Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao


Praca zbiorowa

SZTUKA KIEROWNICTWA DUCHOWEGO

Poradnik

ISBN: 978-83-7318-859-4

wyd.: WAM 2007




Spis treści
Wprowadzenie - Józef Augustyn SJ2
Słowo Biskupa - bp Wiktor Skworc3
DROGA DO SERCA CZŁOWIEKA - Jacek Prusak SJ4
I. TEOLOGIA KIEROWNICTWA DUCHOWEGO
Joseph Stierli SJ
SZTUKA KIEROWNICTWA DUCHOWEGO5
Kierownictwo dokonuje się w Kościele25
Wybór drogi życiowej i rozeznawanie duchów32
Jacąues Guillet SJ
JEZUS TOWARZYSZĄCY I KTÓREMU TOWARZYSZONO39
Inny towarzyszący: Duch Święty45
Józef Augustyn SJ
Wypowiedzenie siebie47
Joseph-Marie Perrin OP
Tylko Bóg jest Ojcem59
Całkowita bezinteresowność68
Troska o serce i życie68
Jacek Bolewski SJ
TEOLOGICZNE ASPEKTY KIEROWNICTWA DUCHOWEGO71
Być kierowanym - stawać się kierownikiem72
Bezpośredniość Boga-w pośrednictwie75
Kierownictwo (pośrednictwo) w Duchu Jezusa77
Modlitwa otwierająca na Ducha Jezusa79
Marek Blaza SJ
KIEROWNICTWO DUCHOWE W TRADYCJI PRAWOSŁAWNEJ83
Geneza kierownictwa duchowego na Wschodzie84
Cel, rola i znaczenie kierownictwa duchowego89
Claude Filipo SJ
TOWARZYSZENIE DUCHOWE W TRADYCJI KOŚCIOŁA95
Tradycja kościelna96
Ks. Jerzy Misiurek
KIEROWNICTWO DUCHOWE W FORMACYJNYCH DOKUMENTACH STOLICY APOSTOLSKIEJ101
Potrzeba kierownictwa duchowego101
W różnych stanach życia w Kościele104
Fundament owocności pracy apostolskiej105
Zadania kierownika duchowego 107
II. KIEROWNICTWO DUCHOWE W HISTORII DUCHOWOŚCI
Ryszard Machnik SJ
Z HISTORII KIEROWNICTWA DUCHOWEGO113
Kierownictwo duchowe w Kościele wschodnim114
Kierownictwo duchowe w Kościele zachodnim117
Złota epoka kierownictwa118
Skutek tendencji oświeceniowych119
Głębsza perspektywa kierownictwa121
Kierownictwo duchowe w czasach przełomu122
Kierownictwo duchowe misją Kościoła127
Jean Danielou SJ
KIEROWNICTWO DUCHOWE W TRADYCJI STAROŻYTNEJ131
Praktyka kierownictwa135
Nauki duchowne138
Przystosowanie139
Ks. Józef Naumowicz
KIEROWNICTWO DUCHOWE W TRADYCJI MONASTYCZNEJ143
Ojcowska łagodność i modlitwa za ucznia148
W pierwszych wspólnotach149
Ks. Józef Naumowicz
IDEAŁY I UPADKI OJCA DUCHOWEGO WEDŁUG JANA KASJANA153
Trzy źródła „wiedzy duchowej”153
Uczyć rozwagi i umacniać w walce156
Błędy ojca157
Simon Decloux SJ
KIEROWNICTWO DUCHOWE W ŻYCIU ŚW. IGNACEGO LOYOLI163
Punkt wyjścia towarzyszenia: wymiar ludzki164
Wrażliwość na Boga i jej uwarunkowania165
Znaczenie modlitwy przedłużonej 166
Dynamika pragnień i rola rozeznawania167
Pokuta i przywiązanie do Jezusa168
Skrupuły i absolutne zawierzenie Bogu170
Rola pośrednictwa Kościoła172
Dyspozycyjność względem Boga w konkretach życia174
Mieczysław Bednarz SJ
KIEROWNICTWO DUCHOWE W ŻYCIU ŚW. IGNACEGO LOYOLI
IW JEGO PRACY APOSTOLSKIEJ177
Tomasz Śpidlik SJ
KIEROWNICTWO DUCHOWE WEDŁUG ŚW. IGNACEGO LOYOLI187
Rozeznanie duchowe192
Marek Sokołowski SJ
JEZUICKA PRAKTYKA KIEROWNICTWA DUCHOWEGO
NA PRZYKŁADZIE KLAUDIUSZA LA COLOMBIERE'A201
