Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao


Instrukcja Kongregacji Edukacji Katolickiej

nt. kryteriów rozeznawania powołania u osób z tendencjami homoseksualnymi ubiegających się o przyjęcie do seminarium i dopuszczenie do święceń



Wstęp

W nawiązaniu do nauczania Soboru Watykańskiego II, a konkretnie Dekretu o formacji kapłańskiej Optatam totius 1 Kongregacja Edukacji Katolickiej wydała różne dokumenty w celu promocji właściwej i integralnej formacji przyszłych kapłanów, podając wytyczne oraz normy szczegółowe dotyczące jej rozmaitych aspektów 2. W międzyczasie Synod Biskupów w roku 1990 podjął także zagadnienie formacji kapłanów we współczesnych czasach, mając na celu dopełnienie nauczania Soboru na ten temat oraz nadanie mu większej wyrazistości i skuteczności w dzisiejszym świecie. Po tym Synodzie Papież Jan Paweł II wydał Posynodalną Adhortację apostolską Pastores dabo vobis 3.

Mając na względzie to bogate nauczanie, niniejsza Instrukcja nie zamierza zatrzymywać się na wszystkich kwestiach dotyczących obszaru uczuciowości i seksualności, które wymagają dogłębnego rozeznania podczas całego okresu formacji. Zawiera ona normy dotyczące konkretnej kwestii, która w obecnej sytuacji stała się bardziej nagląca, to znaczy: czy przyjmować do seminarium i dopuszczać do święceń kandydatów wykazujących głęboko zakorzenione tendencje homoseksualne.

1. Dojrzałość afektywna i ojcostwo duchowe

Zgodnie ze stałą Tradycją Kościoła, święcenia ważnie przyjmuje tylko mężczyzna ochrzczony 4. Poprzez sakrament święceń Duch Święty upodabnia kandydata do Jezusa Chrystusa w nowy i szczególny sposób: kapłan, w istocie, sakramentalnie reprezentuje Chrystusa Głowę, Pasterza i Oblubieńca Kościoła 5. Z powodu tego upodobnienia do Chrystusa całe życie kapłana musi być darem całej swojej osoby dla Kościoła oraz musi być ożywiane prawdziwą miłością pasterską 6.

Kandydat do posługi kapłańskiej musi więc osiągnąć dojrzałość afektywną. Taka dojrzałość pozwoli mu właściwie odnosić się do mężczyzn i kobiet, rozwijając w nim prawdziwy zmysł ojcostwa duchowego w stosunku do wspólnoty kościelnej, która będzie mu powierzona 7.

2. Homoseksualność a kapłaństwo służebne

Od czasu Soboru Watykańskiego II do dziś różne dokumenty Magisterium, a zwłaszcza Katechizm Kościoła Katolickiego potwierdzały nauczanie Kościoła na temat homoseksualizmu. Katechizm rozróżnia akty homoseksualne i tendencje homoseksualne.

Odnośnie do aktów, naucza on, że Pismo Święte ukazuje je jako grzechy ciężkie. Tradycja stale uznawała je za wewnętrznie niemoralne i sprzeczne z prawem naturalnym. Skutkiem tego, w żadnych okolicznościach nie mogą one być zaakceptowane.

Głęboko zakorzenione tendencje homoseksualne, które spotykane są u pewnej liczby mężczyzn i kobiet, są także obiektywnie nieuporządkowane oraz, dla nich samych, często stanowią próbę. Osoby takie trzeba traktować z szacunkiem i delikatnością, unikając wszelkiej niesprawiedliwej dyskryminacji w stosunku do nich. Są one powołane do wypełnienia woli Bożej w swym życiu i do włączenia w ofiarę Krzyża Pańskiego trudności, których mogą doświadczać 8.

W świetle takiego nauczania niniejsza Kongregacja, w porozumieniu z Kongregacją ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, uważa za konieczne oświadczyć wyraźnie, że Kościół, głęboko szanując osoby, których dotyczy ten problem 9, nie może przyjmować do seminarium ani do święceń osób, które praktykują homoseksualizm, wykazują głęboko zakorzenione tendencje homoseksualne lub wspierają tak zwaną «kulturę gejowską» 10.

