Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao


SŁOWO W NACZYNIACH GLINIANYCH

MEDYTACJE NA WIELKI POST I TRIDUUM PASCHALNE

Dariusz Piórkowski SJ

ISBN: 978-83-7505-311-1

wyd.: WAM 2010




Spis treści
Wstęp 7
ŚRODA POPIELCOWA
Nie bądź aktorem, lecz sobą 13
CZWARTEK PO POPIELCU
Po co wierzyć? 18
PIĄTEK PO POPIELCU
Chcesz dobrze pościć? Naucz się świętować 25
SOBOTA PO POPIELCU
Wirus „doskonałości” 30
I NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU
Gdyby nie te dzikie zwierzęta 36
I TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, PONIEDZIAŁEK
Na Sądzie nie będzie wymówki 41
I TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, WTOREK
Warto czekać, aby żyć 45
I TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, ŚRODA
Znak upartego proroka 49
I TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, CZWARTEK
Tajemnica niewysłuchanych modlitw 54
I TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, PIĄTEK
Jak zdobyć bilet do nieba? 58
I TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, SOBOTA
Jesteśmy chodzącymi lustrami 64
II TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, NIEDZIELA
Ojciec wiary niełatwej 69
II TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, PONIEDZIAŁEK
Usta szeroko zamknięte 74
II TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, WTOREK
Wahnięcia moralnej wagi 79
II TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, ŚRODA
Garncarz lepi bez znużenia 86
II TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, CZWARTEK
Transplantacja pewna jak w banku 90
II TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, PIĄTEK
Te poplątane ludzkie relacje 95
II TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, SOBOTA
Dwie twarze w jednym człowieku 102
III TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, NIEDZIELA
Świątynia Ciała przetrwa 108
III TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, PONIEDZIAŁEK
Uwierz w prostotę Boga 114
III TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, WTOREK
Co z tym długiem? 119
III TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, ŚRODA
Żonglerka mądrością 124
UROCZYSTOŚĆ ŚW. JÓZEFA, MĘŻA MARYI, 19 MARCA
Zaginął, a odnalazł się. Trzeciego dnia 129
III TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, PIĄTEK
Na pustyni znajdziesz drogę 133
III TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, SOBOTA
W zwierciadle modlitwy 138
IV NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU
Umarli, a jednak żywi 144
IV TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, PONIEDZIAŁEK
Wszystko zostanie ocalone 151
IV TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, WTOREK
Symfonie życia 155
ZWIASTOWANIE PAŃSKIE
Co nas łączy z Bogiem? 160
IV TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, CZWARTEK
Na „duchowym” targowisku 166
IV TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, PIĄTEK
Czy wiem, czego pragnę? 173
IV TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, SOBOTA
Biblijny lider to nie Herkules 179
V NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU
Umierając przed śmiercią 183
V TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, PONIEDZIAŁEK
Wszyscy mają szansę 188
V TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, WTOREK
Węże na zamówienie 193
V TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, ŚRODA
W niekończącej się szkole Jezusa 198
V TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, CZWARTEK
Niewygodna cząstka Dobrej Nowiny 204
V TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, PIĄTEK
Niezwykłość zwyczajności 211
V TYDZIEŃ WIELKIEGO POSTU, SOBOTA
Zjednoczeni, by iść w świat 215
NIEDZIELA PALMOWA
Słuchając milczenia 220
WIELKI PONIEDZIAŁEK
Zapach miłości mierzi egoistę 226
WIELKI WTOREK
Wszyscy byliśmy w Wieczerniku 231
WIELKA ŚRODA
Kamień, o który się potykamy 239
TRIDUUM PASCHALNE
WIELKI CZWARTEK
Uczta dla smakoszy 244
WIELKI PIĄTEK
Kto przybił Chrystusa do krzyża? 253
WIGILIA PASCHALNA
Z Chrystusem u naszego boku 268

Wstęp

Życie ludzkie nabiera smaku, głębi i znaczenia dzięki umiejętności słuchania. Karl Rahner SJ pisał, że ta zdolność najbardziej określa duchowy rdzeń człowieka, otwierając go na Boga, bliźnich i słowo. Dlatego bycie słuchaczem nie zależy jedynie od fizycznego słuchu, wszak głuchoniemi nie słyszą, a jednak mogą słuchać.