Początki działalności duszpasterskiej 201
Klaudiusz La Colombiere: zadania i cele jego kierownictwa duchowego 206
Andrzej Ruszała OCD
KIEROWNICTWO DUCHOWE WEDŁUG ŚW. JANA OD KRZYŻA213
Św. Jan od Krzyża jako kierownik duchowy214
Przymioty kierownika duchowego według Św. Jana od Krzyża216
Sanjuanistyczna „metoda” kierownictwa duchowego219
Wacław Grzybowski
KIEROWNICTWO DUCHOWE W PISMACH TOMASZA MERTONA223
„Zrodziłem Cię jak rosę" - duchowe przewodnictwo
„bez słów” i „słowo zbawienia”224
Zagrożenia i pokój wewnętrzny229
III. KIEROWNICTWO DUCHOWE A ROZWÓJ DUCHOWY
Ks. Dariusz Jastrząb
KIEROWNICTWO DUCHOWE I OSOBISTY ROZWÓJ235
„Uprawa” intelektu239
Imperatyw miłości242
Maurice Giuliani SJ
KIEROWNICTWO I MODLITWA247
Czas, w którym Bóg się objawia248
Ks. Tadeusz Huk
KIEROWNICTWO DUCHOWE A UZDROWIENIE WEWNĘTRZNE253
Główne źródła zranień dzisiejszego człowieka254
Wcielenie wyrazem uzdrawiającej miłości Boga255
Właściwie rozumiane kierownictwo duchowe
a uzdrawianie ludzkich zranień256
Postawa kierownika duchowego257
Problemy pojawiające się w uzdrawiającym dialogu towarzyszenia
Przebieg procesu uzdrawiania w relacji penitentów260
Owoce uzdrowienia262
Abp Andre Vingt-Trois
KIEROWNICTWO DUCHOWE I SAKRAMENT POJEDNANIA265
„Zdejmij sandały z twoich nóg.”266
„Uznaję nieprawość moją.”267
Wojciech Giertych OP
FORMACJA SUMIENIA W KIEROWNICTWIE DUCHOWYM271
Francois Charmot SJ
ROZEZNAWANIE DUCHOWE I KIEROWNICTWO DUCHOWE281
Obojętność284
Dar z siebie286
Maurice Giuliani SJ
NATCHNIENIA DUCHOWE289
Doświadczenie Ignacego290
Wewnętrzne odczucia291
Rozeznawać znaczenie293
Szukać potwierdzenia296
Bernard Mendiboure SJ
Pocieszenie duchowe oddala się od nas z powodu naszych win302
„Żeby nas wypróbować, na ile nas stać bez pocieszeń i wielkich łask”304
Prawdziwa próba305
„Żeby dać nam poznać, iż wszystkoi jest darem i łaską308
Transformacja strapienia309
Tomasz Oleniacz SJ
REGUŁY ROZEZNAWANIA DUCHOWEGO A KIEROWNICTWO
Strapienie316
Tadeusz Hajduk SJ
POMOC KIEROWNICTWA DUCHOWEGO W PODEJMOWANIU DECYZJI321
Poznawanie woli Bożej podstawą podejmowanych decyzji322
Trudności w poznawaniu woli Bożej322
Bóg objawia swoją wolę zarówno zewnętrznie, jak i wewnętrznie323
Kierownictwo duchowe jako pomoc osobom szukającym woli Bożej325
Kierownictwo duchowe współpracą z Duchem Świętym327
IV. KIEROWNICTWO DUCHOWE A PSYCHOLOGIA
Krzysztof Dyrek SJ
PSYCHOLOGICZNE ZAŁOŻENIA KIEROWNICTWA DUCHOWEGO333
W trosce o wszystkie wymiary człowieczeństwa333
Modele antropologiczne335
Bagaż wewnętrznych doświadczeń339
Ks. Zdzisław Kroplewski
KIEROWNICTWO DUCHOWE A PSYCHOTERAPIA347
Podstawowe rozróżnienia: kierownictwo duchowe, psychoterapia347
Kiedy psychoterapia jest potrzebna kierownictwu duchowemu?350
Kiedy psychoterapia może przeszkadzać kierownictwu duchowemu? 353
Danuta Bomba
UCZUCIA W KIEROWNICTWIE DUCHOWYM357
Znaczenie celowej pracy nad uczuciami357
Trudności w radzeniu sobie z uczuciami359
