Jak przygotować się do komisji WZON? Praktyczny poradnik krok po kroku

To właśnie ta komisja ustala poziom potrzeby wsparcia w skali punktowej. Dowiedz się, jak rzetelnie przygotować się do tej wizyty, aby uniknąć stresu i uzyskać sprawiedliwą ocenę swojej sytuacji życiowej.

Czym właściwie jest komisja WZON?

Wielu wnioskodawców popełnia błąd, utożsamiając wizytę we WZON z tradycyjną komisją lekarską w ZUS czy w zespole ds. orzekania o niepełnosprawności. Trzeba jednak pamiętać, że komisja WZON to zupełnie inna procedura, tutaj nikt nie będzie analizował wyników badań, przebiegu leczenia czy wykupowanych leków.

Zadaniem zespołu WZON jest ocena stanu funkcjonalnego osoby z niepełnosprawnością, która złożyła wniosek. Specjaliści (często pracownicy socjalni) sprawdzają, jak schorzenia osoby ubiegającej się o świadczenie wpływają na codzienne życie. Analizują oni 32 konkretne obszary, takie jak dbanie o higienę, poruszanie się, komunikowanie czy podejmowanie decyzji. Każdy z tych elementów ma przypisaną wagę punktową, a ich suma decyduje o wysokości przyznanego świadczenia wspierającego.

Kwestionariusz samooceny – kluczowy dokument na drodze do świadczenia wspierającego

Zanim dojdzie do spotkania z komisją, konieczne jest wypełnienie kwestionariusza samooceny trudności w zakresie wykonywania czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem. To niezwykle istotny dokument, jako że podczas wizyty członkowie zespołu będą zadawać pytania oparte właśnie na odpowiedziach z tego formularza.

Jak mówić o swoich ograniczeniach?

Warto pamiętać, żeby w czasie wizyty komisji przekazać najbardziej realny i  rzeczywisty obraz swojego funkcjonowania. Wielu z nas ma naturalną tendencję do umniejszania swoich problemów. Chcemy wypaść jako osoby dzielne i samodzielne. Na komisji WZON taka postawa może być jednak zgubna.

Podczas rozmowy używaj konkretnych przykładów z życia. Zamiast mówić ogólnie: „źle się czuję”, powiedz: „z powodu drżenia rąk nie jestem w stanie samodzielnie utrzymać sztućców i potrzebuję, aby ktoś mnie karmił”. Jeśli przygotowanie posiłku zajmuje Ci godzinę i wiąże się z ogromnym ryzykiem poparzenia, opisz to dokładnie. Komisja musi zrozumieć, że np. nawet jeśli wykonujesz jakąś czynność, to wiąże się to w dużym ryzykiem, odbywa się w sposób niepełny lub wymagający ogromnego wysiłku.

Gdzie odbywa się komisja?

Spotkanie z zespołem orzekającym nie musi odbywać się w siedzibie WZON. Jeśli nie jesteś w stanie samodzielnie dotrzeć do siedziby komisji, albo wiązałoby się to dla ze szczególną uciążliwością, możesz zawnioskować o organizację spotkania w miejscu Twojego zamieszkania.

Wizyta domowa ma dodatkową zaletę – pracownicy zespołu mogą na własne oczy zobaczyć bariery architektoniczne, z którymi się mierzysz, lub specjalistyczny sprzęt, którego używasz. To uwiarygadnia Twoją sytuację.

Rola osoby towarzyszącej – nie idź sam na komisję WZON

Na komisję WZON nie musisz, a często nawet nie powinieneś iść sam. Masz prawo, aby towarzyszyła Ci osoba bliska, opiekun faktyczny lub pełnomocnik. Obecność zaufanej osoby jest nieoceniona z kilku powodów. Po pierwsze, redukuje stres. Po drugie, bliscy często lepiej dostrzegają nasze ograniczenia niż my sami.

Opiekun może doprecyzować Twoje odpowiedzi lub przypomnieć o sytuacjach, o których zapomniałeś pod wpływem emocji. Jeśli np. nie wspomniałeś o tym, że budzisz się kilka razy w nocy i potrzebujesz pomocy w zmianie pozycji, Twój opiekun może to zasygnalizować. Wspólny udział w komisji pozwala na przedstawienie pełniejszego obrazu Twojego funkcjonowania.

Co robić, gdy nie zgadzasz się z decyzją WZON?

Otrzymanie decyzji o poziomie potrzeby wsparcia to nie koniec drogi, zwłaszcza jeśli nie zgadzasz się z wynikiem. Na całe szczęście ustawodawca przewidział procedurę odwoławczą. W pierwszej kolejności możesz złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do tego samego Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, który wydał pierwszą decyzję. Masz na to 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Jeśli ponowne rozpatrzenie nie przyniesie oczekiwanej zmiany liczby punktów, masz prawo złożyć odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W sądzie możesz powołać biegłych, którzy obiektywnie ocenią Twoją sytuację. Pamiętaj, że wiele spraw wygrywanych jest właśnie na etapie sądowym, dlatego nie warto się poddawać, gdy urzędnik przyznał zbyt niską punktację.

Kto może złożyć wniosek o świadczenie wspierające?

Pamiętaj, że wprowadzanie świadczenia wspierającego zostało podzielone na etapy. Od 1 stycznia 2026 roku następuje przełomowy moment – próg punktowy zostaje obniżony do minimum 70 punktów. Oznacza to, że tysiące osób, które wcześniej nie kwalifikowały się do pomocy, teraz mogą o nią wystąpić.

• Od 2024 r. – osoby z punktacją 87–100 pkt.
• Od 2025 r. – osoby z punktacją 78–86 pkt.
• Od 2026 r. – osoby z punktacją 70–77 pkt.

Jeśli Twoje ograniczenia są znaczne, nie czekaj do ostatniej chwili z przygotowaniem dokumentacji. Proces orzeczniczy bywa długotrwały, dlatego warto zacząć działać z wyprzedzeniem.

Artykuł, który Państwo przeczytali, jest sponsorowany przez Votum Wsparcie S.A. z siedzibą we Wrocławiu.