Osoby takie, w istocie, znajdują się w sytuacji, która poważnie uniemożliwia im poprawną relację do mężczyzn i kobiet. Nie można w żaden sposób zignorować negatywnych konsekwencji mogących zrodzić się na skutek święceń osób o głęboko zakorzenionych tendencjach homoseksualnych.

Inaczej natomiast należałoby traktować tendencje homoseksualne, które są jedynie wyrazem przejściowego problemu, takiego jak, na przykład, niezakończony jeszcze proces dojrzewania. Niemniej jednak takie tendencje muszą być wyraźnie przezwyciężone, przynajmniej trzy lata przed święceniami diakonatu.

3. Rozeznanie przez Kościół zdatności kandydatów

W każdym powołaniu kapłańskim istnieją dwa nierozdzielne elementy: darmo dany dar Boga oraz odpowiedzialna wolność człowieka. Powołanie jest darem Bożej łaski, otrzymanym za pośrednictwem Kościoła, w Kościele i dla służby Kościołowi. Odpowiadając na wezwanie Boga, człowiek w sposób wolny oddaje się Mu w miłości 11. Samo pragnienie bycia kapłanem nie wystarczy; nie istnieje także prawo do otrzymania święceń. Do Kościoła należy — w ramach jego odpowiedzialności za określenie niezbędnych wymogów do otrzymania sakramentów ustanowionych przez Chrystusa — rozeznanie zdatności tego, który pragnie wstąpić do seminarium 12, towarzyszenie mu w latach jego formacji oraz dopuszczenie go do święceń, jeśli uznany zostanie za posiadającego niezbędne przymioty 13.

Formacja przyszłego kapłana musi uwzględniać, w zasadniczo komplementarny sposób, cztery wymiary formacji: ludzki, duchowy, intelektualny i duszpasterski 14. W tym kontekście konieczne jest podkreślenie szczególnej wagi formacji ludzkiej, jako niezbędnego fundamentu całej formacji 15. Aby dopuścić kandydata do święceń diakonatu, Kościół musi upewnić się, między innymi, że kandydat do kapłaństwa osiągnął dojrzałość uczuciową 16.

Za dopuszczenie do święceń są osobiście odpowiedzialni biskup 17 lub przełożony wyższy. Biorąc pod uwagę opinię tych, którym powierzyli odpowiedzialność za formację, biskup lub przełożony wyższy, przed dopuszczeniem kandydata do święceń, muszą osiągnąć pewny moralnie osąd odnośnie do jego przymiotów. W przypadku poważnych wątpliwości w tej kwestii nie powinni dopuszczać go do święceń 18.

Rozeznanie powołania i dojrzałości kandydata jest także poważnym obowiązkiem rektora i innych osób, którym powierzono dzieło formacji w seminarium. Przed każdymi święceniami rektor musi wyrazić swoją własną opinię, czy u kandydata stwierdza się przymioty wymagane przez Kościół 19.

W rozeznaniu zdatności do święceń ważne zadanie spoczywa na kierowniku duchowym. Chociaż związany jest tajemnicą, reprezentuje on Kościół na forum wewnętrznym. W swoich rozmowach z kandydatem kierownik duchowy musi wskazać zwłaszcza na wymogi Kościoła dotyczące czystości kapłańskiej i dojrzałości uczuciowej charakteryzującej kapłana, a także pomóc mu rozeznać, czy posiada konieczne przymioty 20. Kierownik duchowy ma obowiązek ocenić wszelkie cechy osobowości kandydata i upewnić się, że nie występują u niego zaburzenia natury seksualnej, które są nie do pogodzenia z kapłaństwem. Jeśli kandydat uprawia homoseksualizm albo wykazuje głęboko zakorzenione tendencje homoseksualne, jego kierownik duchowy, a także spowiednik ma w sumieniu obowiązek odwieść go od ubiegania się o święcenia.

