Opoka - Portal katolicki
opoka.newsopoka.photo
Pekao

C. J. Simister

Bystrzaki

Jak rozwinąć niezwykły umysł twojego dziecka


Wydawnictwo ESPRIT,
Rok wydania: 2012,
ISBN: 9788361989516


fragmenty:
WPROWADZENIE

WPROWADZENIE

Czego nie należy mylić z myśleniem

1. Wzroku utkwionego w dal

 źródło: photogenica.pl

Niektóre dzieci wyglądają tak, jak gdyby myślały. Mogą być tego wielorakie przyczyny, począwszy od nudy, przez głód aż do zupełnej dezorientacji! Zamyślony wyraz twarzy nie jest gwarancją, że dziecko w danym momencie rzeczywiście oddaje się myśleniu.

Co więcej, fakt, że dziecko często śni na jawie nie oznacza od razu, że ćwiczy piękną i kreatywną wyobraźnię. Naturalnie czas spędzony na pozornie przypadkowych rozmyślaniach może być cenny, jednak umiejętność ukierunkowania myślijest równie pomocna.

Sugerowane ćwiczenia pomagające dzieciom zdefiniować i ukierunkować myśli:


Jak rozwijać oryginalność i kreatywność: s. 131
Jak wychować kreatywne i pomysłowe dziecko: s. 147

2. Nieustającego ciągu pytań

Stawianie pytań ma bez wątpienia swoje zalety, ale — co przyzna każdy rodzic — istnieją różnego rodzaju pytania. Nieustający ciąg pytań typu: „Czy już jesteśmy na miejscu?” nie świadczy o dociekliwości dziecka.

Istnieją tzw. poziomy pytań, począwszy od pytań zamkniętych, wymagających prostej, rzeczowej odpowiedzi, poprzez podważające i pogłębiające zrozumienie, aż po te piękne, rzadkie pytania, które kwestionują to, co powszechnie przyjęte, nad którymi należy gruntownie się zastanowić, żeby odkryć wachlarz możliwych bądź hipotetycznych odpowiedzi.

Warto przyjrzeć się dokładniej pytaniom zadawanym przez dzieci. Zazwyczaj naśladują one dorosłych ze swojego otoczenia. Czy przypadkiem, nieświadomie nie uczymy naszych pociech stawiania takich pytań, dzięki którym mogą łatwo wykazać się znajomością rosnącego zasobu suchych faktów?

Sugerowane ćwiczenia pomagające dzieciom zadawać przemyślane pytania i wspierające je w
samodzielnych dociekaniach:


Jak wzbudzić palącą ciekawość: s. 97
Jak kształcić u dziecka ducha odkrywcy: s. 109

3. Postawy „wiem wszystko”

Łatwo jest wyuczyć się kilku faktów (nazw drzew, stolic, dat bitew itd.), a następnie przytaczać je, żeby zrobić na kimś wrażenie. Widząc, że właśnie takie zachowanie popłaca, niektóre dzieci osiągają w nim mistrzostwo. Jednakże myślenie nie polega na nazywaniu rzeczy, ale na zastanawianiu się, budowaniu i modyfikacji.

Jak powiedział francuski filozof Kartezjusz: „Nie wystarczy posiadać wybitny umysł. Najważniejsze to odpowiednio go używać”. Nie dajcie się zwieść dziecku, które sprawia wrażenie wszechwiedzącego, ale wpada w panikę, kiedy rozmowa schodzi ze znajomych mu tematów.

Sugerowane ćwiczenia kształcące umiejętność krytycznego myślenia i ducha przygody:


Jak odróżnić to, co rozsądne, od bzdury: s. 215
Kiedy warto podejmować ryzyko: s. 183

4. Postawy pracusia — zgrabnego pisma i dobrych stopni

 źródło: photogenica.pl

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że dzieci „pracują” ciężej niż kiedykolwiek — od piątego roku życia radzą sobie z rozwiązywaniem zadań domowych, zdają testy na każdym poziomie edukacji i znają smak stresu wiele lat przed usłyszeniem po raz pierwszy samego słowa „stres”. Jednakże — jak wcześniej wspomniałam — jeśli bliżej im się przyjrzeć, często okazuje się, że po prostu nauczono je chłonąć wiedzę i cytować bez zrozumienia treści, co jest prostą szkolną metodą odniesienia sukcesu na egzaminie. To postawa zdecydowanie różna od rozwijania pewności siebie, odporności i kreatywności, potrzebnych do formułowania odkrywczych pomysłów i teorii, które poprowadzą je na nową drogę, nie ograniczającą się jedynie do streszczania tego, co już było.