Wszyscy przychodzimy na ten świat jako niemowy, nieporadnie wydobywając z siebie pierwsze dźwięki. Wprawdzie próbujemy wydusić z siebie słowo, ale natura niemiłosiernie krępuje nasze usta. Jednak od tej pozornej słabości zależy nasz dalszy osobowy wzrost. Ktoś inny musi przemówić, abyśmy mogli odkryć, kim tak naprawdę jesteśmy. Ludzkie słowo kształtuje nas od wewnątrz, stając się zarazem kompasem w świecie, który zrazu przeraża swoim ogromem. To dzięki zachęcie rodziców, bądź opiekunów, przełamujemy lęk i stajemy na własnych nogach. Następnie, poruszeni słowem, przechodzimy kolejne etapy naszej pielgrzymiej drogi.

Czy to nie dziwne, że na pozór zwykłe słowo nie tylko motywuje człowieka do działania, ale również wspiera go i dodaje mu sił? Dzieje się tak, ponieważ słowo w swej istocie nie jest jedynie zlepkiem liter i głosek czy nośnikiem znaczenia. Każde słowo (nawet użyte do złych celów) zawiera pierwiastek dobra, ponieważ przychodzi do nas z wieczności. A pośród widzialnych stworzeń mówi tylko człowiek — żywy obraz Boga. W ten sposób zdolność do słuchania, atrybut boskości, wiąże się nierozerwalnie ze słowem, znakiem nieskończoności.

Ponieważ życie każdego z nas jest nieustającą wędrówką, proces dojrzewania nie kończy się z chwilą osiągnięcia dorosłości. Na ziemi zawsze pozostajemy niemowlętami spragnionymi Słowa (także ludzkiego), chociaż często o tym zapominamy. Pismo św. mówi o tym wyraźnie. Święty Paweł podkreśla, że „wiara rodzi się ze słuchania” (Rz 10, 17). Powołanie to odpowiedź na usłyszane wezwanie (por. 1 Sm 3, 9). Zdaniem Jezusa, kochać Boga i bliźniego będą mogli tylko ci, którzy najpierw nauczą się uważnie słuchać (por. Mk 12, 29). Również Mądrość, bez której nie sposób dobrze żyć, woła do ludzi: „Pożądajcie słów moich, pragnijcie, a znajdziecie naukę” (Mdr 6, 11).

Jednakże Słowo Boga, jak sugeruje tytuł książki, przebywa w istotach podobnych do glinianych naczyń. Co to znaczy? Oczywiście, nawiązuję tutaj do fragmentu z Drugiego Listu do Koryntian, gdzie św. Paweł porównuje głosicieli Ewangelii (czyli wszystkich ochrzczonych) do tych, którzy „przechowują skarb w naczyniach glinianych” (2 Kor 4, 7). Na pierwszy rzut oka wydaje się, że św. Paweł akcentuje kruchość tych, którzy poszli za Chrystusem. Niewątpliwie. Jednakże w szerszym biblijnym kontekście ta metafora wyraża znacznie więcej.