Nie trzeba tłumaczyć, że sam kandydat ponosi główną odpowiedzialność za własną formację 21. Musi poddać się z zaufaniem rozeznaniu Kościoła, biskupa, który dopuszcza go do święceń, rektora seminarium, kierownika duchowego i innych wychowawców seminaryjnych, którym biskup lub przełożony wyższy powierzył zadanie formacji przyszłych kapłanów. Byłoby poważną nieuczciwością, gdyby kandydat ukrywał swój własny homoseksualizm, aby pomimo wszystko ubiegać się o święcenia kapłańskie. Taka nieszczera postawa nie odpowiada duchowi prawdy, lojalności i dyspozycyjności, który musi cechować osobowość tego, kto uważa, że jest powołany do służby Chrystusowi i Jego Kościołowi w posłudze kapłańskiej.

Zakończenie

Kongregacja potwierdza, że konieczne jest, aby biskupi, przełożeni wyżsi i wszystkie osoby odpowiedzialne dokonywały dogłębnego rozeznania zdatności kandydatów do święceń, od momentu przyjęcia do seminarium aż do święceń. Rozeznanie to musi być dokonywane w świetle koncepcji posługi kapłańskiej, będącej w zgodzie z nauczaniem Kościoła.

Biskupi, Konferencje Biskupów i przełożeni wyżsi mają czuwać, aby normy tej Instrukcji były wiernie przestrzegane dla dobra samych kandydatów oraz dla stałego zapewnienia Kościołowi odpowiednich kapłanów, prawdziwych pasterzy według Serca Chrystusowego.

Ojciec Święty Benedykt XVI 31 sierpnia 2005 r. zatwierdził niniejszą Instrukcję i nakazał jej publikację.

Rzym, 4 listopada 2005 r., we wspomnienie św. Karola Boromeusza, Patrona seminariów

Kard. Zenon Grocholewski
Prefekt
Abp J. Michael Miller CSB
(tyt. Vertara) Sekretarz


Przypisy:

1. Sobór Watykański II, Dekret o formacji kapłańskiej Optatam totius (28 października 1965 r.): AAS 58 (1966), 713-727.

2. Zob. Kongregacja Edukacji Katolickiej, Ratio fundamentalis institutionis sacerdotalis (6 stycznia 1970 r., nowe wyd.: 19 marca 1985 r.); Nauczanie filozofii w seminariach (20 stycznia 1972 r.); Wskazówki dotyczące wychowania do celibatu kapłańskiego (11 kwietnia 1974 r.); Nauczanie Prawa Kanonicznego osób przygotowujących się do kapłaństwa (2 kwietnia 1975 r.); Formacja teologiczna przyszłych kapłanów (22 lutego 1976 r.); Epistula circularis de formatione vocationum adultarum (14 lipca 1976 r.); Instrukcja nt. formacji liturgicznej w seminariach (3 czerwca 1979 r.); List okólny dotyczący niektórych ważniejszych aspektów formacji duchowej w seminariach (6 stycznia 1980 r.); Wskazówki dotyczące wychowania do ludzkiej miłości: zarys wychowania seksualnego (1 listopada 1983 r.); Duszpasterstwo migrantów i podróżujących w formacji przyszłych kapłanów (25 stycznia 1986 r.); Wskazówki odnośnie do nauczania przyszłych kapłanów o środkach komunikacji społecznej (19 marca 1986 r.); List okólny dotyczący studiów poświęconych Kościołom Wschodnim (6 stycznia 1987 r.); Najświętsza Maryja Panna w formacji intelektualnej i duchowej (25 marca 1988 r.); Wskazówki odnośnie do studium i nauczania Społecznej Nauki Kościoła w formacji kapłańskiej (30 grudnia 1988 r.); Instrukcja nt. studium Ojców Kościoła w formacji kapłańskiej (10 listopada 1989 r.); Dyrektywy dotyczące przygotowania wychowawców seminaryjnych (4 listopada 1993 r.); Dyrektywy odnośnie do formacji seminarzystów dotyczącej problemów związanych z małżeństwem i rodziną (19 marca 1995 r.); Instrukcja dla Konferencji Episkopatów na temat przyjmowania do seminariów kandydatów przychodzących z innych seminariów lub rodzin zakonnych (9 października 1986 r. i 8 marca 1996 r.); Okres propedeutyczny (1 maja 1998 r.); Listy okólne dotyczące norm kanonicznych związanych z nieprawidłowościami i przeszkodami w ad Ordines recipiendos oraz ad Ordines exercendos (27 lipca 1992 r. i 2 lutego 1999 r.).

