Powstaje watykańska Komisja ds. Sztucznej Inteligencji. Encyklika jednak nieco później

W skład komisji wejdą przedstawiciele czterech dykasterii. Grupa będzie się zajmować wpływem AI na człowieka i ludzkość, a także jej zastosowaniem przez Watykan. Encyklika, która ma poruszać temat sztucznej inteligencji powstanie później, niż podawały media.

cottonbro studio / pexels.com

O powstaniu Komisji poinformował w ogłoszonym dziś komunikacie kard. Michael Czerny, prefekt Dykasterii do spraw Służby Integralnemu Rozwojowi Człowieka. 3 maja Leon XIV przyjął kardynała na audiencji. Spotkanie dotyczyło rozwoju sztucznej inteligencji, jej coraz szerszego użycia, wpływu na człowieka i ludzkość, a także niepokoju Stolicy Apostolskiej o respektowanie godności każdej osoby ludzkiej. W efekcie podjęto decyzję o ustanowieniu Komisji ds. Sztucznej Inteligencji.

Opublikowany dokument w tej sprawie podpisany został 12 maja. Jak informuje kard. Czerny, Komisja złożona będzie z przedstawicieli czterech Dykasterii: do spraw Służby Integralnemu Rozwojowi Człowieka, Nauki Wiary, ds. Kultury i Edukacji, ds. Komunikacji, a także Papieskich Akademii – Życia, Nauki i Nauk Społecznych. Każda z tych instytucji wydeleguje do Rady jednego przedstawiciela. Kadencja Rady i jej członków będzie trwała rok z możliwością przedłużenia. Koordynować pracę Komisji będzie Dykasteria, na której czele stoi kard. Czerny.

Komisja – jak napisano w komunikacie – zajmować się będzie również używaniem sztucznej inteligencji w Watykanie.

Jednak nie 15 maja

Sztuczna inteligencja ma być jednym z tematów pierwszej encykliki Leona XIV. Dokument ma jednak – według dotychczasowych doniesień – dotyczyć wielu kwestii, w tym pokoju międzynarodowego i kryzysu międzynarodowego prawa.

Według doniesień niemieckiej katolickiej agencji informacyjnej KNA, encyklika zatytułowana „Magnifica humanitas” miała zostać podpisana 15 maja. Jednak Matteo Bruni, dyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej, poinformował dziennikarzy, że oświadczenie dotyczące tego dokumentu zostanie wydane 22 maja. Sama encyklika ukaże się prawdopodobnie pod koniec tego miesiąca.

Ważny dzień

Przewidywana data 15 maja pokrywałaby się z podpisaniem i opublikowaniem Rerum novarum, najbardziej znanej encykliki papieża Leona XIII, wydanej 15 maja 1891 r. Dokument ten jest uważany za fundamentalny tekst współczesnej katolickiej nauki społecznej. Porusza on kwestię sytuacji robotników w epoce przemysłowej oraz daje podstawy do tworzenia partii chrześcijańsko-demokratycznych.

Tę samą datę wybrał w 1931 r. papież Pius XI dla encykliki Quadragesimo Anno, która rozwijała nauczanie Kościoła na temat porządku społecznego i wprowadziła zasadę pomocniczości. Trzydzieści lat później, 15 maja 1961 r., papież Jan XXIII ogłosił encyklikę Mater et Magistra, która skupiała się na sprawiedliwości gospodarczej i rozwoju społecznym.

Oczekiwane podejście do sztucznej inteligencji opierałoby się na najnowszym nauczaniu Stolicy Apostolskiej. W styczniu 2025 r. Dykasteria do spraw Nauki Wiary oraz Dykasteria do spraw Kultury i Edukacji opublikowały Antiqua et Nova, wspólną notę dotyczącą „związku między sztuczną inteligencją a inteligencją ludzką”.

W dokumencie stwierdzono, że sztuczna inteligencja może przynieść „ważne innowacje”, ale ostrzegano, że niesie ona również ze sobą niebezpieczeństwo pogłębienia nierówności, manipulowania opinią publiczną oraz rozszerzenia „instrumentów wojny daleko poza zakres ludzkiej kontroli”.

Dodano, że sztuczna inteligencja „nie powinna być postrzegana jako sztuczna forma ludzkiej inteligencji, ale jako jej produkt” i podkreślono, że „powinna być wykorzystywana wyłącznie jako narzędzie uzupełniające ludzką inteligencję, a nie zastępujące jej bogactwo”.