Nieco wcześniej, w tym samym rozdziale, apostoł utożsamia Dobrą Nowinę, czyli poznanie Chrystusa, ze światłem, które jaśnieje w sercach wierzących. Natomiast obraz glinianych dzbanów to zapewne echo znanej historii z Księgi Sędziów (Sdz 7, 1-25). Oto Gedeon wyrusza na polecenie Boga na wojnę przeciwko Madianitom. W tym celu dowódca izraelski wyprawia 32 tys. wojowników, by zmierzyć się z 120-tysięczną armią nieprzyjaciela. Ale Jahwe, ku zdziwieniu Gedeona, każe zredukować liczbę żołnierzy do 300-osobowego oddziału. Ponieważ bitwa rozgrywa się pod osłoną nocy, każdy Izraelita w jednej ręce niesie gliniany dzban, w którym ukrywa zapaloną pochodnię, a w drugiej róg. Wojownicy, dochodząc po ciemku do obozu wroga, rozbijają dzbany, rozświetlają ciemności pochodniami i trąbią w rogi. Tym sprytnym zabiegiem Izraelici zaskakują Madianitów, przerażając ich łuną światła i przeraźliwym dźwiękiem w środku nocy, i odnoszą zwycięstwo. Święty Paweł, czyniąc aluzję do tej opowieści, twierdzi, że „narzędziem”, które powoduje pęknięcia w glinianych sercach wierzących, są napotykane przez nich przeciwności losu, prześladowania i inne niedogodności życiowe. Cierpienie sprawia, że światło i moc Chrystusa bardziej objawia się w chrześcijanach, by następnie przez owe szczeliny ujawnić się w świecie. Przyswojona przez uczniów Ewangelia pozwala im znosić cierpienie w sposób, który zadziwia niewierzących. To świadectwo staje się dla pogan znakiem obecności Boga w świecie ogarniętym mrokiem. Słabi i nieliczni chrześcijanie (jak Gedeon z 300 wojownikami), bez użycia przemocy i odwetu, pokonują siły zła, ponieważ są nosicielami boskiego Światła. Naśladują w tym Pana, który w ludzkim ciele „rozproszył ciemności śmierci”. Biorąc pod uwagę obecne czasy, trzeba jednak zaznaczyć, że owymi niewierzącymi nie są wyłącznie ludzie wrodzy chrześcijaństwu. Często należą do nich zobojętniali i letni uczniowie Chrystusa, którzy zapomnieli, jakie skarby i zobowiązania zostały złożone w ich sercach.

Bóg, wypowiadając Słowo, nie tylko podtrzymuje nas w istnieniu, lecz również kontynuuje dzieło stworzenia. Usłyszane i przyjęte słowo nieustannie nas stwarza i udoskonala. W tym celu Bóg zwraca się do nas, posługując się ludzkim słowem, zapisanym w Biblii. Nie przestaje również mówić w historii, w znakach czasu, w kulturze i sztuce, w ubogich i cierpiących, w wewnętrznych poruszeniach serca i uczuciach. Paradoksalnie taki jest najgłębszy sens słuchania Słowa Bożego zarówno w Wielkim Poście, jak i w pozostałych okresach roku liturgicznego. Pismo św. zostało nam podarowane jako drogowskaz pomagający rozpoznać Boga działającego w codzienności. Odpowiadając aktywnie na Boże apele, które płyną do nas z różnych źródeł, stajemy się lepszymi ludźmi i przekonującymi świadkami wiary.

Dlatego tytuł książki pośrednio nawiązuje do innego sugestywnego obrazu, tym razem z Księgi Jeremiasza. Bóg nazywa siebie garncarzem, a ludzi porównuje do gliny (Jr 18, 1-6), mając na myśli jej szczególną właściwość. Glina w rękach boskiego Twórcy poddaje się modelowaniu. Na szczęście nie jesteśmy z kamienia. Glinę, w przeciwieństwie do litej skały, można formować tylko z łagodnością i wyczuciem. Jeśli garncarzowi zabraknie tych cech, cała jego praca pójdzie na marne. Bóg zważa więc na delikatność „materiału”, z którym ma do czynienia. Jest wierny i cierpliwy, działając z wyrozumiałością i miłosierdziem. Słowo Boga znajduje upodobanie w skończonych istotach, które podatne są na zmianę i wewnętrzną transformację. Biblia dostrzega więc w człowieku paradoksalne napięcie. Jesteśmy gotowymi dzbanami, z których już promieniuje Boże światło, a zarazem gliną, naczyniami w trakcie procesu tworzenia, które podlegają ciągłym przeobrażeniom. Wszyscy znajdujemy się wciąż na kole Garncarza, a Jego Słowo (objawiające się na różne sposoby) jest ręką, która urabia nas na podobieństwo Chrystusa. Ta idea w pewnym sensie przenika wszystkie czytania Wielkiego Postu, czyniąc ten okres liturgiczny czasem nadziei i przemiany, a nie smutku i zwieszonej głowy. Ponieważ książka ta ukazuje się w roku poświęconym w Kościele kapłaństwu, chciałbym podzielić się pewną osobistą refleksją. Gdybym miał określić, jaka część mojego jezuickiego i kapłańskiego powołania jest dla mnie kluczowa i sprawia mi najwięcej radości, wskazałbym słuchanie i głoszenie Słowa. Tę misję przedłożyłbym nawet nad sakramentalną posługę, która, nawiasem mówiąc, także łączy się ze Słowem. Całkiem niedawno ze zdumieniem odkryłem, że według Ewangelii św. Marka Jezus powołał uczniów przede wszystkim po to, „aby Mu towarzyszyli” (Mk 3, 14). Zanim apostołowie zaczęli szerzyć Dobrą Nowinę i uzdrawiać chorych, najpierw mieli aktywnie przysłuchiwać się mowie Jezusa i przypatrywać się Jego działalności. Ta kolejność nie jest przypadkowa. Słuchanie Chrystusa poprzedza wszelkie inne działanie. To odkrycie spowodowało, że przestawiłem akcenty. Najpierw uczę się słuchać Słowa, a potem staram się je głosić w różnych formach. Zebrane tutaj rozważania na każdy dzień Wielkiego Postu i Triduum Paschalnego są właśnie świadectwem mojego nasłuchiwania Pana i Jego milczenia. Są próbą podzielenia się z braćmi i siostrami w wierze, w jaki sposób odczytuję Bożą mowę skierowaną do mnie w Tradycji, w ludzkiej mądrości, w relacjach, w wydarzeniach i w osobistej historii życia. Większość medytacji krąży wokół pytań, rozterek i zadziwień, które Słowo Boże wzbudziło w moim sercu. Są to pytania, na które nie zawsze znajduję odpowiedzi. Ale może na tym właśnie polega ich wartość, że pytania każą cierpliwie czekać na krzepiące słowo.

