Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao


pod redakcją Wita Pasierbka

PEDAGOGIKA IGNACJAŃSKA WOBEC WYZWAŃ WSPÓŁCZESNEGO HUMANIZMU

ISBN: 978-83-7505-107-0

wyd.: WAM 2008




Spis treści
Biblioteka Pedagogiki Ignacjańskiej 7
The Library of Ignatian Pedagogy 11
Renata Jasnos
Pedagogia Boża w Objawieniu 15
God's Pedagogy in the Revelation 33
Wojciech Żmudziński
Fundament ignacjańskiej pedagogiki 51
The Foundations of Ignatian Pedagogy 65
Bogusław Śliwerski
Pedagogika bez transcendencji 79
Pedagogy without Transcendence 109
Rogelio García Mateo
Wielkie pragnienia i ideały człowieka według św. Ignacego Loyoli. U podstaw pedagogii Magis 139
I grandi desideri e ideali dell'uomo nella prospettiva d'Ignazio di Loyola. Alle origini della pedagogia del „Magis” 157
Vincent J. Duminuco
Formacja czy indoktrynacja w pedagogice ignacjańskiej? 173
Formation or Indoctrination in Ignatian Pedagogy? 193
Aleksander Nalaskowski
Zateizowana transcendencja czyli niejasność wychowania 211
Atheicized Transcendence or Vagueness of Education 223
Bogusław Steczek, Janusz Mółka
Magis jezuickiej edukacji 237
Magis of Jesuit Education 251
Wojciech Żmudziński
Sukces po ignacjańsku. Cztery filary jezuickiego sukcesu według Chrisa Lowneya 265
Success in an Ignatian way. Four Pillars of Jesuit Success according to Chris Lowney 273
James M. Bowler
Moc przemiany w wychowaniu jezuickim. Refleksja na temat pedagogiki ignacjańskiej 279
The Transformative Power of Jesuit Education: A Reflection on Ignatian Pedagogy 293
Michael Paul Gallagher
Ignacjańskie rozeznanie kultury postmodernistycznej 307
Ignatian Discernment of Postmodern Culture 317
Wit Pasierbek
Refleksje nad współczesną pedagogiką i humanizmem 327
Reflections on the Contemporary Ignatian's Pedagogy and Humanism 335



BIBLIOTEKA PEDAGOGIKI IGNACJAŃSKIEJ

Pedagogika ignacjańska zakorzeniona jest w wielowiekowej tradycji edukacyjnej Towarzystwa Jezusowego. W poszukiwaniu jej genezy, a także w wyjaśnieniu fenomenu szkolnictwa jezuickiego, fundamentalne znaczenie posiada osobiste doświadczenie założyciela zakonu jezuitów Ignacego Loyoli (1491-1556). Jego przemyślenia i głębokie przeżycia duchowe w Manresie oraz okres studiów na paryskiej Sorbonie przyczyniły się do określenia charakteru i priorytetów działalności zakonu. Pozwoliły też dostrzec rolę i znaczenie nauczania i wychowania. Ponadto stały się w niedalekiej przyszłości inspiracją do rozpoczęcia przez pierwszych jezuitów działalności o charakterze edukacyjnym.

Dynamiczny rozwój szkolnictwa jezuickiego rozpoczął się od otwarcia pierwszej szkoły w Messynie w 1548 roku. Na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci aż do kasaty zakonu w 1773 roku, a następnie po jego przywróceniu w 1814 roku, szkolnictwo jezuickie było i nadal pozostaje znaczącą propozycją w zakresie edukacji młodego pokolenia, czego dowodem jest choćby dwieście uniwersytetów i ponad tysiąc szkół szkolnictwa niższego prowadzonych dzisiaj przez jezuitów.

W kontekście poszukiwania skuteczności systemu szkolnictwa jezuickiego we współczesnych czasach zrodziły się dwa dokumenty: Charakterystyczne cechy jezuickiego wychowania w 1986 8 Biblioteka Pedagogiki Ignacjańskiej roku oraz Pedagogia ignacjańska — podejście praktyczne w 1993 roku1. Autorzy opracowanych dokumentów stwierdzają, że podejmowana aktywność edukacyjna przejawia się troską o „pełny wzrost osoby, prowadzący do działania przenikniętego duchem i obecnością Jezusa Chrystusa, Syna Bożego, Człowieka-dla-innych. Ten cel działania, oparty na zdrowym rozumowaniu, i ożywiony przez kontemplację, prowadzi uczniów do samodyscypliny i inicjatywy, do uczciwości i dokładności. Jednocześnie niedbałe lub powierzchowne sposoby myślenia kwalifikuje jako niegodne człowieka i co ważniejsze — niebezpieczne dla świata, do służby któremu wszyscy są powołani” 2.

Opisywana między innymi w wymienionych powyżej dokumentach pedagogika ignacjańska, określana również jako integralna, w procesie edukacyjnym uwzględnia troskę o całościowy rozwój młodego człowieka. Proponuje pomoc każdemu z wychowanków w stopniowym dojrzewaniu jego osobowości oraz wielostronnym i gruntownym rozwoju sfery intelektualnej, uczuciowej, fizycznej, moralnej i duchowej. Proces ten wyraża się na wiele sposobów zależnie od uwarunkowań lokalnych, danej kultury, jednak zawsze zakłada, że druga osoba potrzebuje bezinteresownej i towarzyszącej pomocy, aby mogła przejść ze statusu dziecka do osoby wolnej, solidarnej i odpowiedzialnej. Z tego względu wymaga zaangażowania i poświęcenia się dla drugich, czyli życia dla innych.