3. Papież Jan Paweł II, Posynodalna Adhortacja apostolska Pastores dabo vobis (25 marca 1992 r.): AAS 84 (1992), 657-864.

4. Zob. KPK, kan. 1024 i KKKW, kan. 754; Jan Paweł II, List apostolski Ordinatio sacerdotalis o udzielaniu święceń kapłańskich wyłącznie mężczyznom (22 maja 1994 r.): AAS 86 (1994), 545-548.

5. Zob. Sobór Watykański II, Dekret o posłudze i życiu prezbiterów Presbyterorum ordinis (7 grudnia 1965 r.), n. 2: AAS 58 (1966), 991-993; Pastores dabo vobis, n. 16: AAS 84 (1992), 681-682. W odniesieniu do upodobnienia kapłana do Chrystusa, Oblubieńca Kościoła, Pastores dabo vobis stwierdza, iż: «Zgodnie ze swym powołaniem, kapłan winien być żywym obrazem Jezusa Chrystusa Oblubieńca Kościoła (...) Jest zatem powołany, by w swoim życiu duchowym realizować miłość Chrystusa Oblubieńca do Kościoła Oblubienicy. Jego życie powinno więc być oświecane i formowane także przez ten aspekt oblubieńczy, który każe mu dawać świadectwo oblubieńczej miłości Chrystusa» (n. 22): AAS 84 (1992), 691.

6. Zob. Presbyterorum ordinis, n. 14; AAS 58 (1966), 1013-1014; Pastores dabo vobis, n. 23: AAS 84 (1992), 691-694.

7. Zob. Kongregacja ds. Duchowieństwa, Dyrektorium Dives Ecclesiae nt. posługi i życia kapłanów (31 marca 1994 r.), n. 58.

8. Zob. Katechizm Kościoła Katolickiego (wydanie typiczne, 1997), nn. 2357-2358. Zob. także różne dokumenty Kongregacji Nauki Wiary: Deklaracja Persona humana o niektórych kwestiach dotyczących etyki seksualnej (29 grudnia 1975 r.); List Homosexualitatis problema do wszystkich biskupów Kościoła katolickiego o duszpasterstwie osób homoseksualnych (1 października 1986 r.), w: «L'Osservatore Romano», wyd. polskie, n. 10/1986, ss. 3-4; Niektóre uwagi dotyczące odpowiedzi na propozycje ustaw o niedyskryminowaniu osób homoseksualnych (23 lipca 1992 r.), w: «L'Osservatore Romano», wyd. polskie, n. 10/1992, ss. 44- -45; Uwagi dotyczące projektów legalizacji związków między osobami homoseksualnymi (3 czerwca 2003 r.), w: «L'Osservatore Romano», wyd. polskie, n. 2/2004, ss. 43-46. Odnośnie do skłonności homoseksualnych, List Homosexualitatis problema oświadcza, że «Szczególna skłonność osoby homoseksualnej, choć sama w sobie nie jest grzechem, to jednak stwarza mniej lub bardziej silną skłonność do postępowania, które z punktu widzenia moralnego jest złe. Z tego powodu sama skłonność musi być uważana za obiektywnie nieuporządkowaną» (n. 3), w: «L'Osservatore Romano», wyd. polskie, n. 10/1986, s. 3.

9. Zob. Katechizm Kościoła Katolickiego (wydanie typiczne, 1997), n. 2358; zob. także KPK, kan. 208 i KKKW, kan. 11.

10. Zob. Kongregacja Edukacji Katolickiej, Memorandum do biskupów proszących o radę w kwestiach dotyczących homoseksualizmu i kandydatów do seminarium (9 lipca 1985 r.); Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, List (16 maja 2002 r.): Notitiae 38 (2002), 586.