Potrzeba porządkowania uczuć w kierownictwie duchowym362
Proces porządkowania uczuć w kierownictwie duchowym362
Znaczenie ustawicznej pracy nad własnymi uczuciami 369
Znaczenie dojrzałości uczuciowej kierownika duchowego370
Stanisław Morgalla SJ
PSYCHOLOGICZNE EMOCJE CZY NATCHNIENIA DUCHOWE
W KIEROWNICTWIE DUCHOWYM?371
Meandry doświadczenia religijnego: co zobaczyła i usłyszała Maria Magdalena?372
Eros - subiektywność doświadczenia religijnego 372
Logos - obiektywność doświadczenia religijnego374
Agape - chrześcijański realizm375
Manowce doświadczenia religijnego: dlaczego szukacie żywego wśród umarłych? 376
Gdy podmiot wchłania Przedmiot377
Gdy Przedmiot wchłania podmiot377
Gdy podmiot i Przedmiot nie komunikują się ze sobą378
Gdy nie ma żadnej dialektyki 379
Jose Garcia-Monge SJ
DIALOG DUCHOWY I TERAPIA381
Dystans wobec tradycyjnych form kierownictwa duchowego381
Terapia, poradnictwo psychologiczne a kierownictwo duchowe384
Wyjaśnianie388
Mieczysław Kożuch SJ
RELACJE W KIEROWNICTWIE DUCHOWYM WYBRANE
Cele kierownictwa duchowego391
Relacja pomiędzy kierownikiem duchowym a osobą prowadzoną395
Janet K. Ruffing RSM
OPÓR PSYCHOLOGICZNY W KIEROWNICTWIE DUCHOWYM401
Opór w kierownictwie duchowym403
Opór przed doświadczeniem duchowym404
Opór przed bliskością z Bogiem i modlitwą405
Opór wobec kierownika duchowego lub kierownictwa duchowego407
Opór ze strony kierownika duchowego408
Sugestie pomocne do pracy z oporem411
O czym warto pamiętać412
Opór o łagodnym i umiarkowanym nasileniu413
Jacek Prusak SJ
STRAPIENIE I POCIESZENIE. JAK KIEROWAĆ SIĘ UCZUCIAMI W ŻYCIU DUCHOWYM?415
Uczucia uporządkowane i nieuporządkowane418
Aleksander Jacyniak SJ
LUDZKIE KRYZYSY A KIEROWNICTWO DUCHOWE423
Kryzys na kartach Biblii424
Bogusław Szpakowski SAC
SKRUPUŁY, LĘKI I DEPRESJA. CHOROBY DUSZY W KIEROWNICTWIE DUCHOWYM433
Kluczowe słowa - zaburzenie psychiczne434
Wyrazista rola i metoda pomocy438
Zaburzenia psychiczne a duchowe oczyszczenie439
Zaburzenia nastroju - depresja445
Kazimierz Trojan SJ
KIEROWNICTWO OSÓB HISTERYCZNYCH ORAZ OBSESYJNO-KOMPULSYWNYCH449
Opis osoby o reakcjach histerycznych450
Cechy charakterystyczne osób o reakcjach obsesyjno-kompulsywnych454
Ks. Marek Dziewiecki
PROBLEMATYKA SEKSUALNA W KIEROWNICTWIE
Miłość i odpowiedzialność462
Kształtowanie prawego sumienia464
Odpowiedzialne budowanie więzi 466
Jacek Prusak SJ
KIEROWNICTWO DUCHOWE W SYTUACJACH
Fenomeny mistyczne470
Pacjenci czy święci?477
Teologiczne kryteria oceny zjawisk nadzwyczajnych478
V. KIEROWNICTWO DUCHOWE W PRAKTYCE
Józef Augustyn SJ
KAPŁAN A KIEROWNICTWO DUCHOWE483
Osobiste doświadczenie duchowe484
Potrzeba subtelności psychologicznej kierownika duchowego486
Co daje kierownictwo duchowe?487
Kierownictwo duchowe w życiu parafialnym489
Sakrament pojednania a kierownictwo duchowe490
Przygotowanie kapłanów do kierownictwa duchowego491
Krzysztof Wons SDS
KIEROWNICTWO DUCHOWE KSIĘŻY495
Dynamika otwierania się na pomoc498