Pedagogika ignacjańska wskazuje również na rolę, jaką pełni w procesach edukacyjnych dobrze wykształcony i kompetentny pedagog. Założenia tej pedagogiki otwierają przed wychowawcą perspektywę i wyzwanie, aby był kimś więcej niż tylko przewodnikiem dla wychowanków w sprawach wiedzy i zachowań. Ma być on osobiście zaangażowany w pełny i gruntowny rozwój każdego podopiecznego. Na uwagę zasługuje też przypomnienie, że nauczyciel i wychowawca ma być świadkiem proponowanych wartości. Z tych powodów można mówić, że pedagogika ignacjańska oczekuje od każdego wychowawcy postawy wrażliwości oraz samokształcenia i wzrastania przez całe życie, aby sobie, a później wychowankom pomagał być „człowiekiem dla innych” i „człowiekiem z innymi”.

Proponowana przez pedagogikę ignacjańską troska o rozwój osobowy stanowi ważny impuls w korzystaniu z jej osiągnięć w praktycznej działalności różnego typu instytucji wychowawczych. Ponadto wskazuje na potrzebę wielostronnego i integralnego rozwoju człowieka w perspektywie egzystencjalnej i transcendentnej. Dzięki temu pedagogika ignacjańska odnajduje swoje miejsce w szeroko rozumianym nurcie pedagogiki personalistycznej.

Zdajemy sobie sprawę, że pedagogika ignacjańska, jak każda inna nauka o wychowaniu, może dostarczyć człowiekowi poszukującemu prawdy jedynie inspiracji, może być dla niego drogowskazem. Mamy jednak świadomość także tego, że jest ona w stanie skierować uwagę wychowanka w kierunku Transcendencji — Boga Żywego, który jest dla człowieka odpowiedzią na stawiane pytania.

Uwzględniając bogaty dorobek historyczny szkolnictwa jezuickiego oraz aktualne propozycje z zakresu edukacji ignacjańskiej zrodziła się myśl zainicjowania nowej serii wydawniczej: Biblioteka Pedagogiki Ignacjańskiej.

Pierwszą publikacją tej serii, którą pragniemy przedstawić Czytelnikowi, jest materiał z Międzynarodowego Sympozjum Pedagogika ignacjańska wobec wyzwań współczesnego humanizmu, które odbyło się w dniach 21-22 września 2006 roku w Wyższej Szkole Filozoficzno-Pedagogicznej Ignatianum w Krakowie. Organizatorem sympozjum była Redakcja czasopisma „Horyzonty Wychowania” oraz Wydział Pedagogiczny Ignatianum. Wzięli w nim udział specjaliści pedagogiki ignacjańskiej z Europy i Stanów Zjednoczonych oraz wybitni polscy pedagodzy i humaniści. Celem sympozjum była pozytywna i krytyczna konfrontacja osiągnięć i realizacji programowej pedagogiki jezuickiej w odniesieniu do wyzwań współczesnego humanizmu. Konferencja miała także na celu zaprezentowanie pedagogiki ignacjańskiej jako alternatywnej dla pedagogik współczesnych, by włączając mocny element personalizmu transcendentnego szukać nowych i lepszych rozwiązań dla współczesnych systemów edukacyjnych.

Artykuły zawarte w tej książce są szerokim, naukowym opracowaniem treści, które Autorzy wygłaszali w krótkich referatach na sympozjum.

Inicjatorzy serii Biblioteka Pedagogiki Ignacjańskiej wyrażają przekonanie, że perspektywa otwarcia się na drugiego człowieka, odwoływania się do godności ludzkiej w wymiarze horyzontalnym i wertykalnym, poszukiwania odpowiedzi na nurtujące pytania egzystencji ludzkiej, odkrywania i dążenia w realizacji życiowych pragnień i zamierzeń, będzie stanowić nośną płaszczyznę w poznawaniu założeń i celów pedagogiki ignacjańskiej. Żywią nadzieję, że kolejne publikacje pozwolą Czytelnikowi zapoznać się z ważnymi i aktualnymi osiągnięciami pedagogiki ignacjańskiej oraz będą inspirować procesy formacji „ludzi dla innych” w kontekście potrzeb i oczekiwań współczesnego świata i Kościoła. Wszystkim tym, którzy skorzystają z proponowanych opracowań życzymy satysfakcji i wartościowych przemyśleń w podążaniu za prawdą, dobrem i pięknem.

Janusz Mółka
Wit Pasierbek

1 Polskie poprawione wydanie tych dokumentów opublikowano pod wspólnym tytułem: Podstawy edukacji ignacjańskiej, Wydawnictwo WAM, Kraków 2006.

2 Tamże, s. 107-108.

opr. aw/aw



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: Towarzystwo Jezusowe Jezuici Ignacy Loyola sympozjum pedagogia materiały pedagogika ignacjańska system szkolnictwa jezuickiego 21-22 września 2006
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W