11. Zob. Pastores dabo vobis, nn. 35-36: AAS 84 (1992), 714-718.

12. Zob. KPK, kan. 241, 1: «Do wyższego seminarium biskup diecezjalny powinien przyjmować jedynie tych, którzy, biorąc pod uwagę ich przymioty ludzkie i moralne, duchowe i intelektualne, ich zdrowie fizyczne i psychiczne, jak również szczerą wolę, wydają się być zdolni do oddania się na stałe świętym posługom»; zob. KKKW, kan. 342, 1.

13. Zob. Optatam totius, n. 6: AAS 58 (1966), 717. Zob. także KPK, kan. 1029: «Do święceń należy dopuszczać jedynie tych, którzy — według roztropnej oceny własnego biskupa albo kompetentnego przełożonego wyższego — po rozważeniu wszystkich okoliczności, mają nieskażoną wiarę, kierują się prawidłową intencją, posiadają wymaganą wiedzę, cieszą się dobrą opinią, mają nienaganne obyczaje, wypróbowane cnoty, jak również inne przymioty fizyczne i psychiczne, odpowiadające przyjmowanemu święceniu»; zob. KKKW, kan. 758. Niedopuszczenie do święceń tych, którzy nie mają wymaganych przymiotów nie jest niesprawiedliwą dyskryminacją: zob. Kongregacja Nauki Wiary, Niektóre uwagi dotyczące projektów legalizacji związków między osobami homoseksualnymi.

14. Zob. Pastores dabo vobis, nn. 43-59, AAS 84 (1992), 731-762.

15. Zob. tamże, n. 43: «Kapłan, powołany do tego, by być 'żywym obrazem' Jezusa Chrystusa Głowy i Pasterza Kościoła, powinien starać się odtworzyć w sobie, w miarę możliwości, ludzką doskonałość jaśniejącą w Synu Bożym, który stał się człowiekiem, ujawniającą się szczególnie wyraziście w Jego postawie wobec innych»: AAS 84 (1992), 732.

16. Zob. tamże, nn. 44 i 50: AAS 84 (1992), 733-736 i 746-748. Zob. także: Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, List okólny do Biskupów Diecezjalnych i innych Ordynariuszy posiadających uprawnienia kanoniczne do dopuszczania do święceń duchownych dotyczący badania predyspozycji kandydatów do święceń (10 listopada 1997 r.): Notitiae 33 (1997), 495-506, zwłaszcza Załącznik V.

17. Zob. Kongregacja ds. Biskupów, Dyrektorium nt. posługi pasterskiej biskupów Apostolorum Successores (22 lutego 2004 r.), n. 88.

18. Zob. KPK, kan. 1052, 3: «Jeśli (...) na podstawie pewnych racji biskup ma wątpliwość, czy kandydat jest zdatny do przyjęcia święceń, nie powinien mu ich udzielać». Zob. także KKKW, kan. 770.

19. Zob. KPK, kan. 1051: «Gdy chodzi o zbadanie przymiotów wymaganych od kandydata do święceń, (...) konieczne jest zaświadczenie rektora seminarium lub domu formacji na temat przymiotów wymaganych do przyjęcia święceń, mianowicie o nieskażonej doktrynie kandydata, autentycznej pobożności, dobrych obyczajach i zdatności do wykonywania posługi; ponadto, po przeprowadzeniu odpowiedniego badania, zaświadczenie o stanie zdrowia fizycznego i psychicznego kandydata».

20. Zob. Pastores dabo vobis, nn. 50 i 66: AAS 84 (1992), 746-748 i 772-774. Zob. także Ratio fundamentalis institutionis sacerdotalis, n. 48.

21. Zob. Pastores dabo vobis, n. 69: AAS 84 (1992), 778.


opr. mg/mg



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: święcenia powołanie kapłan dojrzałość kapłaństwo ksiądz homoseksualizm gej zboczenie ojcostwo duchowe tendencje homoseksualne kultura gejowska kultura homoseksualna