Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao

Podróże i Pan Bóg

¬ródło: MeLADY

Ewelina Heine, Stefan Czerniecki

Ja po prostu mam bardzo dobrego Anioła Stróża

Ze Stefanem Czernieckim rozmawiała Ewelina Heine

Cieszę się ogromnie, że mogę z Panem przeprowadzić wywiad. Przygotowując się do rozmowy zaczęłam się zastanawiać jak to się stało, że został Pan podróżnikiem?

Ha-ha! (śmiech) Tak się zawsze zastanawiam, czy ja de facto mogę tak o sobie mówić. Czy mogę tak się tytułować?

Pisze Pan podróżnicze książki, prowadzi podróżniczy program w telewizji, tworzy podróżnicze teksty. Jest Pan byłym członkiem Alpinus Expedition Team. Wpłynął Pan na dziewicze, zakazane dla białego rejony górnej Orinoko. To chyba można Pana nazywać „podróżnikiem”?

Wie Pani… To, co tutaj Pani tak pięknie wymienia to raczej Pasja. Po pierwsze pasja poznania. Stąd te wyjazdy, ta chęć poznania tego, co nieco dalej. Po drugie pasja do pisania, do rozmawiania, dzielenia się (gadułą to jestem niezwykłym, gwarantuję to Pani – zresztą, zaraz się Pani przekona). Pasja do dzielenia się tym, co zobaczyłem, przeżyłem, dotknąłem, dzielenie się z innymi. Stąd te reportaże, stąd te programy, stąd te występy, z którymi jeżdżę po kraju. Ale czy to jest definicja bycia „podróżnikiem”? Sam nie jestem do końca przekonany. Współcześnie mamy bowiem naprawdę łatwiej, jeśli idzie o przemieszczanie się po naszej planecie. Dostęp do dziewiczych rejonów ziemi zatem naprawdę się przybliżył. Ziemia stała się jakby znacznie mniejsza. Podróżnikiem jest dziś zatem praktycznie każdy, kto wchodzi na pokład samolotu, czy dalekobieżnego autobusu. Zarzuca plecak i idzie. I proszę mnie dobrze zrozumieć – to nie jest tak, że ja to teraz będę deprecjonował. Że kiedyś to dopiero byli podróżnicy, a teraz to już każdy może być. Nie, nie! To, co ludzie robią ze sobą, jest fantastyczne! Naprawdę. Niech ludzie jeżdżą, niech łażą, niech zaglądają za kolejny meander rzeki. Niech idą za tą Pasją, która gdzieś im tam gra w ser duchu! Tylko, że - tak wracając do Pani pytania – ja sam nie jestem do końca pewien, czy to ja. Czy ja również jestem podróżnikiem. Choć pewnie tak. Osobiście bardziej lubię pojęcie „wędrowca”. Kogoś, kto idzie, staje, zamieszka u kogoś przez chwilę, porozmawia, poprzygląda się. Ma ze sobą plecak, namiot, ma więc gdzie spać.

Skoro zatem już się Pan przyznał do bycia podróżnikiem, to wrócę do pytania: jak nim zostać?

Hmmm… Chyba trzeba po prostu słuchać serca. Tego, co tam w duszy gra. Pani być może gra tam bycie matką. Komu innemu będzie grało bycie strażakiem. Jeszcze komu innemu: pielęgniarką. Ja pewien czas szukałem, co mi tam gra. Próbowałem, imałem się różnych zajęć. Ale cały czas próbowałem nasłuchiwać tego, co gra mi tam: w środku. W sercu. Zapyta Pani, jak to zrobić? Już odpowiadam. Są pewne sytuacje w życiu, choćby w dzieciństwie, na których samą tylko myśl, robi się nam tak ciepło na sercu, tak dobrze. Czynności, które sprawiały, że czuliśmy to „coś”. To wcale nie musiałby być rzeczy uznawane za obiektywnie przyjemne! To jest bardzo indywidualne. Wydaje mi się i mocno w to wierzę, że to jest właśnie ta Pasja. To, co zasiał w nas Dobry Ojciec. I teraz, w trackie życia, systematycznie podlewa to życiodajną konewką. My to po ludzku nazywamy „przypadkiem”. A ja już zdążyłem się nauczyć, że te istnieją, ale tylko w gramatyce. Bóg naprawdę pomaga człowiekowi w odnalezieniu tej jego Pasji. Tego „czegoś”, co sprawi, że poczuje, że robi coś z powołania, z serca. Będzie zsyłał ludzi, sytuacje, etc. I tylko od nas zależy, jak zareagujemy, kiedy odpowiemy. Sam nie jestem ciągle pewien, czy dobrze odszyfrowałem to wołanie. Wciąż pytam, spoglądając w górę. I muszę Pan się przyznać, że już sam fakt poszukiwania stanowi super ekscytującą przygodę. Esencję życia.