Ważne jest, żeby studenci wnieśli do procesu zdobywania wiedzy pewne surowe, nieuładzone lekceważenie; uczą się nie po to, żeby czcić, ale kwestionować to, co znane. Jacob Bronowski

Badania wykazują, że podobne zachowanie stanowi szczególny problem w przypadku zdolnych dziewczynek. Mimo dobrych wyników w nauce niekiedy odznaczają się one zaskakująco niskim poczuciem własnej wartości i znikomą odpornością (Dweck, 2000). Ich motywacja jest nadmiernie uzależniona od aprobaty innych: oceniają siebie na podstawie reakcji, jaką wzbudziło ostatnio wykonane zadanie, a nie wiary w siebie jako utalentowanych, zdolnych do refleksji uczennic. Oznacza to, że są źle przygotowane do stawiania czoła porażkom i zazwyczaj unikają sytuacji stanowiących wyzwanie. Zamiast uczyć się podejmować nowe starania, są w rzeczywistości szkolone w wierze, że bezpieczniej jest powtarzać — oczywiście w sposób zwięzły i treściwy — poglądy innych, które wcześniej spotkały się z aprobatą.

Sugerowane ćwiczenia wspomagające rozwój aktywnego, samodzielnego myślenia:


Jak stymulować samodzielne myślenie: s. 41
Jak uczyć wykazywania inicjatywy i myślenia perspektywicznego: s. 311

5. Postawy dziecka, które „ma swoje zdanie”

W tym przypadku wszystko zależy od tego, jak powstają te opinie. Jeśli są wynikiem rozważnych przemyśleń, analizy możliwości — wspaniale! (możesz wtedy przedstawić dziecku zalety kariery politycznej).

Jednakże jasno określone opinie mogą zwyczajnie wynikać z irracjonalnego instynktu, być próbą naśladowania innych czy reakcją wobec poglądów wyznawanych przez mniej lub bardziej ceniony autorytet (rodzica, nauczyciela, rapera, artystę, piłkarza...). W rzeczywistości posiadanie niesprecyzowanych poglądów ma wiele zalet, o ile oznacza bycie otwartym na nowe pomysły i informacje.

Sugerowane ćwiczenia na zachęcanie dziecka do przyjmowania różnych perspektyw i dostrzeganie oryginalnych zależności pomiędzy faktami:


Jak zachować giętki umysł: s. 243
Jak podejmować mądre decyzje: s. 259

6. Postawy zapalonego czytelnika

Ten typ pozostawiłam na koniec, ponieważ czytanie jest tak wspaniałym zajęciem, że niechętnie ryzykuję kwestionowanie jego znaczenia. Otwiera ono umysł na nowe idee, kształci wyobraźnię, poprawia koncentrację oraz skupienie, a także rozwija empatię — żeby nie wspomnieć o niezbędnych umiejętnościach czytania i pisania. Należy jednak pamiętać, że korzyści z czytania są uzależnione od doboru lektur. Coraz częściej do szkolnych bibliotek trafiają odpowiedniki kolorowych pism oraz magazynów samochodowych. Chociaż łatwe lektury mogą odegrać pozytywną rolę w przypadku niechętnego czytelnika, gdy chodzi o przekonanie go do czytania czegokolwiek, to jednak niekoniecznie rozwijają u dzieci zdolność myślenia.

Co więcej, korzyści płynące z czytania są zdecydowanie inne w przypadku pospiesznej lektury, w odróżnieniu od lektury powolnej, gdy rozmyśla się nad książką, analizuje jej fabułę, próbując zrozumieć motywy i szukać interpretacji. Zauważmy, że czytanie z zapałem jest świetnym punktem wyjścia, ale „czytanie w połączeniu z refleksją” wymaga już odrobiny zachęty.

Sugerowane ćwiczenia zachęcające do głębszej refleksji nad lekturą:
Jak rozwijać bujną wyobraźnię: s. 59

opr. ab/ab



 


Podziel się tym materiałem z innymi:


Kliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: wychowanie szkoła dziecko dzieci wytrwałość wiedza cierpliwość rozwój Możliwości wiara w siebie upór potencjał dziecka zdolność myślenia lateralnego odwaga w podejmowaniu ryzyka
 
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W
© Fundacja Opoka 2017
Realizacja: 3W