Rozczarowanie i pokusa izolacji499
Kapłańskie serce chce być wysłuchane499
Uznać, że potrzebuję pomocy501
Towarzyszenie duchowe, czyli dynamika słuchania502
Słuchanie, które uczy słuchania503
Słuchanie aż do pałania serca504
Ks. Krzysztof Grzywocz
KIEROWNICTWO DUCHOWE KLERYKÓW I KAPŁANÓW507
Przezroczyste człowieczeństwo509
Duchowny-świadek wiary510
Pobożny erudyta-kontra współczesnej gnozie512
Aneta Kołodziejczyk SSpS
KIEROWNICTWO DUCHOWE SIÓSTR ZAKONNYCH515
Specyfika życia konsekrowanego sióstr zakonnych516
Rysy psychiki i osobowości kobiecej 517
Dojrzewanie kapłana do kierownictwa duchowego sióstr522
Ks. Mirosław Cholewa
TOWARZYSZENIE DUCHOWE W PARAFII525
Duszpasterstwo masowe i indywidualne526
W poszukiwaniu kierownika duchowego527
Kilka uwag dotyczących towarzyszenia duchowego w parafii530
Wojciech Jędrzejewski OP
O KIEROWNICTWIE DUCHOWYM MŁODZIEŻY533
Kłopoty z ojcostwem533
Lucyna Słup
WIDZIANE OCZYMA ŻONY. O KIEROWNICTWIE DUCHOWYM
„Opuścić ojca i matkę"543
Ks. Marek Dziewiecki
KIEROWNICTWO DUCHOWE NARZECZONYCH I MAŁŻONKÓW549
Wypływanie na głębię duchowości i więzi z Bogiem550
Wypływanie na głębię miłości małżeńskiej i rodzicielskiej 551
Wypływanie na głębię czystości małżeńskiej 554
Miłość małżeńska w sytuacjach skrajnych556
Wypływanie na głębię życia wspólnotowego557
Stanisław Łucarz SJ
KIEROWNICTWO DUCHOWE LUDZI CHORYCH559
W stanie choroby559
Jedno kierownictwo duchowe - zdrowych i chorych560
Kierownictwo duchowe w szpitalu561
Kierownictwo duchowe przewlekle chorych563
Tadeusz Hajduk SJ
KIEROWNICTWO DUCHOWE W CZASIE ODPRAWIANIA REKOLEKCJI569
Poradnictwo duchowe w rekolekcjach parafialnych570
Poradnictwo duchowe w rekolekcjach zakonnych,570
Kierownictwo duchowe w rekolekcjach570
z indywidualnym prowadzeniem572
Kierownictwo duchowe w rekolekcjach ignacjańskich indywidualnych574
Kierownictwo duchowe w życiu codziennym575
VI. STAWANIE SIĘ KIEROWNIKIEM DUCHOWYM
Ks. Krzysztof Grzywocz
SŁUCHANIE W KIEROWNICTWIE DUCHOWYM 579
Słuchanie czy przesłuchanie?579
Słuchanie Boga580
Słuchaj bliźniego swego jak siebie samego581
Ks. Krzysztof Grzywocz
WSPÓŁCZUCIE W KIEROWNICTWIE DUCHOWYM587
Współczująca miłość591
Dwa obrazy współczucia593
Stanisław Morgalla SJ
SUPERWIZJA POSŁUGI KIEROWNICTWA DUCHOWEGO597
Dlaczego superwizja kierownictwa duchowego?598
Jaki jest cel superwizji?599
Jakie są założenia superwizji?600
Co jest przedmiotem superwizji?601
Czy nie za dużo tu psychologii?602
Komu jest potrzebna superwizja?603
Na czym ma polegać taka superwizja?604
Czym grozi unikanie superwizji?605
Superwizja grupowa czy indywidualna?605
Jean Laplace SJ
FORMACJA KIEROWNIKA DUCHOWEGO607
Wiedza607
W ograniczonym zakresie612
Uległość Duchowi Świętemu614
Stanisław Łucarz SJ
JAK USTRZEC SIĘ BŁĘDÓW W KIEROWNICTWIE DUCHOWYM?621
Ks. Andrzej Santorski
Z PRAKTYKI KIEROWNICTWA DUCHOWEGO629
Ks. Tomasz Trzaskawka
BIBLIOGRAFIA NA TEMAT KIEROWNICTWA DUCHOWEGO 1950-2005635