Pismo św. nie jest traktatem filozoficznym, ani nawet teologiczną rozprawą w dzisiejszym „naukowym” rozumieniu tego słowa. Głównym bohaterem Biblii jest oczywiście objawiający się Bóg, ale równie ważnymi postaciami są ludzie z krwi i kości, nieróżniący się wielce od nas, uwikłani w plątaninę uczuć, pełni pasji i pragnień, błądzący i upadający. To istoty działające, ulegające zmianom, pokusom i rozmaitym nastrojom, nieświadome własnych słabości, zranione i tęskniące, a równocześnie zdolne do heroicznych aktów. Z takimi partnerami Bóg prowadzi odwieczny dialog, pokazując im, jak i co wybierać, w którym kierunku zmierzać i kiedy zawrócić ze złej drogi.

Chociaż zebrane tutaj medytacje, opublikowane pierwotnie na „Mateuszu” w 2009 roku, powstały na kanwie wielkopostnych czytań mszalnych, jednakże często teksty liturgiczne stanowią jedynie punkt wyjścia. Opracowując te refleksje do wydania książkowego, w wielu miejscach naniosłem ważne poprawki, a także dodałem rozważania na Triduum Paschalne, aczkolwiek uważam, że książkę tę można czytać z pożytkiem także poza Wielkim Postem. Dotyczy ona bowiem spraw stale aktualnych w naszym życiu, nie tylko w czasie przygotowania do świąt Zmartwychwstania Chrystusa.

Dlatego książka ta może mieć różnych odbiorców. Najpierw skierowana jest ona do osób, które zamierzają owocniej przeżyć Wielki Post, otwierając się na światło płynące z codziennych czytań. Inspirację znajdą również ci, którzy pragną lepiej poznać siebie, spoglądając na swoje uczucia i postawy przez pryzmat Słowa Bożego. Rozważania przybliżają również bogactwo Tradycji, zwłaszcza niektórych ojców Kościoła i świętych. Każdy powrót do ich komentarzy odświeża umysł, poszerza horyzonty i pozwala przełamać utarte schematy. Korzyść odniosą również osoby, które słabo znają Pismo św., a chciałyby je lepiej poznać. W końcu, a raczej nade wszystko, poprzez lekturę rozważań chciałbym zachęcić czytelników do regularnego wsłuchiwania się w Słowa Pisma i Boga mówiącego w codzienności oraz do odnowienia w sobie zdolności słuchania, gdyż wielokrotnie przekonałem się, że warto to robić.

dalej >>

opr. aw/aw



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: Wielki Post dojrzewanie Triduum paschalne rozważania medytacje czytania mszalne
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W