A jakie cechy osobowości pomagają w trakcie wypraw w nieznane?

Przede wszystkim wiele wiele cierpliwości. No i pokory. Skoro udajemy się w nieznane, trzeba nam się przygotować na… – no właśnie – … na nieznane (śmiech!) A tam naprawdę przydaje się w cierpliwość. Czasem taka aż do granic wytrzymałości. A pokora? Cóż… Z tą zawsze łatwiej. Gdy przyjedziemy do Indian napuszeni dumą białego człowieka, który przybywa z lepszego (w jego rozumieniu) świata. Który zna tyle i tyle języków, skończył tyle szkół i ma tyle pieniędzy, lepiej od razu zawrócić. Miejscowi szybko to wyczują. I nie będzie miło. Często przy tego typu pytaniach słyszę o odwadze. I pewnie kłamstwem byłoby stwierdzenie, że bez niech też można. Faktycznie, troszkę tej odwagi się przydaje. Mam jednak z tym spory problem, bo sam jestem naprawdę całkiem sporym tchórzem. I kiedy słyszę, że tylko odważni mogą podróżować, coś się we mnie buntuje. Bo sam pamiętam, ile to razy chciałem zawracać z pirogi, którą płynęliśmy w górę rzeki, do Indian. Ale jednak coś pchało. Coś pomagało wytrwać. Może to jest odpowiedź na to pytanie o odwagę?

Dlaczego Ameryka Południowa?

Jak Pani pewnie już zauważyła, jestem ekstrawertykiem. W trakcie rozmowy dużo gestykuluję, macham rekami, głośno mówię, śmieję się, itd. Jak jadę w Polsce ze znajomymi tramwajem, zdarza się, że po kilku chwilach słyszę od nich coś w stylu; „Stefan, dwa tony niżej, bo od kilku minut cały tramwaj cię słucha”. Kiedy natomiast pojechałem do Buenos Aires i robiłem dokładnie to samo,… nikt mnie nie zauważał. Nikt mnie nie uciszał. Byłem jak wśród swoich. Samym głośnych i rozgestykulowanych ekstrawertyków. Pomyślałem: „Ojej, to tak można?!”. I w pewien sposób się od tych ludzi, od tej mentalności uzależniłem. Tak się zaczęło. Potem były kolejne powroty, kolejne spotkania, kolejni ludzie. I wsiąkłem.

Jakie zagrożenia czekają na Europejczyka na tamtym kontynencie?

Nie widzę nazbyt wielkiej różnicy, jeśli idzie o zagrożenie. U nas w Polsce bywa, że dziennie zginie kilkanaście ludzi na drogach. Po kołami aut. A na takim llanos w południowej Wenezueli statystycznie jedna osoba bywa zabita przez anakondę. To oczywiście działa na ludzką wyobraźnię, chwytają to gazety. Ale czy to jest większe zagrożenie od tego, które czeka na nas tutaj w Europie? Nie wiem. Oczywiście, są choroby, są zwierząt, jest inna mentalność ludzi (do której idzie się z czasem przyzwyczaić). Są mafie. Tak narkotykowe, jak choćby porywające niczego nie świadomych gringos. To szerzące się zjawisko – zwłaszcza w Wenezueli oraz Boliwii. Ataki z bronią w honduraskim San Pedro Sula, czy wenezuelskim Caracas… Jest tego nieco. Chciałbym jednak możliwie odchodzić od takiego stawiania sprawy, gdy mówimy o podróżach, jak permanentne stawianie na piedestale zagrożeń. Owszem, dla przestrzegania, jak najbardziej. Ale nie czyńmy z tego jakiejś głównej osi narracji. Nie dajmy się zastraszyć. Bo nie warto. Możemy w ten sposób wiele stracić. Naprawdę. Zagrożenia są. Ale po to mamy mózg, aby się przed nimi możliwie uchronić, aby zminimalizować ryzyko wzięcia udziału np. w takim porwaniu, czy ataku z bronią. Tam naprawdę żyją ludzie. Tacy jak my.