WPROWADZENIE

Prawdziwy kierownik nigdy nie może otrząsnąć się z zadziwienia, jakie czuje w obecności osoby, nieśmiertelnej duszy, umiłowanej przez Chrystusa, obmytej w Jego Najcenniejszej Krwi i karmionej sakramentem Jego Miłości.
(Tomasz Merton)

W okresie komunizmu wydano w Polsce zaledwie jedną książkę z zakresu kierownictwa duchowego1, podczas gdy w tym samym czasie na Zachodzie ukazywało się ich wiele. Nie dziwi to bynajmniej, kiedy uświadomimy sobie, że cała uwaga polskiego Kościoła była wówczas skierowana na obronę podstawowych wartości ludzkich i religijnych, szczególnie zaś na obronę wolności wyznania i sumienia; na obronę człowieka przed wpływem komunizmu, który swoją nieludzką ideologią, posługującą się kłamstwem i przemocą, ograniczał go i poniżał, zagrażając jego moralnej i duchowej tożsamości. Ujawnienie coraz to nowych, bulwersujących opinię społeczną, wypadków współpracy ludzi Kościoła, duchownych i świeckich, z komunistycznymi służbami bezpieczeństwa, oddaje rozmiar istniejącego zagrożenia moralnego. Swój wpływ na tak rzadkie podejmowanie tematu kierownictwa duchowego miały także ograniczenia w zakresie publikacji książek religijnych. Jednak tuż po upadku komunizmu, kiedy pojawiły się nowe możliwości wydawnicze, niemal natychmiast zaczęły się ukazywać książki, tłumaczenia, a także rodzime opracowania, poświęcone temu zagadnieniu.

