Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao


Rolf Decot

MAŁA HISTORIA REFORMACJI W NIEMCZECH

ISBN: 978-83-7318-743-6

wyd.: WAM 2007




Spis treści
Przedmowa 5
Wstęp 7
1. Reformator Marcin Luter 9
1.1 Pochodzenie i wykształcenie 9
1.2 Luter jako mnich 12
2. Rozwój teologiczny Lutra i spór o odpusty 18
2.1 Wczesne wykłady18
2.2 Spór o odpusty 25
2.3 Opór i proces przeciw Lutrowi 30
3. Pisma z 1520 roku: teologia Lutra 42
3.1 Do chrześcijańskiej szlachty (kapłaństwo wszystkich wiernych) 42
3.2 O niewoli babilońskiej Kościoła (nauka o sakramentach) 45
3.3 O papiestwie w Rzymie (eklezjologia) 48
4. Wprowadzenie reformacji 54
4.1 Wittenberga 1521/1522 54
4.2 Reformacja a szlachta 56
4.3 Miasto a reformacja 58
4.4 Chłopi a reformacja 59
5. Wielość reformatorów 63
5.1 Andreas Karlstadt (zm. 1541) 63
5.2 Tomasz Müntzer (1490-1525) 64
5.3 Anabaptyści 65
5.4 Spirytualiści66
5.5 Ulryk Zwingli (1484-1531) 67
5.6 Jan Kalwin (1509-1564) 69
6. Sukces polityczny reformacji 77
6.1 Poszukiwanie rozwiązań 77
6.2 Sejmy Rzeszy a kwestia religijna 80
6.3 Ekskurs: Ewangelicki system Kościołów krajowych 86
7. Walka o jedność, sobór i pokój religijny 92
7.1 Rozprzestrzenianie się luteranizmu 92
7.2 Religia a polityka 95
7.3 (Bezowocne) zwycięstwo cesarza 99
7.4 Augsburski pokój religijny 102
8. Reforma Kościoła katolickiego 109
8.1 Wewnątrzkościelna reforma trydencka 109
8.2 Odnowa Kurii i plany soborowe 116
8.3 Trydent jako odpowiedź na reformację 119
8.4 Niemcy na soborze: drugi okres obrad 124
8.5 Odnowa Kościoła: trzeci okres obrad 126
8.6 Znaczenie i oddziaływanie soboru 131
Aneks 137
Bibliografia 139
Indeks osobowy 142
Indeks miejscowości 146



PRZEDMOWA

Zamiar przedstawienia reformacji na niewielu stronach wydaje się czymś mało realnym. Istnieje przecież bardzo wiele zwięzłych czy bardziej szczegółowych prac na ten temat. W każdym razie trzeba tu było dokonać pewnego wyboru i wyakcentować pewne tylko momenty. Niektórzy autorzy poświęcają uwagę problemom związanym z teologią i historią Kościoła, to znaczy reformacji w węższym znaczeniu tego słowa. Tutaj w centrum uwagi znajdują się osoba i dzieło Marcina Lutra oraz innych reformatorów, jak Ulryk Zwingli, Jan Kalwin, anabaptyści i inne grupy. Omówiona jest też sytuacja ówczesnego Kościoła, jego odpowiedź na reformację, jaką był Sobór Trydencki, oraz jego stopniowa wewnętrzna odnowa. Historycy, zajmujący się tematem początków nowożytności, w ciągu ostatnich trzydziestu lat odkryli dla siebie na nowo reformację, dostrzegając w niej zapłon, który oddziałał nie tylko na polu religijnym, ale spowodował zmiany w wielu dziedzinach życia politycznego i społecznego.

Sankcjonując roszczenia władców świeckich do dóbr kościelnych, jakie wysuwali oni od czasów średniowiecza, reformacja sprzyjała procesowi rozwoju państwa wczesnonowożytnego. W polu zainteresowania znalazł się zwłaszcza jej wpływ na „konfesjonalizację”, to znaczy ujednolicenie podstawy aksjologicznej danego terytorium w sensie wprowadzenia dyscypliny społecznej.

Wobec różniących się wzajemnie podejść do zrozumienia zjawiska, jakim była reformacja w szerszym znaczeniu tego słowa, zaznacza się od dawna dążenie do ujęcia jej z pewnych jednolitych punktów widzenia. W związku z tym sformułowane zostały różne teorie reformacji. O wspomnianych i dalszych problemach można tu częstokroć jedynie napomknąć.

Zamiarem tej książki jest przedstawienie reformacji szerszemu kręgowi zainteresowanych tym tematem czytelników. Jej punktem wyjścia jest reformacja Marcina Lutra, przy czym szczególną uwagę poświęcono też aspektom teologicznym, na koniec zaś omówiona zostaje spowodowana przez reformację odnowa ówczesnego Kościoła, jaka była wynikiem Soboru Trydenckiego. W tych ramach czasowych zanalizowane są przesłanki, warunki i następstwa reformacji. Z chwilą przerwania tamy, jaką zbudował wokół siebie dawny Kościół, pojawiło się wielu reformatorów i szereg reformatorskich grup, które dążyły do odnowy wiary chrześcijańskiej. Reformacja wyszła wprawdzie z obszaru dawnego cesarstwa, objęła jednak znaczne części Europy i wszystkie tereny pozostające pod wpływem zachodniego chrześcijaństwa. Niniejsza prezentacja, wyjąwszy pewne ekskursy, ogranicza się do sytuacji w Niemczech.

Impuls do przedstawienia historii reformacji w tej formie zawdzięczam Panu Dr. Bruno Steimerowi z wydawnictwa Herdera. Za to oraz za stałą zachętę w toku pracy serdecznie mu dziękuję.

Rolf Decot
Moguncja, marzec 2005 r.

opr. aw/aw



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: Niemcy reforma reformacja Marcin Luter Sobór Trydencki konfesjonalizacja tezy Marcina Lutra
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W