W jednym z wywiadów, na pytanie jak udaje się Panu stawić czoła zagrożeniom napotykanym na swojej drodze, odpowiada Pan: "Ja po prostu mam bardzo dobrego Anioła Stróża". Jak to jest z tym Aniołem?

Oj, to jest temat rzeka… Miałem już nieco przygód w życiu. Większość na własne życzenie. Właściwie to była zapłata za lekkomyślność, ułańską fantazję, głupotę… Jak zwał, tak zwał. Ale sama Pani przyzna, że ganianie z patykiem za wężem (jak się potem okazało – jednym z najbardziej jadowitych na świecie) po selwie tylko po to, aby zrobić mu dobre zdjęcie… Wjeżdżanie rowerem do kamiennych, wydrążonych w litej skale tuneli (bez żadnego oświetlenia)… Wdrapywanie się na dzielnice biedy w chilijskim Viña del Mar… Oj, troszkę się tych rzeczy porobiło. I wcale nie jestem z nich jakoś wybitnie dumny. Ale dzięki tym sytuacjom poczułem, że jest ktoś, kto mnie cały czas jakoś pilnuje. Trzyma na takich jakby niewidzialnych szelkach. I wie Pani co? Z każdym rokiem nabieram przekonania, że to może być Anioł-Kobieta. Bo kto miałby tyle cierpliwości. No kto? (śmiech) A tak już zupełnie poważnie: to temat Aniołów Stróżów jest dla mnie bardzo bliski. Uwielbiam o nich rozpowiadać. Wmówiło się nam (niestety skutecznie), że Anioły to taka domena dzieci. Że do tego 7-8 roku życia wypada jeszcze się modlić do Anioła. A potem to już jakoś tak średnio. Szkoda! Wielka szkoda. Stąd między innymi moja dedykacja w drugiej książce „Cisza”. Właśnie Aniołowi Stróżowi.

Najpiękniejszy zakątek świata. Gdzie go szukać?

Najpiękniejszy, czy mój ulubiony? Ulubionych miejsc by się kilka znalazło. Patagonia, Ekwador, północny Laos, rodzime Podlasie… A, jeśli Pani pyta o ulubiony, to cóż… Kwestia gustu. Być może wychowania, pewnych wzorców piękna, kanonów wyssanych z mlekiem matki. Tak sobie myślę, że kobietom pewnie przypadnie do gustu malownicza meksykańska plaża na Półwyspie Jukatan z ruiną miasta Majów (Tulum) w tle, a panom być może srogie lodowce południowej ściany Dhaulagiri … Osobiście kocham góry. Więc przystaję przy tej drugiej wersji. Choć nad Dhaulagiri chyba wolę widok na bezchmurne Cerro Torre. Bez wątpienia najpiękniejszy szczyt , jaki miałem okazję widzieć. Coś wprost przecudnego!

Jak mówi przysłowie: ”Cudze chwalicie, a swego nie znacie”. A gdzie w Polsce jest miejsce, za które oddałby Pan wszystkie skarby świata (no poza tym najpiękniejszym zakątkiem)?

Ha! I tu mnie Pani ma. Mam bardzo duży sentyment do polskiej wsi. Być może dlatego, ze wychowałem się w mieście i te coroczne wypady na podlaską wieś jakoś tak mi utkwiły w pamięci, że po dziś dzień, jeśli nie spędzę choćby kilku dni w namiocie na Podlasiu, czuję, jakbym w danym roku stracił coś niezwykle cennego. Jeśli dobrze liczę, w moich 31 latach, jakie do tej pory Pan Bóg dał mi spędzić na tym świecie tylko jeden rok była takim „niekompletnym”. Tak, zdecydowanie. Podlasie to jest to. No i, rzecz jasna, najpiękniejsza na świecie górska szkatułka: czyli Tatry. Jak Pani widzi, nie jestem nazbyt oryginalny.