1. Choć duchowe prowadzenie ludzi poprzez kierownictwo duchowe, rozumiane w sensie klasycznym, nie jest wyłącznie domeną księży, to jednak w warunkach polskich, gdzie wierni w sprawach duchowych zwracają się najpierw do nich, kojarzy się przede wszystkim z ich posługą. Osoby świeckie, szczególnie te zaangażowane w animacje wspólnot kościelnych, również mogą pełnić rolę kierowników duchownych, jednak i one wymagają pomocy oraz rozeznania kapłanów. Przewodnictwo duchowe proponowane przez osoby świeckie zawsze będzie dokonywać się w ramach Kościoła hierarchicznego i w zależności od hierarchii. Dlatego też kapłani i alumni przygotowujący się do kapłaństwa winni rozbudzać w sobie pragnienie stawania się dobrymi kierownikami duchowymi po to, by służyć osobom, które Bóg postawi na ich drodze. Kierownictwo duchowe jest bowiem jednym z najbardziej skutecznych sposobów dawania świadectwa wiary i prowadzenia ludzi do Pana.

Wytrawnymi kierownikami duchownymi winni stawać się nade wszystko wychowawcy seminaryjni i zakonni: mistrzowie, mistrzynie nowicjatu, ojcowie duchowni oraz inne osoby bezpośrednio odpowiedzialne za formację. To od nich zależy, czy przyszli duszpasterze w bezpośredniej pracy z ludźmi będą proponować im kierownictwo duchowe. Jeżeli młody człowiek w seminarium oraz w pierwszych latach kapłaństwa w ramach kierownictwa duchowego zasmakuje wewnętrznej wolności, ducha prawdy, ojcowskiej akceptacji i zrozumienia, pokoju sumienia, sam zapragnie ofiarować taką samą posługę bliźnim, do których Bóg go pośle. Dojrzały syn duchowy w sposób naturalny dorasta do duchowego ojcostwa. Dokumenty formacyjne Stolicy Apostolskiej z naciskiem podkreślają, że kierownictwo duchowe jest jednym z najbardziej istotnych narzędzi formacji kapłańskiej i zakonnej.

Ważnym krokiem w nabywaniu sztuki kierownictwa duchowego jest niewątpliwie zaangażowana lektura, która pozwala usystematyzować, zinterpretować, pogłębić czy też niekiedy skorygować osobiste doświadczenie bycia prowadzonym przez kierownika. Nie wszystkie bowiem stosowane metody, postawy, zachowania i gesty naszych kierowników duchowych, nawet jeżeli uważamy ich niemal za doskonałych i świętych, są godne naśladowania w naszej osobistej praktyce kierownictwa duchowego. Każdy kierownik winien wypracować swój własny styl, związany z jego powołaniem, darami i talentami. Osobiste doświadczenie musi być konfrontowane i rozeznane z bardziej obiektywnym spojrzeniem. I to właśnie jest ważnym zadaniem dobrej lektury duchowej. Tych zaś, którzy z różnych powodów nie korzystają jeszcze z kierownictwa duchowego, lektura książek jemu poświęconych może pobudzić do otwierania się na ten rodzaj ludzkiej i duchowej pomocy.

2. Problematyka kierownictwa duchowego jest zagadnieniem interdyscyplinarnym. Obok spraw natury duchowej i moralnej podejmuje ono również konkretne problemy ludzkie. Dlatego też w Sztuce kierownictwa duchowego Czytelnik otrzymuje bardzo szerokie spektrum tematów z zakresu teologii, historii duchowości, psychologii ogólnej i psychologii komunikacji, dzięki którym będzie mógł uczyć się integralnego spojrzenia na człowieka, na jego duchowe i ludzkie doświadczenia. Ważny temat niniejszej pracy stanowi spotkanie duchowości i psychologii na gruncie kierownictwa duchowego. Chociaż kierownictwo nie może posługiwać się metodami psychologii, a w jego ramach nie można stosować interpretacji psychologicznych, jest ono bowiem przede wszystkim rozeznaniem działania Boga w ludzkim życiu, to jednak kierownik duchowy winien choćby w ograniczonym zakresie rozumieć problemy psychologiczne i psychiatryczne, aby w razie potrzeby odesłać swojego podopiecznego do kompetentnych osób i instytucji.

