stosować te elementy, które jednoznacznie uszczelniają politykę migracyjną, ale wszystkich przepisów nie wdrożymy” – powiedział w ubiegłym tygodniu PAP i Polskiemu Radiu wiceszef MSWiA Maciej Duszczyk.

Polski rząd nie ukrywa, że pełne wdrożenie paktu utrudniłoby pilnowanie granicy z Białorusią. Chodzi m.in. o przeforsowane przez KE rozwiązania dotyczące tworzenia zaplecza medycznego na granicy i nowych procedur obsługi imigrantów. Te zapisy – twierdzi rząd w Warszawie – nie zostaną wdrożone. Zrealizowane mają być regulacje dotyczące polityki powrotów, zakazu instrumentalizacji migracji oraz tzw. rozporządzenie kryzysowe, umożliwiające stosowanie zaostrzonych procedur w przypadku nagłego zagrożenia lub masowego napływu migrantów.

Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana (PAP)

PAP DODANE 10.05.2026

Ponad pół miliona migrantów z Afryki czeka na przeprawę do Europy

Według greckiego ministra ds. migracji Atanasiosa Plewrisa, około 550 tys. migrantów i uchodźców czeka obecnie w Libii na możliwość przeprawy do Europy – podała w niedzielę niemiecka agencja DPA. 

Źródło: