Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao


BIBLIA ARAMEJSKA

Targum Neofiti 1
Księga Rodzaju

Rozdział 1

Tom 1

Przekład i opracowanie: Mirosław Stanisław Wróbel
Wydawnictwo Gaudium Lublin 2014
ISBN 978-83-7548-182-2



Targum Neofiti 1 Księga Rodzaju: Rozdział I

    Od początku w mądrości63 Syn Pana64 udoskonalił niebo i ziemię.

    A ziemia była pusta65 i bezkształtna, niezamieszkana przez człowieka66 i zwierzęta, pozbawiona roślin uprawnych i drzew. Ciemność rozciągała się nad powierzchnią otchłani, a duch miłości od Pana powiewał nad powierzchnią wód.

    I Słowo Pana67 powiedziało: „Niech stanie się światłość”, i stała się światłość według zarządzenia Jego Słowa.

    I było widoczne przed Panem68, że światłość była dobra. Słowo Pana oddzieliło światłość od ciemności.

    I Słowo Pana nazwało światłość dniem69, a ciemność nazwało nocą. I był wieczór, i był poranek: w porządku dzieła stworzenia dzień pierwszy.

    A Słowo Pana powiedziało: „Niech powstanie sklepienie w środku wód i niech oddziela wody niższe od wód wyższych”.

    I Pan stworzył70 sklepienie, i oddzielił wody, które były pod sklepieniem, od wód, które były ponad sklepieniem. I tak stało się według Jego Słowa.

    Słowo Pana nazwało sklepienie niebem. I był wieczór, i był poranek: w porządku dzieła stworzenia dzień drugi.

    I Słowo Pana rzekło: „Niech wody pod niebem zbiorą się razem w jedno miejsce i niech ukaże się suchy ląd”. I tak stało się według Jego Słowa.

    A Słowo Pana nazwało suchy ląd ziemią, a zbiorowiska wód nazwało morzami. I ukazało się przed Panem, że było to piękne i właściwe71.

    I Słowo Pana rzekło: „Niech ziemia wyda trawę zieloną, która przynosi nasienie, drzewo owocowe rodzące owoc według swego rodzaju, którego pędy są na ziemi. I tak stało się według Jego Słowa.

    I ziemia wydała trawę zieloną, która przynosi nasienie według swego rodzaju, i drzewo owocowe rodzące owoc, którego pędy są z niego według jego gatunku. I ukazało się przed Panem, że było to piękne i właściwe.

    I był wieczór, i był poranek: w porządku dzieła stworzenia dzień trzeci.

    A Pan rzekł: „Niech staną się światła na sklepieniu nieba, aby oddzielały dzień od nocy, i niech służą one jako znaki i [święte] pory, aby fazy księżyca i miesiące mogły być przez nie uświęcone.

    Niech one jaśnieją na sklepieniu nieba, aby oświecać ziemię”. I stało się według Jego Słowa.

    I Słowo Pana stworzyło dwa duże światła: większe światło, aby rządziło w dzień, i mniejsze światło, aby rządziło w nocy, oraz układ gwiazd72.

    I Chwała Pana umieściła je73 na sklepieniu nieba, aby świeciły nad ziemią

    i aby rządziły w dzień i w nocy oraz oddzielały światłość od ciemności. I ukazało się przed Panem, że było to piękne i właściwe.

    I był wieczór, i był poranek: w porządku dzieła stworzenia dzień czwarty.

    A Słowo Pana rzekło: „Niech wody zaroją się od istot żywych, a ptaki niech latają ponad ziemią, w powietrzu, wzdłuż sklepienia nieba”.

    I Pan stworzył dwa wielkie potwory i wszelkiego rodzaju istoty żywe pełzające, którymi zaroiły się wody według ich gatunku, oraz wszelkie ptactwo latające według jego gatunku. I ukazało się przed Panem, że było to piękne i właściwe.

    I Słowo Pana pobłogosławiło ich, mówiąc: „Bądźcie mocni74 i rozmnażajcie się, i zapełnijcie wody w morzach, a ptaki niech się rozmnażają ponad ziemią”.

    I był wieczór, i był poranek: w porządku dzieła stworzenia dzień piąty.

    I Słowo Pana powiedziało: „Niech ziemia wyda żywe stworzenia według ich rodzajów: bydło, zwierzęta pełzające i dzikie zwierzęta ziemi według ich rodzajów”. I stało się tak według Jego Słowa.

    I Słowo Pana stworzyło dzikie zwierzęta ziemi według ich rodzajów i bydło według ich rodzajów, i wszystkie pełzające zwierzęta ziemi według ich rodzajów. I ukazało się przed Panem, że było to piękne i właściwe.

    I Pan rzekł: „Stwórzmy człowieka na Nasze podobieństwo, podobnego Nam75. Niech panuje nad rybami morza i nad ptakami nieba, i nad bydłem, i nad ziemią, i nad wszelkim zwierzęciem pełzającym po ziemi”.

    I Słowo Pana stworzyło człowieka na swój obraz; na obraz Pana stworzyło go: stworzyło mężczyznę i jego towarzyszkę [życia]76.

    I Chwała Pana pobłogosławiła ich, a Słowo Pana rzekło do nich: „Bądźcie mocni i rozmnażajcie się, napełniajcie ziemię i czyńcie ją sobie poddaną. I panujcie nad rybami morza i nad ptakami nieba, i nad wszelkim dzikim zwierzęciem, które pełza po ziemi”.

    I Chwała Pana rzekła: „Oto daję wam wszelką roślinę, która przynosi nasienie na powierzchni całej ziemi, oraz wszelkie drzewo, które ma owoc w sobie; drzewo rodzące nasienie daję je dla was jako pożywienie.

    A dla wszelkiego dzikiego zwierzęcia ziemi i dla wszystkich ptaków nieba, i dla wszelkiego zwierzęcia pełzającego po ziemi, które ma w sobie oddech życia, daję rośliny jako pokarm”. I tak stało się według Jego Słowa.

    I wszystko, co uczyniło, zostało ukazane przed Panem, a było to bardzo piękne i właściwe. I był wieczór, i był poranek: w porządku dzieła stworzenia dzień szósty.


Przypisy:

63 „Od początku w mądrości”: W stworzeniu świata ma swój udział mądrość. Idea ta spotykana jest w tekstach biblijnych (Ps 104,24; Prz 3,19; 8,22; Mdr 9,9). Możliwe jest także tłumaczenie „z mądrością”. Tradycja rabiniczna utożsamia mądrość z Torą, podkreślając, że świat został stworzony przez Torę (Genesis Rabbah 1,1.4).

64 „Syn Pana”: W tekście Targumu Neofiti występuje wyrażenie „Syn Pana”. Tradycja chrześcijańska podkreśla, że w stworzeniu świata miał udział Logos utożsamiony z Jezusem Chrystusem – Synem Bożym (J 1,1-3). Termin „Pan” jest zwykle w Targumie Neofiti tłumaczeniem hebrajskiego określenia Boga „Elohim”.

65 Zob. Jr 4,23.25; 33,10; 2 Ezd 6,39.

66 Lit.: „Przez syna człowieczego”.

67 „Słowo Pana”: „Memra” to rzeczownik odczasownikowy, który oznacza „Słowo” związane z aktem stwórczym i zbawczym Boga. Targum Neofiti podkreśla, że jest to Słowo stwarzające, objawiające i zbawiające. Choć w tradycji targumicznej termin ten nie stanowi odrębnej hipostazy Boga, to jednak ma atrybuty osobowe, takie jak: Mądrość, Duch, Chwała. A zatem jest istotną ideą przygotowującą drogę Janowej prezentacji Jezusa w Prologu jako Słowa (J 1,1-18).

68 „I było widoczne przed Panem”: Wyrażenie to jest typową targumiczną konstrukcją użytą po to, aby nie uczynić z Boga podmiotu akcji w odniesieniu do stworzenia. Zob. Targum Neofiti Wj 3,7; Pwt 11,12.

69 Lit.: „Czas dnia” w opozycji do czasu nocy i w odróżnieniu od terminu „dzień”, który liczy 24 godziny.

70 „I Pan stworzył”: W Biblii Hebrajskiej występuje termin „uczynił”.

71 „Piękne i właściwe”: Targumiczne tłumaczenie tekstu Biblii Hebrajskiej „to było dobre”. Zob. Rdz 1,12.18.21.25.31. Wyjątek stanowi tylko Targum Neofiti Rdz 1,4, gdzie tekst hebrajski pozostaje niezmieniony.

72 „Układ gwiazd”: W Biblii Hebrajskiej występuje termin „gwiazdy”.

73 „I Chwała Pana umieściła je”: W Biblii Hebrajskiej występuje sformułowanie „Bóg umieścił je”. Tekst targumiczny wskazuje na „Chwałę Pana”, która obok „Słowa (Memra) Pana” ma udział w stworzeniu świata. Zob. Targum Neofiti Rdz 1,28.29; 2,3.

74 „Bądźcie mocni”: Zob. też Targum Neofiti Rdz 8,17; 9,1.7; 26,22; 35,11; 47,27; 49,22.

75 „Na Nasze podobieństwo, podobnego Nam”: Tłumaczenie hebrajskiego wyrażenia „na Nasz obraz i podobieństwo”. Tekst targumiczny unika w odniesieniu do Boga terminu „obraz”. Zob. Targum Neofiti Rdz 1,27; 9,6.

76 „Jego towarzyszkę [życia]”: Tłumaczenie targumiczne postrzega kobietę jako komplementarną partnerkę dla mężczyzny. Zob. Targum Neofiti Rdz 2,18.20; 35,9.

Spis treści
Słowo abp. Henryka Muszyńskiego, Prymasa Seniora9
Słowo bp. Mieczysława Cisły, Przewodniczącego Komitetu Konferencji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem15
Słowo Michaela Schudricha, naczelnego rabina Polski19
The Word of Michael Schudrich, Chief Rabbi of Poland20
Przedmowa21
Wstęp23
Wprowadzenie29
I. Pochodzenie i wiek Targumów Pięcioksięgu32
II. Historia Targumu Neofiti 138
III. Tekst Targumu Neofiti 140
IV. Teologia Targumu Neofiti 145
V. Znaczenie Targumu Neofiti 149
Targum Neofiti 1 Księga Rodzaju:
Rozdział 1Rozdział 2Rozdział 3
53
Bibliografia301
Indeksy321

opr. mg/mg



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: Żydzi Judaizm Pismo Święte obraz chwała Boża mądrość Boża podobieństwo biblistyka język aramejski Księga Rodzaju stworzenie świata Biblia Aramejska Targumy Targum Neofiti 1
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W