Podobnie jak książka Sztuka spowiadania. Poradnik dla księży2, która ukazała się w niniejszej serii, również Sztuka kierownictwa duchowego ma formę poradnika, tym razem jednak skierowanego nie tylko do księży, ale także i do osób świeckich: psychologów, psychiatrów, terapeutów, doradców rodzinnych. Stąd też podtytuł książki brzmi Poradnik dla duchownych i świeckich. Książka może osobom z tych środowisk pomagać w odróżnieniu problemów natury psychologicznej czy psychiatrycznej od problemów natury moralnej i duchowej. Jest to ważne zagadnienie, ponieważ problemy natury religijnej nie mogą być rozwiązane za pomocą metod psychologicznych czy psychiatrycznych i odwrotnie. Sztuka kierownictwa duchowego zawiera sześć rozdziałów: Teologia kierownictwa duchowego, Kierownictwo duchowe w historii duchowości, Kierownictwo duchowe a duchowy rozwój, Kierownictwo duchowe a psychologia, Kierownictwo duchowe w praktyce, Stawanie się kierownikiem duchowym. Do artykułów dołączona została szeroka bibliografia, która zawiera niemal wszystkie publikacje w języku polskim, jakie ukazały się od 1950 roku oraz wybrane pozycje w pięciu zachodnich językach.

3. Prezentowana książka Sztuka kierownictwa duchowego jest w znacznym stopniu owocem współpracy Centrum Duchowości w Częstochowie z kwartalnikiem „Życie Duchowe”. Obok tekstów, które zostały zamówione specjalnie na potrzeby niniejszego opracowania, zamieszczono wybrane opracowania z Kursów Duchowości Ignacjańskiej, jakie odbywały się w Centrum Duchowości w Częstochowie w latach 1991-19933. Do książki włączono także wybrane artykuły na temat kierownictwa, jakie ukazały się na łamach dwu jezuickich czasopism: polskiego kwartalnika „Życie Duchowe” oraz francuskiego „Christus”. Dołączono również artykuły z „Revue de Spiritualite Ignatienne” i „Concilium. Revue Internationale de Theologie”. Znakomite artykuły naszych zachodnich współbraci zamieszczone w niniejszej książce są doskonałym dopełnieniem polskiego doświadczenia w zakresie kierownictwa duchowego opisanego w niniejszej pozycji.

Jest rzeczą oczywistą, że praca zbiorowa zawierająca artykuły pisane w ciągu dwudziestu lat przez kilkudziesięciu Autorów, krajowych i zagranicznych, posiadających z konieczności różne doświadczenie ludzkie, duchowe i duszpasterskie, będzie prezentować różne punkty widzenia, które mogą wydać się niekiedy mało spójne. Redaktorzy książki nie próbowali bynajmniej eliminować istniejących pomiędzy Autorami różnic. Samo pojęcie kierownictwa duchowego, jak też jego praktyka, zależy przecież od szkoły duchowości, w ramach której jest ona prowadzona. Ważne dla metody kierownictwa duchowego sątakże „osobiste elementy”: wrażliwość ludzka i duchowa, charakter, naturalny talent psychologiczny, historia życia, a nade wszystko głębia życia duchowego. Nie może przecież prowadzić ludzi do Boga ten, kto najpierw sam nie szuka Go z całym zaangażowaniem i szczerością.