Jest Pan autorem kilku książek i wielu publikacji w prasie. W jaki sposób udaje się to Panu połączyć z częstymi wyjazdami?

W bardzo prosty sposób. Książki oraz reportaże po części powstają już na miejscu, w trakcie wyprawy. Mam taki zwyczaj, że podczas wyjazdów zabieram taki zdezelowany zeszycik. I każdego dnia, choćby nie wiem, co się działo, choćbym nie wiem, jak bardzo był zmęczony, siadam i zapisuję najważniejsze historie, jakie wydarzyły się danego dnia. Spotkania, rozmowy, usłyszane legendy, ciekawostki. Mam bowiem świadomość, że jutro mogą być kolejne i o tych poprzednich już nie będę pamiętał. A byłoby żal. Stąd ten kajecik. Z każdego takiego wyjazdu wracam więc z takim jakby prototypem książki. Potem jest już dużo łatwiej pisać.

„Podróże kształcą”. Czego uczy się człowiek podczas wypraw w nieznane?

Przede wszystkim odpowiedzialności. Za siebie, za drugą osobę. Za podejmowane decyzję. W takiej dżungli, czy w górach często namacalnie czujemy konsekwencje naszych, wcześniej podjętych wyborów. To naprawdę wiele uczy. Najlepsze jest to, że nie możemy mieć potem do nikogo pretensji. (śmiech). Poza tym takie wyjazdy to z reguły sporo ciszy. Na łodzi, w namiocie, w hamaku. Bo ileż można gadać z partnerem tułaczki, gdy już wszystkie tematy dawno zostały przegadane, a przewodnik nie ma akurat ochoty się odzywać? Wówczas jest czas na te najcenniejsze rozmowy. Z Panem Bogiem. Długie, często nie kończące się dysputy. Dopiero tam, daleko. Na łodzi, czy w śpiworze. Niezwykle cenny czas.

Jest Pan inspiracją dla wielu młodych ludzi żądnych przygód. O czym powinny pamiętać osoby wyruszające w podróż do miejsc o odmiennej kulturze?

Pokora, pokora i jeszcze raz pokora. To, co mówiłem już wcześniej. Niekoniecznie musimy być najmądrzejsi. Niekoniecznie musimy wszystko najlepiej wiedzieć. Czasem warto dać dojść do głosu innym. Posłuchać. To ostatnie przychodzi z trudnością zwłaszcza mi… (śmiech).

Bardzo często w publikacjach używa Pan określenia „Szef na Górze”. Za co może Pan podziękować Bogu?

Oj, obawiam się, że na takie pytanie, musiałaby Pani poświęcić kilka ładnych stron magazynu. To zbyt szeroki temat. Dziękować naprawdę mam za co. No, wprost za niewyobrażalnie wiele rzeczy. Od Rodziny, zdrowia i faktu, że mnie postawił, gdzie mnie postawił. Przez Przyjaciół, przez tę Pasję, jaką dał, przez wspaniałość świata, w jakim mnie postawił, czasów, w jakich przyszło mi zyć. Po to Jego ojcowskie prowadzenie. Cały czas. Nawet, jak skręcę, gdzie nie powinienem to On cierpliwie czeka. Niesamowity jest. Naprawdę. Jest za co dziękować.

A za co jest Pan wdzięczny ludziom?

Za to, że są. Za ich uśmiech. Za trudne pytania. Za słowa prawy, czasem niewygodnej. Za mądrość, której czasem zabraknie. Za zawracanie mnie ze złej drogi. Za pomocną dłoń. Za ten szczery i pełen pokoju wzrok. Za piękno – także to zewnętrze. Za dobry nastrój. Za tyle przegadanych i poświęconych godzin. Za wychowanie i Miłość (to zwłaszcza Rodzicom). Oj, dużo tego, dużo… A, bym zapomniał! Co chyba najważniejsze w moim przypadku – za wielką cierpliwość wobec mojej osoby. No jest dopiero sztuka.

Dziękuję serdecznie!

Dziękuję!

"MeLADY" nr 2/2015

opr. ac/ac


 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: wiara wdzięczność Bóg podróże Anioł Stróż ludzie Stefan Czerniecki
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W