Szansa na sądową rehabilitację Štěpána Trochty, czeskiego kardynała, ofiary komunistycznych prześladowań

Chodzi o okres od 19 lipca 1950 r. do 16 stycznia 1953 r., gdy hierarcha został zmuszony do przebywania w izolacji w swojej rezydencji biskupiej, mimo że nie toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne. Dopiero później został formalnie aresztowany i skazany w sfabrykowanym procesie politycznym za rzekomą „zdradę stanu i spisek”.

Wniosek o rehabilitację złożyli Jan Kratochvil, dyrektor Muzeum Czeskiego i Słowackiego Wygnania i Emigracji XX wieku, oraz adwokat Lubomír Müller. Po analizie materiałów archiwalnych prokurator Jan Jakovec uznał inicjatywę za zasadną i 30 czerwca skierował do sądu wniosek o rehabilitację kard. Trochty z powodu bezprawnego pozbawienia wolności.

Bezprawne internowanie bez wyroku

Wyrok skazujący kardynała w procesie politycznym został uchylony już w 1968 roku, jednak do tej pory czeski wymiar sprawiedliwości nie rozpatrywał kwestii wcześniejszego internowania hierarchy.

„Głęboko wierzę, że imię Štěpána Trochty, mojego poprzednika w Litomierzycach, zostanie oczyszczone na drodze sądowej również w sprawie internowania” – powiedział administrator apostolski diecezji litomierzyckiej, abp Stanislav Přibyl.

Inicjatorzy rehabilitacji wcześniej angażowali się w podobne sprawy dotyczące ofiar komunistycznych represji, m.in. ks. Josefa Toufara, kard. Josefa Berana oraz abp. Josefa Karla Matochy. Ten ostatni został zrehabilitowany przez Sąd Rejonowy w Ołomuńcu na początku czerwca 2026 roku po wieloletnim bezprawnym przetrzymywaniu w rezydencji arcybiskupiej.

Štěpán Trochta (1905–1974), salezjanin, od 1947 roku biskup Litomierzyc, należał do najbardziej prześladowanych czeskich hierarchów XX wieku. W czasie II wojny światowej był więziony przez nazistów w niemieckich obozach koncentracyjnych. Po wojnie uczestniczył w odbudowie Kościoła, jednak po przejęciu władzy przez komunistów został uznany za przeciwnika reżimu.

W 1953 roku został aresztowany, a następnie skazany na 25 lat więzienia w procesie politycznym. Po amnestii w 1960 roku pozostawał pod nadzorem służb bezpieczeństwa i mógł pracować jedynie jako robotnik. Do kierowania diecezją powrócił po rehabilitacji w 1968 roku. Rok później papież Paweł VI mianował go kardynałem. Zmarł 6 kwietnia 1974 roku. W jego pogrzebie uczestniczyli między innymi biskupi polscy – ówczesny metropolita krakowski, kard. Karol Wojtyła, który wbrew zakazowi władz w swoim przemówieniu oddał hołd zmarłemu a także metropolita poznański, abp Antoni Baraniak, salezjanin.

Źródło: vaticannews.va/pl