Sztuka kierownictwa duchowego. Historia, teoria, praktyka. Poradnik dla duchownych i świeckich, choć ofiaruje bardzo bogaty materiał poświęcony kierownictwu duchowemu, nie chce bynajmniej dawać gotowych rozwiązań wszystkich problemów, pytań i trudności, jakie pojawiają się na tym polu zarówno dla kierownika duchowego, jak i dla osób korzystających z jego posługi. Pragnie raczej być zachętą do osobistego, intensywnego poszukiwania i rozeznania.

Alumnom i młodym księżom, którzy sięgną po tę pozycję, chciałbym życzyć, aby dane było im spotkać prawdziwych duchownych ojców i mistrzów kierownictwa duchowego, dzięki którym mogliby poczuć się prawdziwymi duchowymi synami. Wielu młodym kapłanom imponuje myśl bycia dla ludzi duchowym przewodnikiem szczególnie w ramach posługi konfesjonału. Szkoda, że często te zainteresowania i fascynacje kończą się jedynie na marzeniach. By mogli stawać się duchowymi przewodnikami, konieczne jest osobiste doświadczenie. To dzięki niemu staną się w sposób naturalny duchowymi nauczycielami i kierownikami.

W tym miejscu pragnę podziękować wszystkim Autorom za ich życzliwą współpracę z „Życiem Duchowym”, jak też w przygotowaniu niniejszej pozycji. Niech wspólny trud Autorów, Redaktorów i Wydawnictwa WAM owocuje większym otwarciem na kierownictwo duchowe w polskim Kościele. Pan Bóg pragnie, abyśmy przez indywidualny duchowy dialog, prowadzony w klimacie zaufania i szczerości, pomagali sobie wzajemnie w szukaniu Jego obecności i pełnieniu Jego najświętszej woli. Wielki mistrz życia duchowego, bł. Karol de Foucauld, pisał: „Pierwszym warunkiem bycia użytecznym dla innych dusz jest ciągła i gorliwa praca nad własnym nawróceniem. Pomoże nam w tym kierownik duchowy. Pełni dobrej woli powierzmy mu się i bądźmy mu posłuszni, by pod jego kierownictwem móc panować nad sobą odważnie i sumiennie”.

Niniejsze słowo wstępne zakończmy przywołaniem gorącego apelu Jana Pawła II z Pastores dabo vobis, skierowanego do wychowawców seminaryjnych i alumnów w sprawie praktyki kierownictwa duchowego: „Trzeba koniecznie odkryć na nowo wielką tradycję osobistego kierownictwa duchowego, które zawsze przynosiło liczne i cenne owoce w życiu Kościoła. W konkretnych przypadkach i przy spełnieniu ściśle określonych warunków może ono być wspomagane, ale nie zastępowane, przez pewne formy analizy czy pomocy psychologicznej. Trzeba zachęcać chłopców i młodzież, aby odkryli i cenili dar kierownictwa duchowego, aby go szukali i pełni ufności domagali się go od swoich wychowawców w wierze. Kapłani zaś, ze swej strony, winni jako pierwsi poświęcać czas i siły temu dziełu wychowania i pomocy duchowej; w przyszłości nigdy nie będą żałować, że pominęli lub odsunęli na dalszy plan wiele innych spraw, nawet pięknych i pożytecznych, aby dochować wierności swej posłudze współpracowników Ducha Świętego, którzy mają oświecać powołanych i być dla nich przewodnikami”.

Kraków, 2 II 2007

W święto Ofiarowania Pańskiego

Józef Augustyn SJ

1 E. Weron, Kierownictwo duchowe, Poznań - Warszawa 1983.

2 J. Augustyn SJ, St. Cyran (red.), Sztuka spowiadania. Poradnik dla księży, Kraków 2005.

3 Por. K. Osuch SJ (red.), W radości z Chrystusem, Kraków 2006, s. 220-223.

opr. aw/aw



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: świętość powołanie sumienie formacja kierownictwo duchowe życie duchowe ojciec duchowy moralno tozsamość mistrzowie nowicjatu mistrzynie nowicjatu
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W