Weigel: Leon XIV jako antyteza Trumpa? To niewłaściwy klucz do obecnego pontyfikatu

21 marca Wall Street Journal opublikował felieton mający rzekomo być analizą obecnego pontyfikatu, którego podtytuł brzmiał: „Papież Leon XIV sprzeciwia się prezydentowi Trumpowi. Czy papież z Chicago może coś zmienić w erze polityki władzy?”

Jak zauważa George Weigel, trudno sobie wyobrazić, że ktoś w taki sposób usiłowałby pisać o innym przywódcy religijnym, na przykład o Dalajlamie jako przeciwniku Xi Jinpinga albo o rabinie Meirze Soloveichiku jako przeciwieństwu burmistrza Nowego Jorku Zohrana Mamdaniego. Dlaczego więc przedstawia się papieża Leona XIV jako anty-Trumpa?

Sęk w tym, że Donald Trump jest typowym narcyzem, który uważa, że świat kręci się wokół niego. Dziennikarze zamiast dać się wpuszczać w tę narcystyczną pułapkę, powinni umieć zachować właściwy dystans. Weigel miał wcześniej okazję wymieniać mailową korespondencję z autorem felietonu, więc czuje się szczególnie uprawniony do zwrócenia uwagi na problematyczność upolitycznionego podejścia do spraw Kościoła. Zastanawiające jest to, że w opublikowanym ostatecznie artykule nie znalazła się nawet jedna sylaba z wyjaśnień, których udzielał dziennikarzowi Wall Street Journal (dalej: WSJ).

Aby ukazać Leona XIV we właściwym świetle, Weigel zamieszcza swoje odpowiedzi przesłane do amerykańskiej gazety. Warto je przytoczyć in extenso jako odtrutkę na to dziennikarskie upolitycznienie.

WSJ: Czy Leon, jak twierdzą jego zwolennicy w Rzymie, zdołał zmniejszyć napięcia i polaryzację między progresywnymi a konserwatywnymi katolikami? Czy znalazł zrównoważone stanowisko zakorzenione w doktrynie i duchowości, a nie w polityce i ideologii? A może widzisz ograniczenia tej idei przywrócenia harmonii? Czy Leon jest zasadniczo progresywny z pewnymi elementami tradycjonalistycznymi?

Weigel: Papież Leon XIV jest zdecydowanie samodzielnym człowiekiem, oddanym pełni katolickiej prawdy. Nie ma więc sensu wrzucać go do zatęchłych kategorii „postępowy” i „konserwatywny”, choć różne grupy robią to nieustannie dla osiągnięcia własnych celów. Z pewnością do wzorców zarządzania w Watykanie wróciła normalność, co jest bardzo dobrą wiadomością.

Imigracja: Biskupi USA, dzięki wsparciu i wsparciu Leona, stali się jednym z najważniejszych głosów wobec polityki imigracyjnej administracji Trumpa. Słusznie? Czy papież zbyt mocno wszedł w politykę?

Leon i biskupi przedstawili argumenty moralne, a nie polityczne, w zmieniającej się sytuacji, w której administracja nieustannie przesuwa swe cele. Być może, gdy administracja zdecyduje się na stabilną politykę imigracyjną z osiągalnymi celami, można rozpocząć prawdziwą rozmowę o rzeczywistych alternatywach – i moralnych konsekwencjach każdej z nich.

Polityka zagraniczna: Czy Leon ma rację, nalegając na dialog i mediację, multilateralizm i prawo międzynarodowe, a także potępiając „zapał do wojny”? Jego komentarze o powrocie opcji wojennej nie wymieniają wprost administracji Trumpa, ale większość ludzi tak go interpretuje. Czy to słuszne i czy jest to użyteczne, że Watykan stawia na powojenny porządek międzynarodowy, który się rozpada?

Mam nadzieję, że w miarę trwania pontyfikatu, papież Leon wprowadzi oddolny przegląd watykańskiego myślenia o dynamice polityki światowej XXI wieku i właściwych reakcji ze strony Stolicy Apostolskiej jako świadka moralnego i nauczyciela.

W jakim kierunku twoim zdaniem taki przegląd oddolny może lub powinien pójść? Nie słyszałem jeszcze, żeby Leon dużo mówił o teorii wojny sprawiedliwej — czy to możliwy kierunek, biorąc pod uwagę jego doświadczenie?

Teoria wojny sprawiedliwej może być inteligentnie omawiana jedynie w szerszym kontekście katolickiej koncepcji pokoju, jako tego, co św. Augustyn nazwał „pokojem porządku” – pokoju złożonego z bezpieczeństwa, sprawiedliwości i wolności. Jako syn św. Augustyna, papież Leon stoi na silnej pozycji, by móc zainicjować tę szerszą dyskusję, a następnie pomóc „wpasować” w debatę odnowienie tradycji moralnej refleksji wojny sprawiedliwej (która odpowiada na złożone pytanie, jak proporcjonalne i dyskryminujące użycie siły zbrojnej może pomóc przywrócić lub ustanowić ten pokój).

Pozostaje zadać pytanie: dlaczego redaktor WSJ nie uznał za stosowne zamieścić ani jednego zdania z nadesłanych mu bardzo sensownych i wyważonych odpowiedzi? Czy dlatego, że nie pasowały do z góry przyjętej tezy? Jeśli tak, to szkoda czasu na czytanie WSJ, lepiej zająć się czymś bardziej produktywnym – na przykład, czytaniem Weigla.