Pekao
Strona główna
opoka.news opoka.photo opoka.org.pl



John F. Haught

ODPOWIEDZI NA 101 PYTAŃ O BOGA I EWOLUCJĘ

Tytuł oryginału: Responses to 101 Questions on God and Evolution

Copyright © Wydawnictwo WAM 2003




O co chodzi w teorii Darwina?

Teoria Darwina jest wyjątkowo prosta. Opiera się na dwóch podstawowych stwierdzeniach: po pierwsze, że wszystkie formy życia pochodzą — na drodze stopniowych modyfikacji dokonujących się w czasie — od wspólnego przodka; po drugie, wytłumaczeniem owej stopniowej modyfikacji, łącznie z pojawianiem się nowych gatunków, jest dobór naturalny. Termin ten mówi, że organizmy najbardziej zdolne do przystosowania się do środowiska zostają „wybrane” przez przyrodę do przeżycia i zrodzenia potomstwa, podczas gdy organizmy nie przystosowujące się (a więc nie osiągające sukcesów reprodukcyjnych) muszą zginąć. Początkowo Darwin określił swą teorię jako „pochodzenie z modyfikacją”, a później przyjął nazwę „ewolucja”.

Zanim uczony mógł określić ewolucję mianem teorii naukowej, musiał odkryć mechanizm tłumaczący, jak doszło do pojawienia się w czasie nowych gatunków. W 1838 roku (ponad 20 lat przed opublikowaniem pracy O powstawaniu gatunków), znalazł nagle odpowiedź czytając An Essay on the Principle of Population Thomasa Malthusa. Malthus twierdził, że wzrost ludzkiej populacji jest zawsze ograniczany przez dostęp do pożywienia, tak iż liczne potomstwo ciągle walczy o ograniczoną ilość pokarmu. W tym sensie przyroda bezlitośnie „wybiera” jednostki mocne i eliminuje słabe.

Pod wpływem lektury Malthusa Darwin doszedł do przekonania, że we wszystkich żyjących gatunkach walka o przetrwanie prowadzi do zachowania korzystnych zmian i eliminacji niekorzystnych (nieadaptacyjnych). Na przykład, w populacji zięb osobniki przypadkowo obdarzone dziobami o kształcie, który pozwala im dostać się do ziaren dostępnych w ich środowisku, mają większą szansę przeżycia niż inne, mniej fortunne. Mając większe szanse przeżycia, osobniki te mają większą możliwość rozmnażania się, a więc przekazania w dziedzictwie następnemu pokoleniu lepiej dostosowanych dziobów. Zmiany adaptacyjne pojawiające się przez dłuższy okres czasu mogą w pewnym sensie zsumować się i doprowadzić nie tylko do zmian wewnątrz konkretnego gatunku, lecz również do wykształcenia nowego, odrębnego gatunku. Współcześni ewolucjoniści nazywają niewielkie zmiany wewnątrz gatunku mikroewolucją, a większe, które prowadzą do powstania nowego gatunku, makroewolucją.

Warto wiedzieć, że Darwin, który sformułował teorię doboru naturalnego około 1838 roku, czekał dwadzieścia lat z jej publikacją. Dopiero gdy dowiedział się, że podobną interpretację ewolucji miał właśnie ogłosić Alfred Russsel Wallace, pospieszył się, aby przygotować streszczenie własnej teorii. Następnie przekształcił je w słynną monografię pt. O powstawaniu gatunków.

Jednym z powodów, dla którego Darwin tak długo czekał z ogłoszeniem swych poglądów, była konieczność naukowej ostrożności. Dobry przyrodnik nie publikuje, dopóki materiał dowodowy na poparcie rewolucyjnie nowych idei nie jest wystarczający. Bez wątpienia, Darwin był ostrożnym naukowcem. Innym powodem opóźnienia mogła być obawa tego spokojnego i nieśmiałego człowieka przed zaprezentowaniem idei, które — jak przypuszczał — miały wywołać piorunujący efekt w dziedzinie religii.

opr. ab/ab

opr. ab/ab



 
Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: życie wiara Bóg św. Augustyn ewolucja darwinizm Cambridge nauka Kościoła Karol Robert Darwin Thomas Malthus pochodzenie z modyfikacją