Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao


pod redakcją Ryszarda Terleckiego i ks. Jana Szczepaniaka

KOŚCIÓŁ KATOLICKI W CZASACH KOMUNISTYCZNEJ DYKTATURY

MIĘDZY BOHATERSTWEM A AGENTURĄ.
STUDIA I MATERIAŁY. TOM II

wyd.: WAM 2007




Spis treści
Wprowadzenie7
ROZPRAWY
KS. JAN SZCZEPANIAK Bezstresowy rozmówca (ks. Józef Szczotkowski)
  1. Stan zachowanych dokumentów
  2. Lata współpracy
  3. Liczba tajnych spotkań
  4. Przebieg spotkań i sposób wykonywania notatek i doniesień
11
KS. MARIUSZ TRĄBA Główne założenia i cele działań SB wobec peregrynacji kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej w archidiecezji krakowskiej (1967-1968)73
MONIKA KOMANIECKA Inwigilacja Kościoła katolickiego przez SB podczas obchodów milenijnych w 1966 roku w Krakowie, ze szczególnym uwzględnieniem działalności Wydziałów pomocniczych „B”, „T”, „W” 109
KS. PRZEMYSŁAW MARDYŁA Komunistyczne władze wobec Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Krakowie 143
SYLWETKI
JAN L. FRANCZYK Ks. Józef Dewera (1911-1977) — duszpasterz „Ognia”.173
KS. JACEK URBAN Archidiecezja krakowska w świetle relacji informatora ps. „Kos” z lat 1952-1955 181
ROMAN GRACZYK Strategie unikania współpracy. Przypadek Edwarda Leśniaka 211
KS. HENRYK OLSZAR Zawartość teczek tajnego współpracownika o pseudonimach: „Kurowski” i „Wiktor”225
KATARZYNA WORDLICZEK Od „Turysty” do „Głaza”: podwójna rola ks. Józefa Gorzelanego249
ŹRÓDŁA
KS. JÓZEF MARECKI Sprawozdanie z pracy Wydziału VI Wojewódzkiego w Krakowie Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego w Krakowie za okres od września 1955 do 30 września 1956 roku.267
MARCIN KASPRZYCKI Księża diecezji tarnowskiej w dokumentach sądeckiej SB w latach 1975-1989303
MAREK HAŁABURDA, KS. JAN SZCZEPANIAK Fundusz operacyjny IV Wydziału KW MO w Krakowie (1966-1970)345
Wykaz skrótów445
Indeks osób449
ndeks pseudonimów i kryptonimów459

Wprowadzenie

Gdy wiosną 2007 roku ukazał się pierwszy tom Studiów i materiałów, zatytułowany Kościół katolicki w czasach komunistycznej dyktatury, jego redaktorzy i autorzy zapowiedzieli rychłe wydanie kolejnego tomu. Zainteresowanie, z jakim pierwszy tom został przyjęty, stanowiło dodatkowy bodziec do dalszej pracy. Obecnie, po roku, ukazuje się drugi tom, równocześnie też trwają już prace nad tomem trzecim.

Publikacja pierwszego tomu zbiegła się z gorącą dyskusją, dotyczącą zasadności ujawniania bolesnych i wstydliwych faktów z najnowszej historii Polski, w tym również historii polskiego Kościoła. Pracowały wówczas kościelne komisje historyczne, media poszukiwały sensacyjnych materiałów, a opinia publiczna była wstrząsana wiadomościami o współpracy z bezpieką kilku znanych osobistości Kościoła. Dziś, gdy emocje sprzed roku nieco opadły, badania historyczne toczą się w atmosferze bardziej sprzyjającej, spokojnej refleksji. Nie znaczy to jednak, że problem strat, także moralnych, jakie w wyniku działania komunistycznego reżimu poniósł Kościół, można uznać za zamknięty. Należy raczej mieć pewność, że wbrew działaniom pewnych środowisk, aktywnych zwłaszcza na państwowych uczelniach, sprzeciwiających się odkrywaniu prawdy o przeszłości, badania historyczne będą trwały nadal i prędzej czy później doprowadzą do ujawnienia obecnie ukrywanych lub tuszowanych faktów.

Podobnie jak poprzednio, Studia i materiały stanowią zbiór opracowań oraz edycji źródeł, opartych przede wszystkim na zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej, poddanych krytycznej analizie i uzupełnionych o kwerendę w innych archiwach i zbiorach. Założeniem prezentowanego wydawnictwa jest przedstawienie zarówno przykładów heroicznej i niezłomnej postawy ludzi Kościoła, jak również ukazanie przykładów zdrady i sprzeniewierzenia się powołaniu przez osoby duchowne. W przypadkach uzasadnionych bliskimi związkami z kościelnymi instytucjami, Studia i materiały zajmują się również osobami świeckimi. Zasadniczo zainteresowanie autorów ogranicza się do terenu archidiecezji krakowskiej, ponieważ jednak złożone już propozycje kolejnych opracowań obejmują obszar całej Polski południowej, redakcja zamierza od przyszłego tomu rozszerzyć geograficzny zasięg publikacji. Redaktorzy przewidują też możliwość umieszczania w kolejnych tomach polemik lub komentarzy, odnoszących się do tekstów publikowanych w tomach poprzednich, pod warunkiem spełnienia przez ich autorów wymogów naukowej rzetelności.

W cytowanych dokumentach archiwalnych zachowano język oryginałów, poprawiając jedynie błędy ortograficzne, literowe oraz wstawiając znaki interpunkcyjne.

Ks. dr hab. Jan Szczepaniak, prof. PAT Prof. dr hab. Ryszard Terlecki

opr. aw/aw



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: Kościół Katolicki komunizm prześladowania dyktatura SB inwigilacja IPN
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W